LiberDecimuſſeptimus
magis ⁊ minꝰ agnoſcunt Quedaꝫ etiā aues ab alijs qͣſdam voces addiſcunt. Uuium autem vociferatio mageſt tēpore coitus. Gallꝰ vociferat pꝰ preliuꝫ et victoriāUultur quoqꝫ clamoſus. kike auis eſt que vociferat diuerſis vocibus: et fere quolibet die mutat voceꝫ. Quarundā etiam auiuꝫ voces et colores mutātur in eſtateet hieme diuerſantur Iobaꝫ auis eſt que īmitando vocem equi ſtupefacit eum ac fugere cogit. kolris auis eſtin cuius morte vociferantur aues vociferatione doloroſa: ſuaui. Strepitus apum et cicadarum non eſt vox:quia non anhelant. ſed fit propter aliquarum partiumꝯfricationem. Femina cubeth audiens vocem maſculiet olofaciens ipſum ouis impletur. Quod ex auibus eſtlate līgue: latitudine parua: loqͥtur. Et ſimiliter qd̓ exeis eſt lingue ſubtilis. Et in quibuſdā generibus maset femina vociferant vno modo. quedam diuerſo. Quorūdam maſculi dant voces: femine non: vt galluſ ⁊ maſcōturnicum: Quedam vociferant dulce mas et feminavt hardon et femina quieſcit a voce cum incubat oua.Aues parue plus vociferant et loquūtur: ꝙͣ magne. etmaxime. vt dictum eſt. coitus tempore Iſidorus Auium autem nomina a ſono vocis conſtat eſſe compoſitavt grues: coruꝰ: cignus: pauo: miluus: vlula: cuculus:graculus.XVIDe ſagacitate quarūdam auiū. Actor.Atet autem mira quadā naturali ſolertia callere volucres in nidis conſtruendis: in pulliseducandis: in inſidiis precauēdis: in mutatōnibus aeris ac temporis explorandis et cognoſcendiſ Inmorboꝝ quoqꝫ remediis adhibendis et huiōi. verbi gͣtia. quedam. vt ſuperiꝰ dictum eſt. pugnātes ad inuicēoriganum ſilueſtre ſuper plagas in remediuꝫ apponūtHirundo vt legitur in nidis cōſtruēdis ſolertiſſima qͦddam etiam p̄ſciuꝫ habens: lapſura deſerit culmina: perflexuoſos circūitus volans: nunꝙͣ ceteris auibus efficit̉preda: pullis ſuiſ cecitate perfuſis quodaꝫ medicaminereformat lumīa. Hieme tranſ mare cōmorata: nouit aduentu ſuo nūciare veris initium. Plinius libro. vtii.Celidoniam viſui ſaluberrimā hirundines monſtrauere. vexatis pulloꝝ oculis illa medentes. Ciconiā origano in morbis ſibi medetur. Idem in libro. x. Reddat̉et coruis ſua gratia indignatōni quoqꝫ populi romaniatteſtata non ſolum conſcia Tiberio principe ex fetu ſupra caſtroꝝ edem genitus pullus in oppoſitaꝫ ſutrinaꝫdeuolauit: etiaꝫ religione ꝯmendatus officine dominoIs mature ſermonibꝰ aſſue factus omnibus matutiniseuolaus ī caſtra: in forum verſus tiberiū. d̓inde germanicū et druſum ceſares nominatim: mox trāſeunteꝫ populum romanū ſalutabat. Poſtea ad tabernam remeāſplurium annoꝝ aſſiduo officio meritus. Tradendumputauere memorie quidem viſum per ſitim lapides cōgerenteꝫ in ſitulā monumēti in qua plurima aqua durabat: ſꝫ que attingi n̄ poſſet: ita deſcendere pauentem expreſſiſſe tali cōgerie que potaturo ſufficeret. Nō ē aūtobmittendū cum de ingeniis diſſerimꝰ: e volucribuſ hirundines indociles eſſe ſicut ē terreſtribꝰ mures. Idēin eodeꝫ. Auibus ingenia varia ſunt: maximeqꝫ ad paſtum Nam caprimulgꝰ de nocte aduolat vberibus capraꝝ ꝓpter lactis ſuctum. Quedam aūt vt dictum eſt īꝑata faciunt nec tantum voce: ſed pedibus et ore ꝓ manibꝰ: vt cardueles auium mīme. Quedaꝫ etiam imitantur voces hominū. quedam animaliuꝫ: vt equoꝝ et boum. Alexander: Auis euitat laqueos: ſi ad ſuperioraſe conferat: et terrena ſuperuolet. In ſuperioribꝰ em̄ nemo retia tendit: ne mo laqueos abſcōdit.XVIIDe quarūdam pugnacitate. Areſtotileivbi ſupra.
