Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberDecimuſſeptimus

inteſtinum. plurimeqꝫ eaꝝ colorē habent cinereuꝫ: quedam vero album. Eſt quoddā eaꝝ genus quarum mares angūtur in coitu cum magna vociferatione. fūdūtqꝫ ſanguinem ex oculis pre dolore. nec minꝰ egre pariunt grauide. Eſt et quoddā ardee genus diſtans a ceteris tantum roſtri magnitudine. quod quidē ſemiſſeꝫ cubitum habet in anteriori parte. plus ꝙͣ tres digitosin latitudine: et ad hoc ſolum creatum videtur: vt ex eoſibi victū cōmodiꝰ querat. hec auis piſcibꝰ viuit: quoſoīm fruſtrato conamine roſtro corripit: ac d̓glutit. Eſtet eaꝝ genus vt dicit plinius: quod non niſi vnū oculūhabet vnde videre poſſit. Inde fit vt ab aucupe citiuscapi poſſit. Pliniꝰ libro. x. Ardeolaꝝ tria ſunt genera ſcꝫ leucon: aſterias. pellos. hi angētur in coitu. Mares ſiquidem coeundo cum vociferatū ſanguineꝫ etiaꝫex oculis ꝓfundūt. nec minꝰ egre grauide pariunt. Sorices et ardeole diſſident inuicem fetibus inſidiantes. Idē in libro. xvi. Inter ardeolaꝝ autem genera quaſleucos vocant: altero oculo tradunt carere Ex librode natura rerum. Aſalon eſt auis parua que corui frangit oua. huius pulli a vulpibꝰ infeſtantur. Ipſa verovulpis catulos vellit: ip̄amqꝫ vulpem: quod vbi coruuſviderit auxialiatur vulpi: quaſi contra cōmuneꝫ hoſtē.Hec auis in ſpinis viuit: ob hoc aſinoſ odit: flores acfolia ſpinaꝝ deuorātes. Reperitur in diuerſis codiciꝰbꝰ variatum hoc nomē. Nam aliquādo aſolon: vt hic.aliquādo aſſalon. aliquādo aſchelon. aliqn̄ eſolon. fortaſſe errore et vicio ſcriptoꝝ varietas talis exorta eſt Actor. aſida iuxta phiſiologū ip̄a eſt ſtrucio de quadicetur infra. XXXIX. De achaco et auibꝰ paradiſi et aurifrigioChacus de quo legitur in leuitico eſt auis ignota etiam peritis iudeoꝝ. Ex libro de naturis rerum: aues paradiſi vulgariter ſic appellantur: qͥa de paradiſo ſint: ſed ob inſignem pulcritudinē: tanti nanqꝫ ſunt decoris et glorie: vt nullus eiſ color credat̉ deeſſe. Magnitudo eaꝝ eſt vt anſerū. Uoxita dulcis et pia: vt excitare poſſit in homine deuotōnēet gaudium. Siqn̄ vero capta fuerit illaqueata gemitnec ceſſat plangere donec reddita fuerit libertati. Suꝑfluīa nili libenter habitat et raro alias reperitur Suntet alie aues in eiſdem ꝑtibus eodē modo appellate: fuſci coloris ſubrutili: minores ꝙͣ monedule. Aues autēparadiſi vocantur. quia neſcitur vnd̓ veniant: aut quovadant. Non em̄ coitus eaꝝ videtur: ſed certis temporibus aggregate: terras quas inhabitabāt trāſiture relinquāt: et ſic recedunt. Aurifrigiꝰ eſt auis ſic dicta:quaſi auram frigiam ſequens Habet vnū pedem cumvncis vnguibus ad p̄danduꝫ. altrum vero latuꝫ ad natādum. Giro multiplici vtitur in aere. nunc more ludētis: nunc more inſidiantis vſqꝫ dum p̄dam in aquis cernens impetuoſe deſcendit: altero pede p̄dam rapiens:altero natante rapienteꝫ adiuuans. XL. De barliathe ſiue bernela.Arliates ſunt aues de ligno creſcentes: quasvulgus berneſtas ſiue bernekaſ appellat. Fert̉em̄ līgnum de abiete marinis aquis incidēſqn̄ ſucceſſu temporis putreſcere ceperit: humoreꝫ ex ſecraſſū emittit: ex quo denſato formatur parue ſpēs auium ad magnitudinē alaudaꝝ Primūqꝫ ſunt nude Deinde maturātes plumeſcūt ac roſtris ad lignū pendēteſper mare fluitant vſqꝫ ad maturitatē donec ſe cōmouētes abrumpāt. ſicqꝫ creſcant et roborētur vſqꝫ ad debitam formā Haꝝ multas et ipſi vidimꝰ. viroſqꝫ fide dignos: eas adhuc pendētes ſe vidiſſe teſtati ſunt. Anſcribꝰ minores ſunt: colorem habent cinereum ac nigrūPedes vt anates: ſed nigros. De his autem iacobꝰ achonēſis epūs in orientali hiſtoria loquens dicit: ar

