LiberSextuſdecimus
eſtas fuerit: ardor erit multus. ſi hyems pāruus eſtus.Cum autem hec ſtelle longe ſunt remote a ſole: nec ſuꝑnos poſite omnia cōtīgunt cōtrarie: vt ſcꝫ ꝑuus calor īeſtate: multum frigus ſit in hie me ¶ Rabi moyſes. Dixerūt quoqꝫ ſapientes de gubernatione generatōnis etcorruptōnis: ꝙ ſit per virtutes veniētes a celiſ. Ab antiquis etiam dictū eſt non eſſe herbam in terra que nonhabeat ſtellam in celo que eā reſpiciat ⁊ creſcere faciatUnde dicitur in Iob. Nūquid noſti ordinem celi: ⁊ poneſ ratōnes eius in terra. ¶ Albumaſar. Stellaruꝫ motuū eam neceſſariaꝫ cauſam intelligimꝰ: vt ſuporis eēncie motus inferiores naturas ad agenda miſceret: queſcꝫ cōmixtio ad omneꝫ generatōnē neceſſaria erat. Superior em̄ mundꝰ inferiorem ꝑpetuo ambiens: cum ſibialligatum trahat: motu ſuo mundi materias agitansactus in paſſiones miſcet: generatōnū omniū cauſas. ⁊celeſtibus quidē n̄ niſi circularis aptus erat motꝰ: quianon niſi circularis eſt ꝑfectus: qui cum tam principioꝙͣ fine careat: neſcio quā parte quietem admittat Mūdi vero inferioris corpoꝝ duplex eſt motus. Alter ſcꝫrectus finem habens: quo cum ꝑducātur: ſiſtunt. vt ignis et aeris ſurſum. aque ⁊ terre deorſum. Alter verocircularis: qui reſolutōnes et alterationes ex alteris inaltera: rurſus ex illis in iſta circumagitat. Hunc itaqꝫmotū ambientis mūdi motꝰ trahens in rerum generatōnes ⁊ corruptiones agit. Sunt em̄ generatōnes in elemētis potentia. Reſolutio vero ex alteriſ in altera genituraꝫ actu inſtaurat. Uerbi gratia in ligno eſt fumꝰin potentia quaſi motus. quem etiam ignis in lignumagens actu ip̄o generat. Haud ſecꝰ generatō qͥdē ⁊ corrupt̓io eſt in elemētis potentia quas motꝰ ſiderum elementa alterādo in inuicem reſoluens: ⁊ in rem ipſam ꝑ¶ IIIIIducit.¶De ſtellarum ſignificatōnibus¶ Petrus Comeſtor.Eniqꝫ p̄dicta celi luminaria .i. ſolem ac lunamet ſidera: creator omniū deus non ſolū fieri voluit ad decorem et vſum luminis: ſed etiaꝫ vt eſſent in ſigna videlicet ſerenitatis. ⁊ tempeſtatis. vl̓ etiam vt ex illis fierent ſigna maiora. xii. ſcd̓m curſuꝫ corū. et poſſet quis metiri ſpaciuꝫ. xii. ſignoꝝ. et quedamſigna minora plura his. Et dicūtur ſigna vel ſidera: tūquia magis diligentia ſignauit et ꝯſiderauit ea antiqͥtas. tum quia adhuc cōſignant et ꝯſiderant eā homineſad temꝑū deſignatōneꝫ. Nec dicendū eſt vt genethliatici vel geneatici ſomniant. ꝙ poſita ſint in ſigna euentuū ⁊ operū noſtroꝝ. Aut ꝙ ſtatꝰ vite noſtre ſignificētaut moderētur. qd̓ etiaꝫ docent expimentis que apoteſlematā vocant. Non em̄ de celo credendū eſt his: qui alieni ſunt a patre qui in celis eſt. Iſidorus. Quedā nāqꝫ ſtelle ideo ſigna dicūtur: quia ortu vel occaſu ſuo certis ſtatōnibus temꝑum qualitates ſignant. Has nauite obẜuant in gubernandis remigiis ꝯtemplātes earūaciem atqꝫ fulgorem quibꝰ rebus ſtatꝰ celi futurꝰ oſtēditur: Sed et omnes homines eas intendūt ad p̄uidendas aeris qualitates ꝑeſtates et hiemes vernaleꝫqꝫ tēꝑiem ¶ Ex libro de p̄ſagīis tempeſtatū Cū repente ſtellaꝝ fulgor obſcuratur: vt id neqꝫ nubilo: neqꝫ caligineaccidat. graues tēpeſtates d̓nūciat. Si voluntarie plures videbūtur quo ferantur albeſcentes: ventos ex hiſpartibus nunciabūt. Si curſitabunt: certos et conſtantes. Si idem in pluribus partibꝰ fiat: inconſtantes ſignant ventos Si ſtellaꝝ errantiuꝫ aliquam orbis incluſerit: ymbrem portendit. Sunt auteꝫ in ſigno cācri dueparue ſtelle azelli appellate: exiguū inter ſe ſpacium obtinētes. Nubecula qͦqꝫ quā appellant p̄ſepiam: hec cū īcelo ſerena apparere deſierit: atrox hiems ſequitur Sialtera eaꝝ aquiloniā ſcꝫ caligo abſtulerit auſter ſeuit ſi
