LiberSextuſdecimus

rimul autem et motꝰ ſentitur ⁊ tempꝰ Quod enim mouet̉ ex quodā in quoddaꝫ mouet̉ et cum ſit magnitudocontinua: et motus erit continuus. quātuſqꝫ eſt motꝰ: ettempꝰ. Preterea vniuſcuiuſqꝫ mutatio ⁊ motus in ip̄omutāte eſt ſolum. tempꝰ autē ſimiliter et vbiqꝫ et apudomnia eſt. Ampliꝰ autē mutatō omnis aut tardior autvelocior eſt. tempꝰ autem non: tardum em̄ et velox tempore determinantur. Uelox enim eſt qd̓ ī pauco temꝑemultum mouetur. Tardum quod in multo parum. Tēpus aūt nō determinat̉ temꝑe. non eſt ergo motus Atvero non eſt tempꝰ ſine motu nec econuerſo. Nec ſoluꝫmotū temꝑe metimur. ſed et motu tempꝰ. imitatur eniꝫmagnitudineꝫ motꝰ hunc autem tempꝰ: menſuratur etiam magnitudine motus: et econuerſo. Multaꝫ em̄ dicimꝰ viam: ſi ꝓceſſus eſt multꝰ: et econuerſo. Tempꝰ inqͣdeterminat motuꝫ: cum ſit ip̄ius numerꝰ: vt dictum eſtIpſum autem nunc eſt continuatio temꝑis: continuatem̄ p̄teritum et futuꝝ: et oīno terminuſ temꝑis eſt. Eſtem̄ huius quidē principiū: illius autem finis. ¶ Auguēſtinꝰ ſuꝑ geneſim li. v. Facte igitur creature motibꝰ abinitio ceperūt currere temꝑa. Motus igitur ſi nulluseſſet vl̓ ſpiritualis vel corporalis creature: quo per pn̄spreteritis futura ſuccederent nullum eſſet tempꝰ oīno.potiꝰ ergo tempꝰ a creatura: ꝙͣ creatura cepit a temꝑe.Nec hoc dico ꝙ tempꝰ creatura non ſit: cum ſit motuscreature ex alio in aliud cōſequentibꝰ rebꝰ ſcd̓m ordinationē āminiſtrantis dei omnia que creauit. Itaqꝫ oꝑuꝫdei que vſqꝫ nūc operatur ꝑ volumina tempoꝝ explicādoꝝ velut exordium narrādi ſumens: ait ſcriptura: fōsautem aſcendebat ⁊c ¶ Idem in muſica. li. vi. Ab eternitate nullū eſt tempus: Fabricātur temꝑa ⁊ modificātur ⁊ ordinātur ipſam eternitateꝫ imitantia: dum celi ꝯͣuerſio ad eadem redit: et celeſtia corpora ad idem reuocat: diebuſqꝫ ⁊ menſibꝰ et annis ac luſtris ceteriſqꝫ ſid̓rum orbibus. legibuſqꝫ equalitatis et vnitatis et ordinationis obtemꝑat ¶ Idē contra epl̓. fūdamenti. Species itaqꝫ noſtris vocibꝰ emiſſa p̄terit: et tamen ſermoex p̄tereuntiū verboꝝ diſceſſione ac ſucceſſione ꝑagit̉:⁊ moderaris ſilentioꝝ interuallis decenter ſuauiterqꝫdiſtinguitur. Ita etiam ſe habet temꝑalium naturaruꝫinfima pulcritudo: vt rerum tranſitu ꝑagatur: ⁊ mortenaſcentium diſtinguatur. Cuius pulcritudinis ordineꝫ⁊ modos ſi poſſet capere ſenſꝰ noſter atqꝫ memoria: itanobis placeret: vt defectus quibꝰ diſtinguitur: nec corruptiones vocare auderemꝰ. Quid autē in eiꝰ pulcritudinis parte laboramꝰ dum nos fluentia deſerūt temꝑalia que diligimꝰ. ⁊ pctōruꝫ penas luimus. et eterna diligere ꝯmouemur. ¶ Alfraganꝰ. Tempus eſt numerꝰ nōquo numeramꝰ: ſed quod numeratur. Nec ſolummodomotum temꝑe metimur: ſed ⁊ motu tempꝰ Que ſemperſunt: non ſunt in temꝑe. non em̄ ꝯtinentur ſub temporenec eoruꝫ eſſe menſuratur temꝑe. eoꝝ em̄ eſſe eſt in tempore: quoꝝ eſſe menſuratur ſub temꝑe: ita ꝙ tempꝰ ſuꝑfluit ab eis. In tempore omnia fiunt et corrūpūtur: ⁊ ētempꝰ corruptionis cauſa per ſe. generationis aūt ⁊ ipſius eſſe ſecūduꝫ accidens. ¶ Ex libro de natura rerum.Magni vero p̄cii videtur eſſe tempꝰ apud deum qui n̄per partes maiores vt tertas ꝑ regiones ⁊c̄. ſed per inſtantia diſtribuit ipſum¶LXIIIIDe quatuor anni temporibus.Empora anni quatuor ver eſtas autumnꝰ ⁊ hiems. ¶ Iſidorus libro. v. Dicta ſunt tempora aꝯmunionis temꝑamēto: eo ꝙ inuicem ſe humore ſiccitate calore ⁊ frigore temꝑent Conſtat autem pꝰfactum mundū ex qualitate curſus ſoliſ tempora internos menſes fuiſſe diuiſa Quoꝝ etiam tempoꝝ taleꝫ veteres diſcretioneꝫ faciūt: vt primo menſe: ver nouuꝫ di

