LiberSextuſdecimus

vertices iſti ꝯprehendere terrena humidaqꝫ ⁊ ex humili in altum exprimere poſſent: non tamen ſupra lunamefferrent. Omnis em̄ illis in nubilo vis eſt. Cometasautem īmixtos ſtellis videmꝰ ꝑ ſuperiora labentes Itaqꝫ veriſſime nō eſt in tātum ſpaciū durare turbineꝫ quiquo maior eſt: maturiꝰ corrupitur. Nemo quoqꝫ totodie turbinem vidit: ſed ne hora quideꝫ Iteꝝ etiam ſi inſummū pcederet vbi ſideribus intereſt: vtiqꝫ ab illo motu qui vniuerſum trahit: moueretur. Quid enim eſt illacōuerſione mūdi citaciꝰ. hac enim omniū vētoꝝ in vnūcōgeſta vis diſſiparetur: ⁊ etiam terre ſolida fortiſqꝫ ꝯpages: ne dum aeris torti ꝑticula. Itē manere nō pōtin alto ignis turbine illatus: cum ip̄e turbo non maneat. Quid autem de his cometis dicetur: qui ſenis menſibꝰ apparuerūt Preterea turbinis rotunda facies eſtin eodem enim veſtigio verſatur ⁊ colūne modo circumagentis ſe voluitur. ergo ignem qui incluſꝰ eſt: ſimilemquoqꝫ illi eſſe oportet. hic autem lōgus eſt ⁊ diſiectus:.IXInec ſimul in orbem coactus.¶ Item aliorum poſitiones de cometisPhegenem ergo reliquamꝰ: ⁊ alioꝝ opinioneſꝓſequamur. Illud tamen ſciendū eſt in primiscometas nō ī vna celi parte aſpici: nec inſignifero tantum orbe: ſed tam in ortu ꝙͣ in occaſu. frequentiſſime tamen circa ſeptentrionem. forma eius non eſtvna. Sꝫ ꝙͣuis greci diſcrimina fecerint: eorum quibusin morem barbe flama dependꝫ ⁊ eorum qui vndiqꝫ circa ſe velut comam ſpargunt ⁊ eoꝝ quidem quibꝰ fuſuſeſt ignis: ſed in verticem tendens. iſti tamē omnes eiuſdeꝫ nature cometeqꝫ recte dicūtur: qͦꝝ cū pꝰ longū tēpꝰappareant forme: inter ſe eos cōparare difficile eſt Nāet illo ip̄o tempore quo apparent inter ſe ſpectātes de illoꝝ habitu non conueniūt: ſed ꝓut cuiqꝫ acutior aciesaut hebetior eſt: ita dicit aut lucidiorem aut rubicundiorē eſſe. Crineſqꝫ aūt ī interiora deductos: aut ī latera d̓miſſos. Sed ſint eoꝝ alique deferentie ſiue non: eademratōne ſtent comete neceſſe eſt. Illudqꝫ vnū cōſtare debet preter ſolidum: aſpici nouam ſideris facieꝫ circa ſediſſipatum trahentis ignem. Quibuſdā auteꝫ antiquorū hec ratio placuit. Cum ex ſtellis errantibuſ altera ſealteri applicauerit: confuſo in vnum duoꝝ lumine: lōgioris ſideris facies redditur. Interuallū em̄ quod interduas eſt: illuſtratur ab vtraqꝫ ⁊ inflamatur. Sicqꝫ longꝰ ignis efficitur His reſpondemꝰ certum eſſe numeꝝſtellaꝝ mobilium et ſolem in eodem tēꝑe et has ⁊ cometam apparere. Ex quo patet non illaꝝ coitu cometeꝫ fieri: ſed ꝓprium ac ſui iuris eſſe. Item ſi cometem ſtellaſtelle ſuꝑueniens facerꝫ: momento eſſe deſineret. Summa em̄ velocitas tranſeuntiū eſt: ideo omnis ſideris defectio breuis eſt: quia cito illas idem curſus qui admouerat: abſtrahit. Uidemꝰ etiam ſolem et lunam cuꝫ obſcurari ceperint: in breui liberari. quāto celerior eſſe digreſſio debet in ſtellis tanto minoribꝰ At vero comētealiquādo ſenis menſibꝰ manent. Preterea ſtellis intraſigniferum curſus eſt. comete autem vbiqꝫ cernuntur.Nec magis certū eſt tempꝰ illis quo appareant: ꝙͣ locꝰvltra quem non exeant. Placet itaqꝫ noſtris cometasſicut faces trabeſqꝫ et alia oſtenta celi denſo aere creari. Ideo circa ſeptentrionem frequentiſſime apparent.quia illis plurimū eſt aeris pinguis: Ideo vero nō ſtatcometes: ſed ꝓcedit: quia ignium modo alimentū ſuumſequitur. et quāuis ad ſuperiora viſus ſit. tamen deficiente materia retroiens ipſe deſcendit. In aere quoqꝫ n̄dexteram leuamqꝫ p̄mit nec illa eſt ei via. Sed quā cūvena pabuli ducit: ille reꝑit. Quare ergo per longuꝫ tēpus apparet: et non cito extinguitur. Sex ergo mēſibꝰhic quem neronis principatu vidimꝰ: ſpectādū ſe p̄buitIn diuerſum illi claudiano circumactus. Illi etenim a