¶ C.auſtrinam aquilo.¶ De ſtellis ſigniferis ¶ IſidorusActon ſignoꝝ primꝰ qui in ariete fixꝰ. vii. ſtell̓in ſe reuolutis rotatur Nomen eſt grecum: qd̓latine vrſa dicitur. Que quia in modū plauſtrivertitur noſtri eam ſeptentrionē dixerunt. Triones em̄ſunt ꝓprie boues aratori dicti eo ꝙ terram terant: qͣſiteriones Septentriones nō occidere axis vicinitas facit: quia ī eo fixe ſunt ¶ Arctofilax dicitur quod arctōi. elicen .i. vrſam ſequitur: eandeꝫ ⁊ boetem dixerunt ecꝙ plauſtro heret. ſignū multiſ ſpectabile ſtellis: inter qͣſet arcturus eſt. Arcturus eſt ſtella poſt caudam maioris vrſe poſita in ſigno boetis. Und̓ et arcturꝰ dicta eſtquaſi arctuzona quia boetiſ p̄cordiis collocata eſt Gritur aūt autumnali temꝑe. Orion aſtrum ante thauriveſtigia fulget: ⁊ dictus ē orion ab vrna .i. ab inundatōne pluuiali aut pluuiaꝝ. Temꝑe em̄ hiemis obortꝰ: mare et terras aquis ⁊ tempeſtatibꝰ turbat. hunc latini iugulam vocant: eo ꝙ ſit armatus vt gladius: et ſtellarūluce terribilis atqꝫ clariſſimuſ. in quo ſi hec fulgent omnia ſerenitas portēditur. Si obſcuratur huiꝰ acies: tēpeſtas imminere cernitur ¶ Hyades dicte ſunt: a potohyan. i. a vento et pluuiis. Nam pluuia grece hyatosdicitur. Ortu qͥppe ſuo efficiunt pluuias. Unde et latini eas ſucculas appellauerūt. Sunt aūt ſeptem in fronte tauri et oriūtur temꝑe vernali ¶ Pliades a pluralitate dicte ſunt. Sunt em̄ ſtelle. vii. ante genua tauri: ex qͥbꝰ vi. videntur: nam latet vna. has latini vergilias d̓i.cūt a tēꝑis ſignificatōne. qd̓ ē ver qn̄ oriuntur. nam occaſu ſuo hyemē. ortu eſtatē primeqꝫ nanigatōnis tēpuſoſtendunt ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupra. Stelle que ortu vl̓occaſu ſuo mutant aera temꝑum anni ſunt pliadeſ. canicula: cynozura elyce. Ut autem ypocras et galienus teſtantur pliades eſtatis ac medēdis temporibꝰ oriunturhoc eſt in principio maii. Eaꝝ quideꝫ ortus eſt cuꝫ a ſole ſeꝑātur. Occaſus aūt eaꝝ eſt hiemis ſeminādiqꝫ prīcipiuꝫ. Cum auteꝫ ſol aſcendere incipit: ⁊ ip̄e quaſi adoccaſum tendere: canicula oritur. xx. die iulii. Cinoſureautem ortus eſt inceptio autumni ¶ Gregoriꝰ in moralibꝰ. Pliades ſtelle vicinitate quidē ſibi cōiuncte ſunt:ſed tactu diſiuncte. Unde ſcriptum eſt Nūquid coniungere valebis micātes pliades aut gyrum arcturi poteris diſſipare. Arcturus. vii. ſtellaꝝ radiis fulgens. nocturna temꝑa ſic illuſtrat: vt in arce celi conſtitutꝰ per diuerſa ſe vertat: nec tamen occidat: Semꝑ quideꝫ verſatur et nunꝙͣ mergitur. ſed dum verſatur: erigitur. LVI¶ De canicula.¶ Iſidorus.Anicula ſtella que et ſirius dicitur: eſtiuis mēſibus in medio centro celi eſt. et dum ſol ad eāaſcenderit: coniuncta cuꝫ ſole duplicatur caloeius et diſſoluūtur corꝑa et vaporantur Unde ⁊ ex ip̄aſtella dies caniculares dicūtur: qn̄ ⁊ moleſte ſūt purgationes. Canis aūt vocatur: eo ꝙ corꝑa morbo afficiatvel ꝓpter flame candorem quem emittit: eo ꝙ huiōi ſitvt p̄ ceteris lucere videatur ¶ Pliniꝰ libro. ii. Canicule exortu ſolis vapores accendi quis ignorat. Cuiꝰ ſideris effectus in terra ampliſſimi ſentiūtur: feruent maria. exoriente ea fluctuant ī cell̓ vinā: mouentur. ſtagnaOrigē appellat egiptus feram: quam in exortu eius ꝯͣſtare ⁊ cōtueri tradit. ac velut adorare cum ſternuerit.Canes quidem eo toto ſpacio maxime in rabiem agi:nulli dubium eſt. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupra. Canicula.ſicut dictum eſt ſupra. eſt ex ſtellis: que ortu vel occaſuſuo mutant aera tempoꝝ anni. hec oritur viceſimo. dieiulii cum eſtas mediatur: et eſtus maximuſ eſt. ¶ Ex cōputo. Ab hac ergo ſtella dicūtur dies caniculares: queſita eſt in fronte leonis: ꝓpe quam eſt ſol in diebus illisSunt autem in vniuerſo. lii. in quibus ꝓpter temporis