LiberDecimuſſeptimus
volatus eſt. Aues. vt dictuꝫ eſt ſupra. boni volatus habent corpora parua. ⁊ alas magnas Aues aūt mali volatus ecōtrario: vel ſi magnas habent: tamen debilesſunt..XIII.De peregrinatione ac manſione illarum.Ambroſius.Unt autem genera quedam auium emporia: q̄ſemper in locis ſuis manent. Alia vero aduenticia que in alias regiones abeunt: ac ꝑacta hieme reuertuntur. Sunt autem ⁊ alia que ꝑegrinantura nobis eſtate ac redeunt hieme: ſiue quia hiemīs tēpore ad calidiora loca ſe conferūt. Siue quia pleraqꝫ rurſꝰ eſtatem in his locis exigunt que ameniora noueruntCōſideremꝰ quoqꝫ diuerſas maris volucres: quemadmoduꝫ īminente motu ventoꝝ ad tutiora et tunc tēporis dulciora ſe cōferunt ſtagna: ⁊ in abſcōdito terrarūſinu incognita ſibi rimantur alimenta Areſtotiles.Aues inter digitos habentes corium in aqua manent.Habentes autem digitos diuerſos: manēt prope aqua⁊ cibuꝫ ex terra capiūt. aues debiles ī hieme frigida fugiunt ad valles querendo calorem. Et in eſtate redeuntad capita montium ꝓpter calorem. Omnes que ſunt pigues ante mutationeꝫ a locis frigidis ad calida. ⁊ ī vere quidem magis feſtinant coitum: et inde cōmouētura locis calidis ad frigida. Itē aues agreſtres mutāt loca manſionuꝫ ſcd̓m cōuenientiā vite et euaſionis pullorū. et quedam manent in lacubꝰ. quedam in lapidibꝰ etſciſſuris. Et quedam in montanis: quedam apparent d̓nocte: et fugiunt de die. quedam etiam manent in vmbra et in locis oppoſitis vento. hieme vero in lociſ in qͦbus abundat ſol. Dedit natura quibuſdā. vt dictuꝫ eſtbonitatem volatus ꝓpter ſalutem: quia tranſferūtur d̓vna regione ad aliam. Quedam vero ſunt mali volatꝰꝓpter corporum pondꝰ: quia manſio eaꝝ eſt ſuper terra. Eaꝝ cibus eſt grana: et quod eſt in terra. Gloſaſuper hieremiā Aues itaqꝫ ſua temꝑa norunt: vt ſciātquādo ad calida loca feſtinantes debeant rigorem hiemiſ declinare: ac principio veris ad regiones ſolitaſ redire. Unde ſcriptuꝫ eſt. Miluꝰ in celo cognouit tempꝰſuum: turtur et hirundo et ciconia cōgnouerunt tēpꝰaduentus ſui ⁊cͣ. Actor. De ſingulis autem huiōi generibus dicetur ſigillatim inferiꝰ..XIIIIDe cibo et potu auiū Ambroſiꝰ vbi. sͣ.Uedam autem volucres. vt dictū eſt. carne veſcūtur: Quedam ſemine reperto. alie diuerſoet fortuito cibo. Areſtotiles Auiū quedā cōmedunt carnem. quedam grana. quedā vtrumqꝫ. Quedam vero ꝓprium guſtabile: ſicut apes cibātur melle.Quedam in nocte. vt bubo. ſibi querūt victum: quedaꝫin die. Omneſ hn̄tes vncos vngues cibantur carne. q̄dam etiam carnes ꝯmedunt et tamē vncoꝝ vnguiū noſunt. Quedam vero ꝯmedunt vermes: vt paſſer. Quedam animatis non veſcuntur: ſed cadunt ſuper ſpinas⁊ ex eis cibantur Uiuūt et ex fructu q̄dā aues: vt palūbi: et turtures: Quedaꝫ viuūt ī ripis aquaꝝ lacuuꝫ velmaris et cibantur ex eis. quaꝝ autem digiti inter ſe qͣſicorium habēt in aquis manāt et inde viuūt. Aues curuoꝝ vnguium animalia omnia ꝯmedūt: que venari poſſunt: et ſanguine viuūt. At vero ſe inuicem non comedunt: ſicut piſces faciunt. Aues vncoꝝ vnguium omnino non potat: p̄ter paucas: tempora pluuioſa nocentquibus: quia non vtūtur multo potū. Plinius libro. xBibunt quidem aues ſuctu cetere. Sed ex his quibuslonga colla ſunt intus intermittētes et capite reſupinato veluti ſibi infūdentes. porphirio ſolus morſu bibit:omnemqꝫ cibū aqua ſubinde tangens; deinde pede adroſtrum velut manu afferens Grauiores omnes veſcūtur fruge. altiuole tantū carne Inter aquaticas mer
