DecimuſſeptimusLiber

egipti: in qua tractauerūt de auibꝰ nobilibꝰ et eaꝝ medicinis: de qua tantū hic pauca cōmemorare ſufficiat.Falconū genera ſunt octo Primū eſt qd̓ lanariuꝫ dicitur: ⁊ in duo genera ſubdiuiditur: quoꝝ vnuꝫ habet caput et roſtrum groſſa: pedes vt aquila: quod cum graui labore habilitatur ad aucupandū. habilitatū tamenin ſecundo et tercio anno egregium eſt in volatu. Alterum vero ſtature minoris eſt et vile reputatur: Secūd̓genꝰ falconū ꝑegrinū dicitur: et hoc duabus de cauſisQuaꝝ vna eſt: quia ſemper de terra in terrā ꝑegrinat̉Secūda ſecūduꝫ opinioneꝫ falconioꝝ ꝙ videlicꝫ neſcitur nidus eius quia in altiſſimis p̄ruptis montiū nidoſcōſtruūt. nec aditus ad nidū patet niſi deſuꝑ a cacumine mōtium: homine ꝑ funem ſubmiſſo. Terciuꝫ genusmōtanum dicitur breue et ſpiſſuꝫ valde in corpore: et p̄cipue eſt breuis caude et ſpiſſe. pectoris valde rotūdi etmagni: et fortium crurum et breuiuꝫ reſpectu ꝙͣtitatiscorporis ſui: nodoſoꝝ pedum et fortium vnguiū. ⁊ hocin conſuetudine habet ꝙ frequenter reſpicit pedes: Eteſt in dorſo et exteriꝰ in alis coloris cinerei. Hoc genuſferum eſt. maloꝝ moꝝ et iracūduꝫ incōſtātis ire. Quartum genꝰ pedibꝰ et cruribꝰ ceruleum: vnde et nomē accepit. hoc primo et ſecūdo anno nobile. quinto anno viliſſimū eſt. Quintū genꝰ gracile et longū eſt in diſpoſition: exertiſſimū in volatū. Sextum genꝰ ſuꝑanicuꝫ dicitur: qd̓ fere habꝫ ſimilitudinē aquile: excepto eo quodin pedibus et alis et oculis gutteo aſſimilatur falconi.Septimū genus britannicū eſt: qd̓ omniū auium aucupautiū obtinet principatū: vt nec vlla auiſ coram eo aucupari l̓ etiam volitare audeat ipſa deſuper volitante.hoc genꝰ crura nodoſa: pedes groſſos: vngues crudeleſaſpectum terribilē. flameos oculos. caput et pedeſ groſa. iuga .i. cōplicationes alaꝝ: magna facillime habilitatur ad volatum. multūqꝫ ac diu volare poteſt. delicatiſſime paſci vult. et tantum fere ꝙͣtum aquila comedithoc genus eſſe credimus: quod ſuꝑius ariophilō dixiꝰOctauū genꝰ eſt quod herodius aut vulgariter girfalcuſ appellatur: de quo inferius dicetur. hoc genꝰ p̄cedēti communius eſt et carius habetur ꝓpter temꝑatiamcibi ac vite. Porro triciolꝰ aucupātium volucrum minima: ſed ꝓ ſexu ⁊ natura ſuā ad aucuꝑādū p̄mptiſſīa: falconum generibus adiungitur. ¶ Albertus in libro deanimalibus. Genus falconum qͣtuor habꝫ ꝓpria. Primuꝫ figura corꝑis. Secūdum color. Tercium ꝓpriꝰ actus. Quartus ſonus vocis. Figura omnibꝰ cōuenienseſt groſſius habere caput et rotudum: collum breuius:breuius roſtrum: pectus maius cuꝫ oſſe pectoris acutoAlas longiores: caudam cōtractōreꝫ: Crura breuioraet fortiora reſpectu ſui corꝑis. Color cōueniens eſt infacie habere maculas: nigras in maxillis: albas circafoueas oculorum vtrimqꝫ et ex vtraqꝫ parte roſtri: etcilia habere nigra. et cinereuꝫ ſiue ſubnigruꝫ in craneoin dorſo: in ſuperiori parte colli: et exteriori alaꝝ. ſimiliter in exteriori caude ut in alis plenum eſſe varietate:qͣſi virgulatim deſcendentibus interruptis qn̄ꝫ virgulis. Et iſta variteas ſemper quidem babet nigredineꝫꝓ colore vno. Secundus color eſt ruffus remiſſe rubedinis. et ſecundum quod ſepius mutatur magis ac magis albeſcit Color autem oculoꝝ eſt croceitas: ita ꝙ rufedini appinquet: et acies ſiue pupille nigre. Et colorpedum optimus croceus multum vergens ad albedīeꝫet quo minus albeſcunt pedes eo ignobilior eſt falco.et ſi vergit in colorē iacinctinum ſiue ſaphiriuꝫ: ē colorignobilis. Proprius actꝰ eius eſt: impetu ferri ī predaꝫEt ideo cauendum eſt falconario: ne ſtatim p̄dam falconi oſtendat: ſed pocius aue aliꝙͣtum remota dimittatfalconem. Sonꝰ aūt vocis generaliter groſſior et ꝓlixior eſt ab acuto in grauius procedens. Genera ſecūduꝫ

