LiberDecimuſſeptimus

natura: vt fecundiores eſſent fugaces earum: ꝙͣ fortes.¶ Ex libro de na. reꝝ. Aueſ vncoꝝ vnguiū boni volatꝰſunt. q̄ habent autē vngulam in crure: ſicut gallus: praui debiliſqꝫ volatus. Item aues vncoꝝ vnguiū breuioris colli ſunt: et curtioris lingue. Beniqꝫ aueſ huiuſmodi vt ī plurimū paucoꝝ ſunt ouoꝝ. ¶ Areſtotiles vbi sͣAuis vncoꝝ vnguiū eſt acuti viſus: quia videt cibumſuum a loco remoto. Auium aūt huiōi pedes venatōniac p̄dationi ꝯuenientes ſunt. Aues ponderoſi corporinon habent vngueſ curuos: quia nocerent eiſ Inuoluerētur em̄ ſuꝑ omnia ſuꝑ que abularēt. Propter hoc ſiqͥdem non incedit auis vncoꝝ vnguium: vel male inceditnec ſedꝫ ſuper lapides: quia natura vnguiuꝫ eiꝰ eſt contra duras res. Deniqꝫ auium vncoꝝ vnguiuꝫ corporaparua ſunt et ſubtilia ꝓpter alaſ: qꝛ cibus tranſit in alaſque ſunt vigor et arma eaꝝ: Aues autem que mali ſūtvolatꝰ ꝓpter pondus corꝑis ⁊ manent in terra: habentvnguem rectum. Nam curuꝰ vncus impedit inceſſum.Quedam loco alaꝝ habēt alaꝝ iuuamē vngues in cruribꝰ ꝯuenientes ad pugnandū: in eundo fixe ſuꝑ terraꝫNulla vero auis habet vngues in pedibꝰ et cruribus.quia natura nichil facit ſuꝑflue Strucio ſciſſam habetvngulam ſicut quadrupes. Item aues vncoꝝ vnguiuꝫſociales eſſe non poſſunt: nec multum coeunt: nec potātaquam oīno: p̄ter paucas: et parum bibunt. Suꝑ lapides quoqꝫ non diu manent: quia duricies lapidum nocet vnguiū incuruationi. Item aquila et omnes vncorum vnguiū: ſtatim vt pullos ſuos poſſe volare videntꝑcutiunt eos alis: et a nido eiiciunt. p̄ter hauꝫ .i. cornicem que cogitat de pullis etiam poſtꝙͣ volāt. Aues vncoꝝ vnguiū: breuioris colli ſūt ⁊ groſſe līgue: Aues autem quedam rapacis vnguis tranſferūtur modicis diebꝰ: vt miluꝰ et glutis. Aues vncoꝝ vnguium habēt pedes fixos et fortes: et crura groſſa: et acutum viſum: ꝓpter regimen vite ſue..XI.¶ De carnibus earumUes plus habent carnis anterius: ꝙͣ poſteriuſſit acutum: rōne ſup̄dicta debile eſſet et impulſiOmnes em̄ habent pectus carnoſum: quia cūoue aeris in volando lederetur: niſi ex multa carne operimētum haberet ¶ Auicenna. Caro auis oīno ſicciorē carne quadrupedis. Carnes pulloꝝ exiccāt p̄focatione: niſi acetoſe. Carnes magnaꝝ auium et anſeꝝ ⁊ miluoꝝ groſſa eſt: anatiſ ⁊ aquaticaꝝ caro vehem̄tiſ eſt humiditatiſ: ī hoc ꝓpinqua carni ouine. Omnes volucreſmagne aquātice habentes colla longa vt pauo: ⁊ miluꝰet quoꝝ generatio eſt plurima: hoꝝ caro melancolica ēAle vero groſſarum exercitātium ſunt boni chimi. Itēcaro auium magnaꝝ facit euenire febres. Auiū carnesaſſate vel non aſſate conſtringunt ventrem ¶ AuicēnaPellis q̄ intrinſecā eſt in ſtomachiſ auiū: et in guttureeaꝝ: p̄cipue gallorum: ſiccata et trita et bibita confertdolori ſtomachi Iſaac in dietis libro. i. Uolatilia ſubtiliora et leuiora ſunt omnibꝰ carnem habētibꝰ vniuerſaliter: et digeſtibiliora omnibꝰ ambulātibꝰ: minꝰ tamēnutribilia. Sed ſilueſtria minꝰ domeſticis ſunt humidaet teneriorem carnem hn̄t. ſunt etiam faciliora digeſtioni. Cauſa raritas eſt carnium ꝓ laboris ſui nimietate⁊ aeris ſiccitate. Domeſtica tamē plus nutriunt: ac tēꝑantiora ſunt ꝓpter ſui humiditate: laboriſqꝫ temperiēet laudabilem ſanguiuē generant. Porro domeſtica cāpos inhabitantia ſunt meliora comedentibꝰ in caſula:ꝓ ſui motu. et qꝛ eſcas recipiunt: que ſuis naturis ſufficiunt. Rurſus volantibꝰ ceteris ſturna ſubtilior eſt: etpulli perdicum: et pulli gallinacei. Poſt hos perdix: faſianus et gallinā. Reliquis vero auibus duriores ſuntet groſſiores grues: pauoues. Uerum non oportet eaſ