gi ſoliti ſunt deuorare: ea que reddūt cetere. Ambroſiꝰ. Auibus autem que carne veſcūtur vngues aſpericuruatum os ⁊ acutum: velociſqꝫ volatus ſunt: quoniārapto viuūt: vt facile poſſint predam qua ſequentur corripere: ꝓpeqꝫ vel ore vel vnguibꝰ euiſcerare. Iorathin libro de animalibꝰ. Nulli vero auiuꝫ magis acciditcaducus morbꝰ ꝙͣ paſſeri et cōturnici: et his qui iuſquiamuꝫ ꝯmedūt. Ex libro de natura reruꝫ. Quedā auesguſtabile cōmedunt ꝓprium: vt apes comedunt mel etpauca de numero dulcium. Aues que ꝯmedunt carnetn̄ ouant niſi ſemel in anno: p̄ter hirundines que ouāt biAues carnibus veſcentes maſculi comparibꝰ pullos īnido refouentibꝰ: certis horis cibos miniſtrāt Sꝫ qm̄ille cōꝑares ſuos vtpoteᵉ maioris virtutiſ reformidantad illas pipiando quaſi aduentum ſuum ꝓteſtantes cūcarnibus veniunt: ciboqꝫ a matre ſuſcepto fugiunt Aues. vt dictum eſt. vrinam non faciunt: quia multuꝫ ſicce ſunt: multumqꝫ de humoroſitate tranſit in plumas ⁊conſumitur per volatum: vnde nec veſicam habent.Philoſophꝰ. Omnes aues collum habentes longumbibunt: et eleuant capunt quouſqꝫ in ventrem aqua d̓ſcendat. Omnes autem aues lōgum tractum faciunt ībibendo: p̄ter gallum et hirundineꝫ: et aues que ī aquamanant. Aues vncos habentes vngues: td̓o nō bibūtaquam: quia carnes cōmedunt que ſunt humide magiſꝙͣ aliarum auium cibi. Aues aquas claras et currētesdiligunt: ſuper cadauer fetidum non cadunt niſi ſaporēhabeat bonum: tunc em̄ fetoreꝫ nō euitant. aues vncoshabentes vngues carne viuunt. Cetere vero cibāt̉ fru.XV.ctibꝰ et vermibus atqꝫ reꝑtilibus.De vocibꝰ auiū. Ambroſius vbi ſupraOlucrum autem alie vocibus tantum ſtrepuntalie canore ſunt: ſuauiqꝫ modulamīe delectāturQuedam ex natura. Quedam ex inſtructionediuerſaꝝ obloquuntur diſcrimina vocum: vt cum auislocuta ſit: homineꝫ putes eſt loquutum. ꝙͣ expreſſa voxpſitaci: ꝙͣ dulcis merulaꝝ. magnū nobis eſt excitandedeuotionis incentiuum cantus ipſe volatilium. Quisem̄ ſenſum hominis gerens nō crubeſcat ſine pſalmoꝝcelebritate diem claudere. cum etiam aues imminutiſſiedieꝝ ac noctium ortus ꝓſequantur ſolenui deuotioneet dulci carmīe. Repetunt aues diuerſe auiaria ſua inveſpere et in latibulis ſuis adducūt ſecum occaſuꝫ dieicanoro ꝓſequentes carmine ne immuneſ habeātur gratiaꝝ: quibus omnis creatura collaudat creatorem ſuūHabet etiam nox carmina ſua quibus hominum vigilias mulcere cōſueuit decurſo deniqꝫ vl̓ adorto tempore nocturno atqꝫ diurno laudes referunt creatori ſuo.Plinius libro. x. Minime auium cardueles imꝑatafaciunt: nec voce tantum: ſed pedibus et ore ꝓ manibuEſt que boum mugitus imitetur: vt auis taurus appellata in arelatenſi agro: alioquin parua. Eſt quē equoꝝhinnitus: vt authus nomine: herbe ꝑabulo aduentu corum pulſa imitatur ad hunc modum vlciſcens. Superomnia autem humanas voces reddit pſitacus. Imꝑatores ſalutat: et que accipit verba ꝓnunciat in vino p̄cipue laſciua. Humanas quoqꝫ voces reddit ſturnꝰ luſcinia coruus Quedam auteꝫ vt hirundines nichil addiſcunt ſed indociles ſunt. quedam ſine voce non volant.alie in volatū ſemꝑ ſilent. Idem in libro. xi. Auiumloquaciores ſunt que minores: et maxime circa coitus.alijs in pugna vox eſt vt cōturnicibꝰ. alijs ante pugnaꝫvt p̄dicibus. alijs cum deuicerunt: vt gallinaceis hurdſuā .i. ꝓpria maribus. alijs eadeꝫ vt feminis: ſicut et luſciniaꝝ generi. quedam toto anno canunt. quedam certis temporibus Areſtotiles vbi ſupra. Aues paruemulte ſunt vociferationis: ita ꝙ inuicem quaſdam ſuasintentiones cognoſcunt. et hoc omnes aues ſecundum