Ues et iam quedā contra ſe inuicem pugnant:qͣꝝ vigor ⁊ arma ſūt ale ⁊ vngues Itaqꝫ q̄daꝫ¶ eaꝝ. vt dictū ē. hn̄t vngueſ curuos in pedibꝰ venationi ac predationi aptos. quedaꝫ vero in cruribꝰ aptos ad pugnādum in eundo fixe ſuper terram .ſ. vt gallus. Non eſt autem auium vniꝰ ſpeciei vt ſe ꝯmedant.Coruꝰ et bubo ſibi inuicem aduerſantur in nidis. Bubonem quoqꝫ multa pars auium odit: que et ip̄m d̓plumant. Coruꝰ amicus eſt vulpis: ⁊ iuuat eum contra inmicum ſuum ſcꝫ aſcelon. Aſcelon em̄ eſt auis: que cumvulpe pugnat: ipſumqꝫ deplumat et nocet: ac pullos eiꝰinterficit. Item coruꝰ niger pugnat cum aſino et taurovolanſqꝫ ſuper illos pungit eoꝝ oculos roſtro. Palumbi quidem naturaliter diligunt ſe: pugnant tamen inuicem pro nidis. Aues antem cum pugnant inter ſe ponūt ſuꝑ plagas origanū ſilueſtre Pliniꝰ libro. x. Diſſident olores et aquile: coruꝰ et cloreꝰ noctu oua inuiceꝫexquirentes. Simili modo coruꝰ ⁊ miluꝰ illo p̄ripientehuic cibos. cornices et noctue. aquile et trochiluſ. ſi credimꝰ. qm̄ rex auium appellatur. Noctue et cetere minores aues. Rurſus cum terreſtribꝰ muſtela et cornix: etturt̉ et piralis. ychneumones ⁊ veſpe. ſphalāges ⁊ aranei: Aquatice anates et gauie: harpe et triorches accipiter Sorices et ardeole inuicem fetibus inſidiantes.Egythꝰ auis minima cuꝫ aſino pugnat. ſpinetis em̄ feſcabendi cauſa atterens: nidos eiꝰ diſſipat: qd̓ illa adeopauet: vt voce oīno rudētis audita: oua eiiciat. pulli ip̄imetu cadunt̉. Ergo aduolans vlcera eiꝰ roſtro excauatvulpes et milui. Eſcelon auis parua eſt oua corui frangens cuius pulli infeſtantur a vulpibus Inuiceꝫ hec catuloſ eius ip̄amqꝫ vellit: quod vbi viderint corui: cōtraauxiliantur: velut aduerſus cōmunem hoſteꝫ. Et achātis in ſpinis viuit: idcirco aſinos et ipſa odit: flores ſpine deuorantes. Idem in libro. xi. Auibus autem. vtdictum eſt. alijs in pugna vox eſt: vt corturnicibꝰ. alijsante pugnam: vt perdicibꝰ. alijs cum vicerint vt galliſ.XVIII.De nomībꝰ et naturis auiū ſecūdū alphabetū et primo de accipitre. Iſidorꝰ vbi. sͣ.Ccipiter eſt auis animo plus armata ꝙͣ vnguibus. Uirtutem maiorem in minori corporegeſtans Hec ab accipiendo dicta: quia rapiendis alijs auibus auida. Ambroſiꝰ vbi ſupra. Accipitribꝰ nichil eſt copulatoriuꝫ p̄ter coniugale cōſortium:pter auiditatem p̄dandi: et ꝓpter inſidias explorandiRefugit em̄ auaricia plurimoꝝ cōſortia. Accipitresduram aduerſus filios ꝓprios ferunt inclementiaꝫ habere in hoc: ꝙ vbi eos tēptare principia volatus aduertunt: a nidis ſuis eoſ eliciūt: contiuuoqꝫ elimināt. At ſimorantur pennis eos ꝓpulſant atqꝫ p̄cipitant: alis verberant. coguntqꝫ audere qd̓ trepidāt. nec vlluꝫ poſteramunꝰ eiſ alimonie deferūt. Sed in hoc magis a teneropullos ſuos inſtituere videntur ad p̄dam: ꝙ partus abdicare cōpendiis. Lauent em̄ ne in tenera etate pigreſcant: ne ſoluantur deliciis. ne ocio marceſcāt: ne diſcātcibum magis expectare ꝙͣ querere. Ex libro de naturis rerum. Accipiter ſilueſtris multum ieiunare ꝑmittitur: et ſic manſueſcit. Qui vult accipitrem habere pinguē: det ei de carne bouis l̓ porci et hoc maſculi. qui macillentū: det ei gallinas iuuenes aqua madefactas Quitemꝑatum: gallinas veteres. Qui expeditum in aucupando: faciat ei bonam veſicam gutturis: et īcludat eūin tenebris: cū lumine tamen modico: et aucupet diebꝰalternis. De ſanguine quoqꝫ volucruꝫ teneraꝝ multasvires et audaciam ſumit auis in aucupando affectum.Suꝑ lignum ſalicis aut abietis ſedeat: eiqꝫ balneū aq̄frigide detur. Nec multū alas eiꝰ ꝯtingas: niſi pēdeāt