eum decem quo ad nobiliores diſtinguūtur: Primū ſacrum quod ſi monachus britannicū vocat: alias aeliuꝫvel aeriophilum. Secundū girfalco. Tercium montanum ſiue montanariū Quartū ꝑegrinuꝫ. Quintū gybboſum paruū corporis qͣntitate: ſed audacia et virtutemirabile. Gibboſum dictum: eo ꝙ propter breuitatemcolli ante iuga alaꝝ ſuaꝝ caput vix apparet. Sextumgradum nobilitatis poſſidet falco niger: aliquāto breuior falcone ꝑegrino: ſed in figura ſimilis per omnia.Septimū locuꝫ ſibi vendicat falco albꝰ qui venit a ſeptentrione: et mari oceauo: a regionibus noruegie et ſuecie et oſtomanie et finitimis ſiluis et montibꝰ. Octauūgradum falco rubeus obtinet: non ꝙ in toto rubeus ſitſed quia gutte que in alijs albe ſunt in hoc genere ſuntrubee et nigre. Nonū genꝰ eſt illud quod eſt iacinctinipedis et azurini. Decimuꝫ qd̓ minimuꝫ eſt quantitatevulgariter ſmirlin vocatū. Regimen aūt falconum intria diuiditur. Primū eſt regimeꝫ domeſticatōis: quodduos in fines ordinatur: quoꝝ vnuſ eſt vt aſſueſcat manū hominis Alter auteꝫ vt audax et p̄ceps in capturaauium efficiatur. Secundū eſt regime ſanitatiſ: ⁊ maxime ī hoc conſiſtit vt cibetur cibo hora et quātitate quoqua et quādo ſilueſtris cibari conſueuit: ⁊ p̄cipue carneleui auium: et adhuc calore vite ſpirante: ⁊ vt teneaturinter maciem et pinguedineꝫ mediocris. Tercium aūteſt regimen infirmitatis de quo ex p̄dicta epiſtola. A qͥle ſimachi et theodocionis. Albertus ⁊ liber d̓ naturishec q̄ ſequuntur tranſtulerūt. Si infirmitas auibꝰ creſcit ī oculis. vnge illiſ oculoſ oleo oliue. ſi albugo ī oculocreſcit: puluerem ſeminis feniculi et lac calidum mulieris immitte. Si p̄ ſenectute obſcuratꝰ fuerit: accipe habile ferrū et coque et pone ſuper nares vbi vertex cōiūgit̉ oculo ad nares ſi clauſas nares habuerit: accipe puluerē piperis ⁊ ſtaphiſagrie ⁊ īſuffla eis ī nareſꝑ ꝙͣ paruā fiſtulā pēne et fricabis poſtea ſolo puluere ſtaphiſagrie palatuꝫ eius. ſi reuma in capite habuerit: pone rutam iuxta nares eius: ⁊ carnem qua comedit intinguein ſucco rute. Item alleum tuſum cum vino per nareseius immitte: ⁊ in loco obſcuro reſideat tota die: ⁊ eumꝑ vnam diem ieiunare ꝑmitte. ſi papulam habuerit: accipe liguā eius ⁊ cuꝫ puluere ſtaphiſagrie condito melle frica eam. dabis ei butirum ꝯmedere: ſi dicta nō valent. puluis caulis deſiccati ad idem valet. Si vltra modum clamoſꝰ fuerit: accipe veſꝑtilioneꝫ: ⁊ piper tritumintꝰ pone ⁊ da ei ꝯmedere. ſi etiam aliam auem acceperis ad idem oberit. Qui nimium clamat oneratꝰ interus eſt ſepe. ſi faſtidiū habuerit ſorices viuas ei dari facias. ſimiliter ⁊ catellum in ꝓximo natum anteꝙͣ vid̓atſi cibum euomit freq̄nter accipe ſcamoniam in pōderequarte partis oboli: tantumqꝫ cimini et tritis iſtis aſperge eoꝝ puluere carnes porcinas pingues ⁊ da aui īcibum. ſi vero ꝯmedere non poteſt: accipe albumen oui⁊ in eo pone dictum puluerem: ⁊ ori eius iniice. Itē adidem ſi cibum eiicit: accipe oua cruda ⁊ frāge in lac caprinū: poſtea facias hoc totum decoqui: et dater ad comedēdum accipitri et ſaluabitur. ſi pennas mutare inceperit: exime eum ab omni labore ⁊ cibum ei in abūdantiā tribue. Quotiens em̄ eſurierit: tot fracturas in pennis habebit ⁊ in ſecreto nature notatur Ualent ille glebe virides ſubſtrate ſub pͥedibꝰ et ſolis calor niſi īgruerit magnus eſtus ſi febres habuerit da ei ſuccum artemeſie ter vel quater: ⁊ carnes galline in cibuꝫ Ul̓ iſtudliga ei tibiā dexͣā fortiter: et in medio cruris apparebitvena: ⁊ illam diligētiſſime minue. In eiꝰ crure quatuorvene ſunt: vna in anteriori. altera inferius. altera exterius. altera poſterius ſuꝑ vnguem maiorem Poterisaūt ſcire ſi auis febricitat: ſi ale dependēt: ⁊ caput demiſſum teneat ⁊ tremit: et quaſi frigus oſtendit in plumis