LiberSextuſdecimus

crudelitateꝫ .i. caloris intemperieꝫ: malum eſt minuerevel potionari. Qui quādo incipiunt. et quādo finiātur:hiſ verſibꝰ inſinuatur. Incipiunt iulli pridie ydus caniculares. Septembris pridie nonaꝝ fine reſultant. vl̓ ſicet pridie nonas ſeptembris fine reſultant. ¶ LVII.¶ De lucifero. ¶ Iſidoruscifer dictus eſt: eo ꝙ inter omnia ſidera pluſlucem ferat vel habeat. Eſt auteꝫ vnꝰ ex planetis: qui et ꝓprie iubar dicitur: eo ꝙ iubas luciseffundat: Ueſperꝰ eſt ſtella occidētalis quā a veſperorege hyſpanie cognominataꝫ ꝑhibent. Eſt autē et ipſaex. v. ſtellis planetis noctem ducens: ⁊ ſolem ſequens.Fertur auteꝫ ꝙ hec ſtella oriens luciferum: occidēs veſpum facit. De qua ſtacius Et alterno deprenditur vnꝰin ortu. ¶ Ex libro de natura rerum. Eadem ſtella lucifer et heſperꝰ dicitur. Sed lucifer cum ante ſolem videtur in mane. Heſperꝰ autem qn̄ poſt eandē videt̉ in veſpere. Unde queſtio eſt an in eodē anni temꝑe poſſit vnaet eadem ſtella et lucifer et heſperus eſſe. et dicunt quidā h̓ eſſe n̄ poſſe: cum em̄ paris velocitatis ſit cum ſole⁊ fere in eodem ſpacio curſum ſuū ꝑficiens: quō gͦ ī vnaet eadem nocte veſper ſequeret̉ ſolem et in mane p̄cederet. In vno ergo temꝑe p̄cedit ſolem et tunc eſt luciferin alio ſequitur et tunc eſt heſperus. Alij dicunt eaꝫ invno et eodem anni tempore et ante ſolis ortum: ⁊ poſteiuſdem occaſum videri. non tamen eū p̄cedere vel ſubſequi: quia dicūt ſtellam illam altiorem ſole. vnde diutiꝰin veſpe videtur et ſi ſolem nō ſequitur citius in mane⁊ ſi illu non antecedat. Tercii dicūt venereꝫ et mercurium eiuſdem fere coloris et quantitatiſ eſſe: ſemꝑqꝫ ſolem ꝯcomitari: ita vt vna p̄cedat reliqua ſubſequatur.p̄cedens in veſꝑe ꝓpter ſolis ſplendorem nō videtur: ſꝫſubſequens poſt eius occaſū apparet. econtra altera inmane videtur p̄cedens. ſubſequēs vero eius ſplendoreoccultatur.¶ MVIII.¶ De cometa. ¶ Iſidorus.Omētes ē ſtella ſic dicta: eo ꝙ comas lumīs exſe fūdat. quod genus ſideriſ qn̄ apparuerit: autꝑeſtilentiā: aut famen aut bella ſignificat. heelatine appellātur crinite: quaſ ſtōici dicūt eſſe vltra. xxx. Et eaꝝ nomina et effectꝰ quidā aſtrologi ſcripſerūt.¶ Seneca de naturalibꝰ q̄ſtionibus li. iiiii. Quamdiuſolita decurrunt: ꝯſuetudo magnitudineꝫ rerum ſubducit. Ita em̄ compoſiti ſumꝰ: vt nos quotidiana etiam ſiammiratione digna ſunt: tranſeant. econtra mīmarumquoqꝫ rerum ſi inſolite ꝓdierint: ſpectaculuꝫ dulce fiātIs itaqꝫ cetus aſtroꝝ: quibus vniuerſi corporis pulcritudo diſtinguitur: populum non conuocat Ac cum aliquid ex more mutatum eſt: omniuꝫ vultꝰ in celo eſt Solſpectatorem niſi defecerit: n̄ habet: nemo lunaꝫ obẜuatniſi laborantes Adeo naturale eſt magis noua ꝙͣ magna mirari Idem ⁊ in cometis fit Si rarus et inſolite figure ignis apparuerit: nemo non cupit ſcire quid ſit: ⁊oblitus alioꝝ de aduentitio querit. ignarus vtrum mirari debeat: an timere Non enim deſunt qui terreant:qui ſignificationes eiꝰ graues p̄dicent. Itaqꝫ ſciſcitāt̉⁊ cognoſcere volunt: an ꝓdigium ſit: an ſidus. Areſtotiles ait: Cometas ſignificare tēpeſtatem ventoꝝqꝫ etimbrium intemꝑantiaꝫ. Quid ergo: non iudicas ſiduseſſe: quod futura denūciat Non em̄ ſic tempeſtatis ſignū hoc eſt: qūo future pluuie putres fungos ꝯcreſcere.vel ſeuituri maris cum in ſicco ludunt fulice. Sed quomodo equinociū indicat calorem: friguſqꝫ flectentis anni demōſtrat. Ut ita ſcias eſſe non ſtatīm cometes orituros ventos et pluuias minātur vt areſtotiles ait. Sꝫad annū totum aſpectuꝫ facit. Unde apparet illuꝫ nonex ꝓximo que in ꝓximū daret ſigna traxiſſe. ſed habere

