LiberSextuſdecimus

qureus numerꝰ. Ponendꝰ eſt autem duplex aureꝰ numerꝰ ī februario: alioquin accideret duplex incōueniēsquia in anno biſextili lunatio februarii tantuꝫ habebitxxix. dies: cum in illo anno ſemper debeat habere. xxx.Et etiaꝫ ꝙ lunatio martii habebit. xxxi. ꝙͣtum nulla lunatio debeat habere. Queritur ergo quare nouiluniaeccleſie diſcordent a veris nouiluntis. dicit em̄ eccleſiaſepe lunam eſſe primaꝫ: cum ſit tercia. Ad rudeſ fit hecſolutio: ꝙ adam tercio die poſt lunaꝫ factus: duꝫ primovidit eam: dixit eam eſſe primaꝫ: cuius et nos eius filiiſequimur autoritatē. Ad p̄dicta vtile eſt ſcire inuenireſingulis annis quottus ſit annꝰ in ciclo decemnouēnaliquia hoc ſcito ſcitur aureꝰ numerus Vt ergo hoc ſciaſadde annis dn̄i vnitatē: et tottaꝫ ſūmam diuide ꝑ. xix.et qd̓ reſiduum fuerit mōſtrabit quottꝰ ſit annꝰ. Si ve.ro nichil ſit reſiduū vltimꝰ eſt. Quod quia ſine algoriſmo difficile eſt inueniri. fiat aliter: ita ꝙ relinquantur d̓annis domini mille. ccxvi. Iſti em̄ ſunt diuiſibiles in. xix. lx. quater et reſiduo adde vnū. quia ſecūdo āno huiꝰcicli natus eſt dominꝰ: et ꝙͣtum excreuerit mōſtrabit qͦttꝰ ſit annꝰ: donec tranſcendat. xix. tunc em̄ illis abiectiſreſiduum oſtendet annū. Unde verſꝰ. Deſere xp̄i. M.cc. octo bis annos. Adde monos reliquis tunc denosatqꝫ nouenos. Abſtrahere ſi poteris: reliquuꝫ tibi nunciat annū. Si nichil eſt reliquuꝫ: tunc vltimꝰ annꝰ habetur. Tercio modo dicitur annꝰ lunaris ꝯmunis. Et eſtnus lunaris ꝯmunis ſpaciū cōtinens. xii. lunationesUnde dicitur cōmunis: quia ꝯmunicat duodenariumcum anno ſolari Sicut em̄ ille conſtat ex duodecim mēſibꝰ: ſic et iſte ex duod̓ciꝫ lunationibꝰ: et continet dies. cccliiii. vnde minor eſt anno ſolari vndecim diebuſ: l̓ duodecim ſi ſit annꝰ epactalis: ſiue lunaris. Ultimus enim.annꝰ lunaris ꝓpter ſaltum lune tantū habet cccliti. dieſniſi ſit biſſextus. Et ꝓpter exceſſum anni ſolaris ſuperannum lunarem contingit variari etatem lune ſingulisannis. Ita ꝙ vbi hoc anno eſt prima: futuro anno vt ſepius erit ibidem. xii. Qn̄qꝫ vero vndecima vel tredecima: ſed quia pluries duodecima datur iſte verſus. Quīqꝫ dies et ſex adiungit luna futura. Et eſt huiꝰ verſustalis regula. Quotta eſt hodie luna addas vndecim: ettotta erit anno ſequēti: niſi ſumma tranſeat. xxx. Quotſi acciderit illis relictis reſiduum erit etas Habet aūtiſte verſꝰ. v. vel ſex inſtantias ꝑ duodecim menſes āni.Alicubi em̄ nō addūtur vndecim ad lunam futurā. ſedtantū decem: et quādoqꝫ duodecim. XCI¶ De regulari ꝯmuniꝰRetera etiam inuenti ſunt duo numeri per qͦſetas lune in kalendis et ꝑ cōſequēs in alijs diebꝰ īnoteſcat: quoꝝ vnus eſt inuariabilis: et dicitur regularis Alter variabilis: et dicit̉ epacta. Regularis lunaris eſt numerꝰ oſtendens quotta ſit luna ī kalendis mēſium: in primo anno cicli epactalis Et inchoatur regularis a ſeptembre qui habet quinqꝫ ꝓ regulari lunari. quia luna inuenitur quinta in kalendis eiusin primo anno cidli epactal̓. Ad quod ꝓbanduꝫ: ſcie nd̓ē: ꝙ ciclꝰ epactal̓ ⁊ ciclꝰ decēnouēnal̓ eod ānoꝝ nūeroplentur. vterqꝫ em̄. xix. annos continet: ſed epactalis p̄cedit decemnouēnaleꝫ quattuor menſibꝰ Incipit enimin ſepte mbre: et decemnouēnalis in ianuario. Dū ergoin ſeptembre eſt primꝰ ānus cicli epactalis: adhuc vſqꝫad ianuariuꝫ durabit vltimꝰ cicli decemnouēnalis Un̄adhuc. xix. currit ꝓ aureo numero vſqꝫ ad ianuariū Sumatur ergo ille aureꝰ nūerꝰ: qui eſt. xix. ante ſeptēbreꝫvbi primo reꝑtus fuerit. et inuenitur ſuꝑ quartā literāa fine auguſti: et ita patebit lunaꝫ eſſe quintā illo āno īkalēdis ſeptēbris. Et ideo ſeptember. v. habet ꝓ regulari Ex hoc formātur alij hoc modo Uide ſi menſis ille