manducare: niſi mortui prius manſerint vno die in eſtate vel tribus diebus in hieme: vt caro earū tenera fiat.Humidior autem ceteris anſer. anas: et ſturnus: et pulli colūbini p̄cipue ſi ſint in caſula nutriti: Idcirco groſſi ſunt et ad digerendū duri: maxime ſi paludes et lacꝰinhabitauerint. Pulli aūt columbini meliores ſūt. Anſer ergo ſturnꝰ et ſimilia ſtomacho nociuiora ſunt: grauant em̄ et putrefaciunt eum ꝓpter humorem nimiumNichilqꝫ ex eis cōmoduꝫ eſt p̄ter alas et collum. ¶ Aenanqꝫ diſſimiles ſunt eis. quia faciles ad digerendū: eta corruptione longe remote: ꝓ ſui laboris motuſqꝫ nimietate. Collum nichilominꝰ eſt in labore. Quin etiaꝫ volatilia non habent mēbra adeo depurata: vt collū ⁊ alaiAues terreſtres meliores ſunt aquaticis: et inter aquaticas anates omnibꝰ deteriores Omnibꝰ autem auibuſſicciores ſunt turtures. ⁊ omnibꝰ calidiores ſunt paſſeres alieqꝫ parue aues Stiptici ergo ſunt et ſanguinisincenſiui. Teſtatur galienꝰ: extremitates volatilium hͦeſſe ad cōparationem totiꝰ corporiſ quod ſunt viſceraanimalium ad eoꝝ corꝑis operationem. Uēter omniūvolatilium lacertoſus eſt durus ad digerendū. ſed ſi vigeratur multum dat nutrimentū Omnibꝰ ventribꝰ: anſeris venter laudabilior eſt: ꝓpter copiā humiditatis ſuianimalis. poſt hunc gallinaceus Similiter iecur ⁊ ep̄aꝫanſeris ceteris nutribiliores ſūt et ꝯueniētiores. De alis ⁊ collo ſupra dictum eſt. Colla anſeris et galline meliora ſūt om̄iū auiū. Similiter volatilia caſtrata omnibꝰ ambulantibꝰ meliora ſunt: vt galli caſtrati. Nam etlaudabilius nutrimentū: et ſanguinem generāt ꝑfectuꝫ.XII.¶ De inceſſu et volatu auiū. Pli. vbi. sͣ.Mnibus animalibꝰ certus et vnius modi ſuocuiqꝫ in genere eſt inceſſus. Aues autem ſolevario meatu ferūtur in terra et ī aere. Aliqueambulant vt cornices. alique ſaliunt: vt merule: paſſeres: alie currunt vt ruſticule ac perdices: alie pedes anſe iaciunt: vt ciconie: et grues: alie alas expaudūt pendēteſqꝫ raro interualla quatiūt. alie crebrius: ſed et primas dūtaxat pennas. alie ⁊ tota latera pādunt Quedāvero maiori ex parte comp̄ſſis alis volant: ſemelqꝫ percuſſo. Alie quoqꝫ gemino ictu aere feruntur: vel incluſum aerem iaculantur ſeſe p̄mentes in ſublime: in rectum: in ꝓnum: impingi aliquas putes aut ruſuſ ab altocadere has: illas ſalire. Quedam in ſublime ꝓtinꝰ ſe ſetollunt: et ē veſtigio celum appetunt: vt anates et q̄ huius generis ſunt. Grauiores autem nō niſi ex procurſuvel altiori tumulo immiſſe nō euolāt: vt vultur. alie cauda regūtur. alie circumſpectāt. alie colla flectunt Nonnulle veſcūtur ea que rapuere pedibus. Sine voce nonvolant multe. alie in volatu ſilent. Quedam ſubrecte:ꝓne: in latera oblique. Quedā et in ora feruntur reſupine. ¶ Ambroſius. Omnibꝰ autem auibus et piſcibꝰ eſtquedaꝫ cognatio: eo ꝙ vſus volandi ſpēs ſit natantis:aqͣm natando ⁊ aereꝫ celeri volatu ſecādo: et vtriqꝫ generi caude alarumqꝫ ſuppetit remigiuꝫ procedendo: etiter ſuum dirigendo. Cauda ſiquidem aues ſe vel ad ſuperiora adducunt: vel ad ima demergūt ¶ Areſtotilesvbi ſupra. Auis habens vncos vngues nō incedit: ſedſedet ſuper arbores. Auium aūt quedam in volādo pedes ad ventrem conſtringūt: quedam exꝑādunt. Auesquedam ſunt boni volatus: vt que ꝯmedunt carnes. etque ſunt vncoꝝ vnguium: et ob hoc habent plumas ⁊alas magnas: et etiam fortes. Alijs etiam dedit natura bonitatem volatus propter ſaltum. Et quia traniferūtur de vna regione in aliam Quedam vero mali volatus ſunt propter pondus corporis Et quia vita earūeſt ex terra. Uolatile quoqꝫ qd̓ habꝫ calcar īpede gͣuis