LiberSextuſdecimus

et auguſtꝰ de honoribus iulii et auguſti ceſarum nūcupati ſunt. Nam priuſ quintilis et ſextilis vocabantur.Quintilis quia quintus erat a marcio: quem principeꝫanni teſtantur etiaꝫ romani. Sextilis quia ſimiliter ſextꝰ September nomen habet a ſepteꝫ et imbre quia ſeptimꝰ eſt a marcio ⁊ imbres habet. Sic october nouember atqꝫ december ex numero ⁊ imbribꝰ acceperunt vocabula¶ LXXXI.¶ De numero dierum in ſingulis menſibꝰUot dies quilibet mēſis habeat notat̉ his verſibus. Sep. no. iun. au. triginta dato reliqͥs magis vno. Sed tenet in numero viginti februuſocto. Cui ſi biſextus fuerit ſuꝑadditur vnus. Cur aūtaliqui plures et aliqui pauciores habeāt: hec eſt cauſaIulius qui duodecim menſes in anno inſtituit. ꝑficiēsannū ex tricentis ſexagintaquinque diebꝰ et ſex horisHoc modo dies diſtribuit Nam cum duodecim mēſesinſtituiſſet ex tricentis ſexaginta cuilibꝫ dedit trigintareliquos qͥnqꝫ ita diſtribuit. Ianuario vnū dedit qͥ ẜmeos erat ſupernis cōſecratus: vt haberet in diebus numeꝝ fauſtū .i. imparem qꝛ binariꝰ primo ab vnitate recedit quaſi ſectionem faciens: et ideo infamem eum dicebant: et etiam quēlibꝫ numerū ex puris binariis compoſitū. omneꝫ autem numerū imparem fauſtum. Ideofebruario nihil dedit: vt ſicut inferis conſecratꝰ fueratita etiam numerū parem haberet Marcio dedit vnuꝫet alternatim maio vnum. iulio vnuꝫ. ⁊ tūc ſuꝑfuit vnꝰdies et quinqꝫ menſes. Hunc ergo diem medio illorumſcꝫ octobri dedit. Poſt hoc auguſtꝰ ſextilem ſuo nomīeappellans: noluit illū habere infamē numeruꝫ dierum:⁊ ideo februario vnum abſtulit: ⁊ dedit auguſto. ⁊ tuncne numerus fauſtꝰ remaneret februario: alium diem illi auferens decembri dedit. et ſic ei remanſerūt. xxviii.In biſexto autem vt patebit poſt. vnus dies ei additurvt aliquo modo damnuꝫ eius cōpenſetur. Omnes aūtdies menſium. vii. primis alphabeti literis inſcribūtura qua ergo quis menſis incipiat habetur his verſibusAltitōnans dominꝰ diuina gerens bonus extat. Gratuito celi fer: aurea dona fideli. Haꝝ duodecim dictionum prima ſeruit ianuario. et ſic de alijs per ordinemQue ergo eſt prima litera in dictōne eadem eſt primain menſe cui deẜuit dictio.LXXXII.¶ De kalendis nonis et idibus. Iſidorus.Alendas nonas et ydꝰ ꝓpter dies feſtos romani īſtituerūt: vel ꝓpter officia magiſtratuuꝫ: inhis em̄ diebus cōueniebatur ī vrbibꝰ ¶ Ex cōpoto. In quolibet ergo menſe primꝰ dies dicitur kalēdas. quintꝰ vel ſeptimus dicitur none. tredecimꝰ vel qͥndecimus dicitur ydus. Ab his etiam alij nominantur.Dicuntur autem kalende quaſi colende: quia tunc ſēꝑerat feſtuꝫ iunonis: Unde ouidius: Uendicat auſoniaſſaturnia iuno kalendas. Uel a kalo qd̓ eſt voco. qꝛ tūcvocabat p̄co populos ad nundinas: et totiens. dicebatkalo: quot erant dies vſqꝫ ad nonas Unde pluraliter dicitur kalende a pluribus vocatōnibus. Uel kalende akalo qd̓ eſt bonum: quia ad bonum omen ꝑ totum menſem habendū: mittebāt ſibi tunc romani encenia. Quītꝰ vel ſeptimus dies dicitur nōne: quaſi nundine: quiatunc inchoabant publice ꝯuentiones vel mercimonia.Uel a nouem: quia dies ille nonus eſt ante ydus in qͦlibet menſe. Uel a nō: quia nullius diei feſtum tūc erat:Unde ouidius Nonaꝝ tutela deo caret. Ideo āt in aliquo menſe quintꝰ: et in aliquo ſeptimus inchoat nundinas Uel quia in kalendis quorūdaꝫ menſinꝫ duplex erat feſtum. Unde romani ꝑ duos vel per tres dies ſolēnizātes nō poterant ſtatim ire ad nundinas. Et ideo inhis oportet remotiores eſſe nonas a kalendis ꝙͣ in alijſmenſibꝰ. Uel ne p̄dones haberent certum tempus quo