cuiꝰ regularem habes hēat plures dies ꝙͣ ſua lunatio:vel pauciores: vel tot Si plures: adde hoc qd̓ plꝰ eſt regulari: et ꝯiunctum erit regularis ſeq̄ntis menſis. Sipauciores: deme hoc quo lunatio menſē excedit a regulari: et reſiduū erit regularis mēſis ſeq̄ntis. Illud autēſcꝫ ꝙ dematur: ſolum accidit in februario: quia ille ſolꝰpauciores habet dies ꝙͣ ſua lunatō Si vero tot habeatmenſis quot lunatio: nichil mutabis ſed idem regulariſerit ſequentis menſis. verbi gratia. Quinariꝰ eſt regularis ſeptembris September vero habet tot dies ī mēſe: quot in lunatione: vtrobiqꝫ. xxx. Un̄ idem quinariꝰeſt regularis octobris qui ſequitur October autem habet duos dies ſuper ſuam lunatōneꝫ. adde ergo binarium: ad regularem ſuū qui eſt quinariꝰ et ſeptēnariꝰ: excreſcens erit regularis nouembris: et ſic de alijs menſibꝰ: niſi ꝙ in februario vnitas quā lunatio excedit menſēſubtrahitur a ſuo regulari: et reſiduū eſt regularis martii. Quem vero numeruꝫ ꝓ regulari lunari quiuis menſis habeat: ſcitur his verſibꝰ Eſtuat exurit gramē grauat igne kalendas Igne kalendaꝝ lucet michi nominiſordo. harum duodecim dictionum prima deẜuit ſeptembri et ſic per ordinē Quotta ergo fuerit primā liter adictionis in alphabeto tottum numerū habet ꝓ regularilunari menſis cui deẜuit dictio. Idem ſcitur hoc verſu.Poſt. e. bis. g. bis et. i. k. bis. Poſt manet ordo alphabeti. ſcꝫ. l. m. n. o.XCIII.¶ De epacta et emboliſmoPacta eſt quidam numerus collectꝰ ex illis. xidiebus quibꝰ ſolaris lunarem excedit Sic dica ab ep̄i quod eſt ſupra: et acta quaſi epacta .i.ex illo ſuꝑfluo anni ſolaris acta. Formantur aūt ſic Primo anno cicli epactalis nulla eſt epacta: quia nullus eūin ciclo p̄ceſſit. Epacta em̄ cuiuſlibet anni colligitur exanno vel annis p̄cedentibꝰ In fine ergo primi anni ſuꝑſunt. xi. dies in anno ſolari ſuꝑ lunareꝫ: et illi ſunt ep̄acta ſecūdi anni. Iterum in fine ſecundi āni ſuꝑſunt. xi.quibꝰ iūctis ad eiuſdem anni epactā fiunt. xxii. qui ſuntepacta tercii anni In cuius fine iterum ſuꝑſunt. xi. quibꝰ iunctis ad epactam fiunt. xxxiii. Triginta ergo faciūt vnum emboliſmū ſiue lunationeꝫ emboliſmalem:que tercio anno colligitur Ideoqꝫ annꝰ ille dicitur emboliſmalis: et habet. xiii. lunatōnes ſcꝫ ſuas. xii. ſicut etalii: et iſtam ſuꝑadditam. Ternarius autem qui remanet eſt epactaˢ quarti anni: in cuiꝰ fine iteꝝ addūtur. xi.et fiunt. xiiii. qui ſunt epacta quinti anni. in quo iteruꝫadde. xi. et fiunt. xxv. que ſunt epacta ſexti anni In quoiterum. xi. et fiunt. xxxvi. Xxx. ergo faciūt emboliſmuꝫqui datur ſexto anno Sex autem que remanent ſūt ep̄acta ſeptimi anni. in quo iterum addūtur. xi. et fiūt. xviique ſunt epacta octaui anni In quo iterum. xi. et fiuntxxviii. que ſunt epacta noni ani Tunc quia parum deēemboliſmo. ſcꝫ binariꝰ qui mutatur ab. xi: noni anni. etfit emboliſmꝰ qui datur. viii. anno Nouenariꝰ auteꝫ remanens in fine noni āni eſt epactā decimi āni: ⁊ ſic ſemper addendo. xi. inuenies emboliſmū in āno vndecimo ⁊in. xiiii. et in. xvii. et in. xviii. eſſe epactā vltimi āni ſcꝫ decemnoueꝫ In cuius fine addūtur. xii. ppter ſaltum lūe:tunc em̄ ānus ſolaris excedit lunarem. xii. diebꝰ. Additis ergo. xii. ad. xviii. fiunt p̄ciſe. xxx. que remanentesāno. xix. faciunt emboliſmalem Unde cum nichil remaneat nulla eſt epacta primi auni ſequentis Poteſt aūtde facili inueniri epacta ſingulis annis ſic Uide quotta ſit luna. xi. kl̓. aprilis et tottus numerus erit epacta.Unde verſus Que tenet vndena apriliſ luna kalendaſEpacte numeruꝫ mōſtrat ꝑ quemlibet annum Diciturautem emboliſmꝰ ab embolon grece quod eſt tranſcendens latine: quia ex p̄fato tranſcenſu colligitur ¶ Iſidorꝰ libro. vi. Emboliſmi aūt ⁊ ꝯmunes anni ſic inueniūt̉