repoſita mundi legibus et ꝯpreſſa. fecit hoc ille: qui patroculo et euopiſco conſulibus apparuit. dumqꝫ ab areſtotile ⁊ theofraſto p̄dicte fuerunt maxime ⁊ cōtinue tēpeſtates: vbiqꝫ extiterunt. ac vero in achaiā et macedo¶ LIX.nia vrbes terraꝝ motu ꝑrupte ſunt.Areſtotilis ſententia de cometis¶ Areſtotiles libro metheororum primo.Ixerūt quidā: ꝙ ſtelle comate ſunt ſtelle multe īorbem cōgregate: mobiles non fixe. Cum em̄ſibi inuicem ꝓpinquant: videtur apparere lum̄oblongū ꝯtinuuꝫ ſicut coma. Alii dicunt ꝙ non ſunt niſi ſtella vnā ex mobilibꝰ que apparet in quibuſdā horisQuādo em̄ oritur: quaſi fit parua. poſtea mutatur percolores. Unde quibuſdā horis videtur ſicut lumē quoddiximꝰ. Alii quoqꝫ: ꝙ coma non eſt ex ea: ſed qm̄ mouetur: in diuerſitate loci ſui videtur eī eē quaſi coma lucida: quia lucet in humiditate aeris: et inde redit ipſumlumē ad aerem: ⁊ videt̉ oblongū. Qd̓ accidit ei ex eo: ꝙſol attrahit ſcꝫ vaporem. Hec auteꝫ ſtella moratur longiori temꝑe ꝙͣ relique. et videtur ꝙ ſit ei coma ex parteſeptentrionis et meridiei: ꝓpter humiditateꝫ que eſt inillis duabus partibus aeris. et illi quidē ſic opinati ſūtNos autem videmꝰ ſtellas comatas extra orbem ſtellarū fixaꝝ .i. citra. Qd̓ ſi eſſent ex ſtellis mobilibꝰ eſſent īorbe ſtellaꝝ mobiliū non extra. Si aūt come eaꝝ eſſentab aere. ſicut dixerūt alij. oporteret ꝙ viderētur abſqꝫcoma. vel vt coma videretur in omni ſtella que fieret inhoc loco. ⁊ eſſent come infinite. ſicut ſtelle. Nos auteminuenimꝰ ſtellas comatas. v. tantum. Nec videntur tātum ex parte ſeptentrionis: ſed etiam in parte alia. ⁊ vidētur iteꝝ cum ſole in ortu ſuo eſtiuo. Dico ergo ꝙ ſtelle comate ſunt ꝓpter aerem ꝯtinenteꝫ ſtellas. ⁊ inflamatū ſcd̓m ꝓpinquū cōtinenteꝫ calorem ignis. Quādo em̄inflamatur fit ignis: et cōtinuatur cum lumine eiꝰ ⁊ fit¶. LX.oblongum.¶ Opiniones Appollonij et Ephigenis deeiſdem. ¶ Seneca vbi ſupraPolloniꝰ ait: cōmetās in numero ſtellaꝝ errantiū poni: curſuſqꝫ eaꝝ tenere. Ephigenes autēait eas videri potiꝰ accendi turbine quodā aeris concitati et intorti: multa ſecuꝫ arida humidaqꝫ terris exalatis verſantis. Poteſt em̄ ſpiritꝰ ꝑ anguſta eliſus accendere aerem ſupra ſe poſitum alimentis ignisydoneis plenū. et vt breuiter dicā eadem ratōne has cometas exiſtimo fieri qua fiunt ignes turbīe eiecti. Hocvnum intereſt ꝙ illi turbines ex ſuꝑiori ꝑte in terrasdeprimūtur hii d̓ terra ī ſuꝑiora eluctātur. aduerſꝰ hocmulta dicuntur. Primū ſi ventus in cauſa eſſet numꝙͣcometes ſine vento apparerꝫ. Nunc aūt et quietiſſimoaere apparꝫ. Deinde ſi vento fierꝫ vento cederꝫ. ⁊ ſi vēto inciperet: vento creſcerꝫ eo ꝙ eſſꝫ ardentior qͦ ille cōcitatior. Pre terea ventus multas aeris ꝑtes impellit.cometes in vno loco apparet: et ventus in ſublime nonꝑuenit. Comete autem videntur ſupraire ventis. Ac īquit. Quidquid aridi humidiqꝫ terra efflauerit: cum īvnū coit ip̄a diſcordia corꝑum ſpirituꝫ verſat in turbīeTunc illa vis venti circūeūtiſ quidquid intra ſe ꝯp̄henditur curſu accendit et leuat in altum: ac tam diu manꝫſplendor ignis expreſſi: ꝙͣ diu ſufficiunt alimenta qͥbꝰdeſinentibus ⁊ ip̄e ſubſidit Qui hoc dicit nō notat qͣliſſit curſus ſideꝝ: et qͣlis cometaꝝ. Illoruꝫ rapitꝰ et uiolentus: ipſiſqꝫ ventus citatior eſt. cometaꝝ autem leuiset qui ꝑ diem noctemqꝫ quantum ttāſierit abſcondat.Preterea turbinū motꝰ vagus eſt et diſiectuſ: atqꝫ verticoſus. Cometaꝝ aūt deſtinatum iter cōpoſitꝰ carpēsNō em̄ cōfuſe nec tumultuoſe īcedūt. vt aliqͥſ eoſ cauſiſturbulentis ⁊ inconſtantibꝰ pelli creat. De inde etiam ſi