ſeptentrione in verticem ſurgens: orienteꝫ ſemꝑ obſcurior petiit. hic ab eadem parte cepit Sed in occidenteꝫtendens: ad meridiē flexit: ibiqꝫ oculiſ ſe ſubduxit. Hīcergo deſcendit imitante materia non itinere. cum hic īdextrum motus ſit: ille in ſiniſtrum. Omnibus aūt ſtelis in eadem partem curſus eſt ſcꝫ mūdo contrariꝰ Hicem̄ ab ortu voluitur in occaſum ille autem currūt ab occaſu in ortum. Unde duplex eſt illiſ motus: vnꝰ quō eūtalter quo ſe auferunt¶ LXII¶ Sententia ſenece de eiſdemGo em̄ noſtris non aſſentior. Nō em̄ exiſtimocomete ſubitaneū ignem eſſe ſed inter omīa corpora ꝑpetue nature. Primū quidem quia quecumqꝫ creat aer breuia ſunt. Naſcūtur enim in re fugaci et mutabili. Fluit enim ſemꝑ: ⁊ breuis illi quies eſt:nunc pluuiꝰ nunc ſerenus. nūc inter vtrumqꝫ medius.Nec fieri poteſt vt ignis certus in corꝑe vago ſedeat:et tam ꝑtinaciter hereat. Deinde ſi alimento ſuo he reret: ſemꝑ deſcēderet: eo enim aer craſſior eſt: quo terrisꝓpior. Nunꝙͣ enim cometes in imum vſqꝫ demittiturnec appropinquat ſolo. Leterū ignis pergit: quo illū natura ſua ducit .i. ſurſum. aut quo trahit materia: cui adheſit. Sideriſ autem ꝓprium eſt orbeꝫ ducere qd̓ an comēte fecerīt alij: neſcio. duo noſtra etate fecere. Demūvero omne qd̓ cauſa temporalis accēdit: cito interciditNam ⁊ fax: ⁊ fulmen ⁊ ſtella tranſcurrens: et quiſquiseſt alius ignis aere expreſſus: in fuga eſt: nec apparetniſi dum cadit. Cometes aūt ſedem ſuam habet: ⁊ ideonō citu expellitur. ſed ſpacium ſuū emetitur: nec extinguitur: ſed excedit ac inquit Si erratica ſtella eēt: in ſignifero eſſet. Si quis vnū limitem ſtellis ponit. Quis inanguſtum diuina cōpellit. Nempe hec ipſa ſidera q̄ ſolamouere creditis: alios ⁊ alios circulos habent Cur ergo non etiam aliqua ſint: que in ꝓprium iter ⁊ ab iſtisremotum ſeceſſerint. Ceteꝝ cometes etiam ſic poteſt aliuꝫ circulum habere: vt in ſigniferum tū incidat aliqͣſui parte. Sed cur inquis ſplendor eiuſ longior ꝙͣ ceteroꝝ ſiderum apparet Nō enim ad vnā inꝙͣ natura formā effectus ⁊ opus ſuū preſtat: ſed ipſa varietate ſe iactat. Eiuſqꝫ potentiaꝫ ignorat: qui non ei aliquādo licere: niſi quod ſepius fecerit putat Cometaſ non freq̄nter oſtendit: locum alium illis attribuit. alia temꝑa: diſſimileſqꝫ ceteris motꝰ. voluit ⁊ his magnitudineꝫ operis ſui colere. ſiue amplitudinē eoꝝ conſideres: ſiue fulgorem: qui maior eſt ceteris atqꝫ ardentior. Facies etiam inſigne quoddā habet ⁊ ſingulare Non in anguſtūcome iactata ⁊ artata ſed dimiſſa liberius ac multaruꝫſtellaꝝ regionem amplexa Beniqꝫ Areſtotiles ait cometas ſignificare tempeſtatē ventoꝝ ⁊ imbrium intēꝑantiam Quid ergo non iudicas ſidus eſſe: quod futurā denūciat.LXIII¶ Qualiter per celi luminaria diſtinguunturtemꝑa ¶ Petrus Comeſtor.Reter cauſas ſuꝑiꝰ expoſitas ad hoc quoqꝫ d̓us luminaria fecit: vt eſſent in tempora ⁊ dies⁊ annos .i. in diſtinctionē tempoꝝ dieꝝqꝫ ⁊ annoꝝ. Non eſt enim putāduꝫ ꝙ tunc per ea inciꝑent eſſetēpora: que ceperunt cuꝫ mūdo: ſꝫ qꝛ per ea fit quatuortempoꝝ anni diſtinctio. Sol quoqꝫ deſcendēs ad capricornū facit ſolſticium hiemale. aſcendens adcancrumeſtiuale. inter vtrumqꝫ pari diſtantia ab vtroqꝫ equinoctia facit ¶ Ex Compoto. Eſt autem tempꝰ mora motꝰrerum mutabilium .i. mora in qua mouentur res mutabiles. ¶ Areſtotiles in libro ph̓icorum. iiii. Tēpus qͥdātotius motum eſſe dicunt Alii vero ipſam ſperam: qꝛin tempore ſunt omnia et in totius ſpera: verum tempꝰeſt numerus motus ſcd̓m prius et poſterius Tempꝰ etgo non eſt ī motu. ſꝫ id ſcd̓ꝫ quod habꝫ numerari motꝰ