poſſent mercatoribꝰ inſidiari. Quartuſdecimꝰ vl̓ quindecimꝰ dicitur ydus: quaſi diuiſio. yduo em̄ eſt ideꝫ qd̓diuido Inde vidua quaſi viro yduata. Omnes autemdies qui ſunt inter kalendas et nonas vocātur nominibꝰ ordinalibus ſiue numeralibꝰ cum hac adiectione nonas. verbi gratia. Secūdꝰ dies ianuarii dicitur quartononas ianuarii. Intelligitur cum ſupletione quarto ſcꝫdie ante nonas ianuarii. Sequens illum dicitur terciononas. Poſtea p̄die nonaſ. Non em̄ dicenduꝫ eſt ſecundo nonas: quia ſecūdus dicitur a ſequendo. Dies autēille nō ſequitur nonas: ſed p̄cedit. et eſt idem pridie nonas ꝙ priori die ante nonas Omnes vero qui ſunt int̓nonas et ydꝰ nominātur ab ydibus ſimili modo. Et qͥab ydibus vſqꝫ ad finem menſis nominātur a kalendiſequētis menſis. Quot autem dies nominatos a nonitquot ab ydibꝰ et kalendis quilibꝫ menſis habeat ſciturhis verſibus. Sex nonas maius october iulius et marſQuattuor ac reliqui: tenet ydus quilibꝫ octo. Ianus ⁊auguſtꝰ necnō menſis duodenus. Benas et nonas dicūtur habere kalendas. Iulius october maiꝰ epta decēqꝫ. Iumiꝰ aprilis ſeptember nec ne nouēber. Ter denasretinent febrūuſqꝫ bis octo kalendas. Cui ſi biſſextusLXXXIII.fuerit ſuꝑadditur vnus.¶ De diebus egiptiacis et canicularibus.A quolibet menſe ſunt duo dies qui dicūturQegiptiaci: quoꝝ vnus eſt a principio menſis: alter a fine. Quottꝰ autem ſit a principio et quottꝰ a fine ſcitur his verſibus. Argue diſcernenſ ad lucēcoge loquelas Ollas abbatum cole calibꝰ excute gallūHoꝝ doctrina talis eſt duodecī dictōnes ſunt his duodecim menſibꝰ ẜuientes. Prima ianuario: et ſic per ordinem. Quotta eſt ergo litera dictionis in alphabeto:totus dies a principio menſis cui deſeruit illa dictio eſtegiptiacus. Uerbi gratia: Argue d̓ẜuit ianuario. Un̄cum a ſit prima litera in alphabeto. primus dies illiuseſt egiptiacꝰ. Item quotta fuerit prima lr̄a ſcd̓e ſillabein alphabeto totus dies a fine illius menſis eſt egiptiacus. G. autem prima litera ſecūde ſillabe eſt ſeptima inalphabeto: vnde ſeptimꝰ dies a fine ianuarii eſt egiptiacꝰ: et ſic de alijs. Sed notandum ꝙ hec dictio ad. q̄ eſtmonaſillaba primā litteram primo diei egiptiaco martiiattribuit: ſecūdam ſecūdo. Dicuntur aūt dies egiptiaci. vt quidam volunt. quia in his flagellauit dn̄s egiptum. Quāuis eniꝫ tantum decem plage principales legātur: multe tamen ſecūdarie ferūtur Scd̓m auteꝫ alios dicūtur egipt iaci: quia egiptii aſtroꝝ periti inuenerūt dies male ꝯſtellationis: quibus periculoſū dicebanteſſe minuere vel potionem ſumere. Alij ecōtra: ꝙ īuenerūt eos bene cōſtellatos. Et ideo notauerunt vt operatalia potius fierent his diebus ꝙͣ alijs: Alii dicunt ꝙegiptii ſanguinem ſuum his diebꝰ fundebant demonibꝰ: quoꝝ erroreꝫ ne ſequatur eccleſia: cauet ab omnibꝰtalibus Hos tamen dies in kalēdariiſ denotat: nō quiacredat in his potius aliquid incipienduꝫ eſſe vel deſinēdū ꝙͣ in alijs: ſed ꝓpter cōmemorationē diei. ¶ Iteꝫ ſūtquidā dies caniculares in quibuſdā menſibꝰ de quibuſſupra iam dictum eſt: qui quando incipiant et qn̄ finiatur ſcitur his verſibus. Incipiunt iulii pridie yduſ caniculares. Septembris pridie nonaꝝ fine reſultant. Dicūtur aūt caniculares a canicula quadā ſtella ſita ī frōte leonis. ꝓpe quam eſt ſol in illis diebꝰ. Sunt autemin vniuerſo. lii. in qͥbus ꝓpter temporisᵉ crudelitatem .icaloris intemperiem malum eſt minuere vel potionari.¶ LXXXIIII.¶ De annis et primo de ſolari ¶ Ifidorus.Nnꝰ ſolis eſt amfractꝰ. cum ꝑactis. ccclxv. diebus ad eadem loca ſiderum redit. Sic dictusquia menſibꝰ in ſe recurrentibꝰ voluitur. Un̄