bores ſunt ſuper ripas maris: de quibꝰ hec ꝓcreanturroſtris infixis arboribus dependētes. Temꝑe vero maturitatis ex arboribus decidūt: ac per incremēta ꝓficiētes: ſicut aues cetere volare incipiunt Uerūtamen niſidecidentes cito aquas inuenerint: viuere non pn̄t: qm̄in aquis eſt nutrimētum eaꝝ et vita. Notandum auteꝫ non in ramoꝝ ſummitatibꝰ ſed in arboꝝ corticibusac ſtipitibus pendent. Creſcunt autem arboris humore roris infuſione. donec habentes plumas ac roburvite: corticibus abrumpātur. De his itaqꝫ certum eſt in orbe noſtro circa germaniā: nec coitum generātnec generātur. Sed nec eaꝝ coitum apud nos vllus hominū vidit. Unde et carnibꝰ eaꝝ in. xl. nōnulli etiā xp̄ani in noſtra etate in locis vbi auiuꝫ huiōi copia eſt: vtiſolebant. Sed innocentiꝰ papa tercius in lateranenſicilio generali hoc vltra fieri vetuit. hee volucres herbis et gramībus. vt anſeres. viuūt. Potuꝫ vero differre ſicca comedētes: nullatenꝰ poſſunt. PhiloſophusBernelra que ex arbore naſcitur: in quibuſdam quoqꝫflandrie ꝑtibus inuenitur. Hec auis non habet ſuꝑfluitatem: ſicut nec arbores XLI. De biſtarda et bonoſa.Ex libro de naturis rerum.Iſtarda eſt auis aquiline magnitudiniſ: que volatu tarda. bis aut ter ſaltum in terra facit: an Vteꝙͣ ad ethera ſubleuetur. Unde nomē habere dicitur. Ungues habet vt aquila: et roſtrum adu̓cuꝫcarnibus veſcitur: tamen in volādo p̄dam diripit:ſicubi ouem aut aliud animal in offenſuꝫ inuenerit: plures eaꝝ aggregate inuentuꝫ deiiciunt et occidūt: ſicqꝫcarnibus eius ſatiantur. cadaueribꝰ etiam libentiſſimeveſcitur. Sola vero pene inter aues que carne veſcunt̉herbam depaſcit. In alis cauda albedineꝫ habent: reliquo colore aquilam imitatur Qua ſua in arboribꝰponit: quoniā alte volare non poteſt: ſed in terra deponit: et illic ea fouet dum ſeges in fructu eſt. Bonoſaeſt auis in germanie ꝑtibꝰ: habens carnem exterius nigram: interius albam: delicatam ꝓpe ad ꝑdicis ſaporeꝫHabet auteꝫ faſiani magnitudinē. Cunqꝫ tempꝰ venerem excitauerit: maſculꝰ hiati ore currit: donec ore ſpumet: tunc femine veniens ore ſpumam recipit: indeqꝫ:concipit et oua parit. XLII.Iſidorus. De bubone.Ubo a ſono vocis compoſitū nomē habꝫ: auisferalis: onuſta quidem plumis. Sed graui ſemper detenta pigricie: in ſepulcris nocte dieqꝫverſatur: ſemꝑ cōmorans in cauernis. De qua ouidiuſFedaqꝫ ſit volucris venturi nuncia luctus. Ignauꝰ bubo dirum mortalibꝰ omē. Deniqꝫ apud augures malūportendere fertur. Naꝫ cuꝫ ī vrbe viſa fuerit ſolitudīeꝫſignificari dicunt Plinius libro. x. Bubo funebrisabhominatus publicis p̄cipue auſpiciis deſerta incolitnec tātū deſolata: ſed dira quoqꝫ inacceſſa. noctisſtrum: nec cantu aliquo vocali. ſed gemitu Itaqꝫ in vrbibus: aut oīno in luce viſus dirum oſtentum eſt: priuatoꝝ domibꝰ inſidenteꝫ plurimū ſcio non fuiſſe feralemUolat nunꝙͣ quo libet: ſed tranſuerſꝰ aufertur Habetautem et bubo vngues vncos: vt noctua vlula. Oīm zoculi eoꝝ interdiu hebetes ſunt Illaphus tradit bubonem noctuam picum arbores cauare. Idem inlibro. xi. Pennatoꝝ animaliū buboni tantū otto plume velut aures. ceteris vero cauerne ad auditū. Radulphūſ ſuꝑ leuiticū. Bubo die deliteſcit: noctu egreditur eo aues reliquas vereatur. Naꝫ omnibuſ odioſus eſt: vt viſus mox ab omnibꝰ cōclametur vel etiamdiſcerpatur Ex libro naturis reꝝ. Bubo nom̄ hꝫa vocis ſono: fugit lucem: in eccleſiis habitat: oleumde lampadibꝰ bibit: ſtercoribꝰ tamen eas defedat: oua