catur. ſecūdo adultum. tercio p̄ceps. ſic de eſtate ⁊ ceteris. Dictum eſt auteꝫ ver a virore quia viret. Tunc em̄poſt hyemem tellus veſtitur herbis: ⁊ in florem cunctaꝓrumpūt. Eſtas dicitur ab eſtū .i. a calore: ⁊ eſtas quaſi vſta .i. exuſta ⁊ arida. Autumnꝰ autē a tempeſtate vocatur. quando et folia arboꝝ cadunt et omnia matureſcūt. Hyemem ratio emiſperii nūcupauit: quia tunc ſolbreuiori voluitur circulo. Unde ⁊ hoc tempꝰ bruma dicitur quaſi brachin .i. breue: vel a cibo: eo ꝙ tunc maiorſit veſcendi appetitꝰ. edacitas em̄ grece bruma appellatur. Unde ⁊ imbrumati dicūtur quibꝰ faſtidiū eſt ciborū. Hec tempora ſingulis etiam celi ꝑtibus aſcribūturUer qͥppe orienti datur: quia tūc ex terris omnia ortūtur. Eſtas vero meridiano: eo ꝙ ea pars calore flagrātior ſit. Hyems ſeptentrioni eo ꝙ frigoribus et ꝑpetuogelū torꝑet. Antumnꝰ occiduo: quia graueſ morboſ hꝫ⁊ tunc omnia folia arboꝝ defluūt. Ut autem autumnuſabundet morbis facit hoc cōfiniuꝫ frigoris et caloris:et repugnātia inter ſe cōtrarioꝝ aerum ¶ Ex computoHoꝝ quatuor tempoꝝ fines ⁊ initia ſcd̓m eccleſiā hisverſibus habentur. Feſtum clemētis caput hyemis eſtveniētiſ Cedit hyēs retro cathedrato ſimōe petro Uerfigit vrbanꝰ: eſtatem ſimphorianꝰ.¶ .LXV.¶ De hieme ¶ Guilhermus de conchisQuetur ergo ſol et alij planete ab oriēte ad ocqcidentem nō recto modo: ſed obliquādo. ſcilicꝫ¶ ¶ modo deſcendendo ad auſtralia: mō ad noſtraꝫhabitabilem aſcendendo: vt quatuor anni diuerſitatesnobis operetur. Qd̓ vt melius approbes: has diuerſitates intimabo Cum ergo ſol ſubintrat capricornū qd̓xv. kl̓. ianuarii contingit. Sol em̄ quodlibꝫ ſignū. xv. kl̓intrat: eiqꝫ mēſi ſignuꝫ tale attribuitur ex quo ſol illudintrat: quia tunc remotiſſimus eſt a nobiſ: noſtra habitabilis frigore riget. Terra nanqꝫ et aqͣ naturaliter ſuntfrigide: ⁊ ſi quando calefiant. fit hoc a ꝓpinquo ſole. Item cum non ſit quo rareſcat aer frigiditate in nubesſpiſſatur: que in pluuias diſſoluuntur. Fitqꝫ anni parsque hiems vocatur. eſt qͣꝫ frigida ⁊ humida. Incipit vero hiems ſcd̓m grecos ⁊ romanos. vii. ydus nouembriſet extenditur vſqꝫ ad ydus februarii Iſidorus tamē dicit illaꝫ. ix. kl̓. decembris incipe: ⁊ in. ix. kl̓. marcii terminari. In hoc temꝑe pͥori ſuꝑficiei terre ꝯſtringūtur frigore: ⁊ non poteſt calor euapare: hic intus remanēs radices herbaꝝ et arboꝝ nutrit: vicemqꝫ matris p̄gnantis obtinꝫ. Crementū non cōfert: quia nec calor nec humor ex quibꝰ eſt augmentū: ꝓpter frigoris ꝯſtrictioneꝫpōt ꝑ medullas arboris vel herhe aſcendere. Huic tempori aſſimilātur aqua: fleuma: etas decrepita. Sūt etenim frigida et humida. In eodem meliꝰ ſe habent colerici. melius iuuenes: peiuſ decrepiti. Peſſime ſunt infirmitates que naſcūtur ex fleumate: vt eſt febris quotidiana. minꝰ male qui ex colera: vt terciana: vtile eſt in eodem augmentare cibum: ſed minuere potum. Pori nāqꝫ humani corporis ex frigiditate cōſtringūtur: nec poteſt calor euaporare. qui intus remanens plus cōſumitContra ergo interiorem defectum: neceſſe eſt infundere exteriorem refectionem. Ideo apud antiquos: deushiemis pinguis ventre pingebatur: ⁊ ab immūdiciapaludis ſpurius vocabatur. In eodem calidis vti ⁊ ſiccis vtile ē. Sꝫ fortaſſe dicis de potu qui fit ex aqua: conſtans eſt. ꝙ in hoc tēpore debet minui. Sed potus viniquod eſt calidum ⁊ ſiccum: vnde frigiditati ⁊ humiditati hiemis repugnat. quare minuitur. Reſpōdeo. ⁊ ſi vinū naturaliter eſt ſiccum tamē actualiter eſt humidumActualis vero hūiditas etiam in naturaliter ſiccis iginē extinguit: ꝙ in oleo lampadis ꝓbari poteſt. Igitur īhieme mediocriter ē potādū vinū forte ⁊ rubeū LXVI