LiberSextuſdecimus

effectus vniꝰ planete impediatur per alteꝝ: manifeſtuꝫeſt quoniam hoc eſt verum. quia cuꝫ alicui planete oppoītur planeta ſibi cōtrarius. aut ei coniungitur a ternol̓ qͣrto: l̓ qͣterno vl̓ ſextili aſpectu: impedit opꝰ alteriꝰSicut. verbi gratia. cū faturnꝰ opponitur marti ī renouatione anni. aut cōiungitur ei ſcd̓m aſpectum aliqueꝫet p̄fuerit mars anno: diminuit calorem qui ex virtutemartis deberet ꝓuenire in eodem anno. Utrum autemmotus planetaꝝ ſit circularis hanc queſtionē determinat areſtotiles in libro de celo ⁊ mūdo: et hec queſtio n̄eſt queſtio ſed ſuppoſitio in aſtronomīa. huiꝰ autem demōſtratio apud areſtotilem hec eſt. Simplicis corporiſſimplex eſt motus Omnis aūt motꝰ ſimplex. aut eſt circularis aut rectus. Igitur planete cuꝫ ſint corpora ſimplicia: aut circulariter: aut recte mouētur. ſed non mouētur ẜm rectum: quia omne qd̓ mouetur ſcd̓m rectumꝑticipat cōtrarietatem et eſt corruptibile. Planeta vero non ꝑticipat ꝯtrarietatem: nec corruptibilis eſt: quare ⁊c̓.¶ XLVII.¶ De perpetuitate ipſorum ¶ Ex li. de na. re.Icut ſuperiꝰ dictum eſt Celū et om̄ia corporaſuꝑceleſtia ſunt: quoꝝ forme contrariis carentIdeoqꝫ ingenerabiles et incorruptibiles ſunt.⁊ ſubiectum eoꝝ ꝯmune nō eſt: quia ſi hoc eſſet ꝓpriamformā non haberꝫ. Nunc aūt ꝓpriam formaꝫ habet: qͣꝫet nō ſeparabit. Forme ergo ſuꝑceleſtiū corpoꝝ exiſtūtin ſuis ſubiectis tali exiſtētia: ꝙ nō diuidūtur per diuiſioneꝫ ſubiecti. et hoc ideo: quia iſte forme non ꝯſtituuntur ꝑ ſubiectum: et abſtracte quidem adhuc ſunt in eſſeIdeoqꝫ neceſſe eſt vt forma quā mouētur: ſit illa ad qͣmmouētur. In formis em̄ ꝯſtitutis per ſua ſubiecta differt: ꝙ ſcꝫ forma qua ſcꝫ ſubiecta mouentur: non eſt illaad quaꝫ mouētur. Et omnis huiōi forma quā mouēturad ſe ipſam ꝑficiendaꝫ: per aliam formā neceſſe eſt moueri: vt mouere ſuum ſit finitum: cū non moueat niſi cūmouetur. Et hoc eſt vnū eoꝝ que mouerūt areſtotilemad ponēdum: ꝙ ſuperceleſtiū corpoꝝ forme non ſint perſubiecta ſua cōſtitute: quia tunc motꝰ eoꝝ eſſent finiti.Ceteꝝ qd̓cumqꝫ fit: finem accipere neceſſe eſt: ⁊ finalitas omnis corruptionis eſt. Omne aūt quod corrumpitur ſoluitur in hoc ex quo ē. ¶ Aſtrologꝰ. Si ergo queratur a me: qūo planete ſint natura diſſolubileſ: et volūtate cōditoris indiſſolubiles Reſpondeo cum auguſtino ꝙ non ſolum planete ſed omnis creatura ex ſe ipſadiſſolubilis eſt atqꝫ corruptibilis. Cuius ratō eſt: quiaomne quod eſt de natura ſua facit ꝑyodum in origineꝫſuam. Omnis autem creatura eſt ex nichilo. ideoqꝫ periodꝰ eius eſt in nichilum Uerūtamē diuidendꝰ eſt iſteterminꝰ diſſolubile ſiue corruptibile Bicit̉ em̄ corruptibile: qd̓ ex ſe ipſo poſſibilitateꝫ ad corruptōnem habꝫ⁊ ſic omnis creatura corruptibilis eſt. Nulla em̄ creatura ex ſe ip̄a eſſe poteſt. quia ſola prima cauſa ex ſe acper ſe eſt. Quaꝓpter ex ſe ipſa om̄iſ creatura eſt corruptibilis .i. ad corruptōneꝫ poſſibil̓. Dicitur etiaꝫ corruptibile quod ex ſe ip̄o neceſſitatem habꝫ ad corruptioneꝫEt ſic om̄e et ſolum illud dicitur corruptibile: qd̓ participat naturali cōtrarietate Bonitas autem conditoriſeiuſqꝫ ſapientia ⁊ potentia tam immēſe ſunt. ꝙ vnūqd̓qꝫ in optimo qd̓ ei poſſibile eſt ẜuant: niſi ip̄m a cōditoris bonitate ſe voluntarie ſubtrahat. eſſe autem meliuseſt ꝙͣ non eſſe. ꝑpetuū ꝙͣ eſſe temporale. ꝓpter hoc vnūqd̓qꝫ nō habet in ſe neceſſitatem ad corruptōnem. ⁊ qd̓non volūtarie a cōditoris bonitate ſe ſubtrahit. ab ip̄aẜuatur in perpetuo eſſe.¶ XLVIII¶ De cooꝑatōe omnium planetarumUeri autem poteſt vtruꝫ omnes planete ſint ſicut vnū efficiens ad generatōneꝫ vniuſcuiuſqꝫvel poſſit vnꝰ illoꝝ per ſe aliquid efficere. AdE

hoc reſpondeo ꝙ omne quod efficitur in mūdo inferiori ab omnibꝰ planetis efficitur. ⁊ omnes participant inefficientia vniuſcuiuſqꝫ effectus. ⁊ etiam ꝯparticipateis in efficiendo ſingulare alicuius ſpeciei ymago aliqͣceleſtis Planete nanqꝫ ſunt effectores ⁊ ſignificatoreſvniuerſaleſ: nec efficiunt aliquod particulare: niſi cumeis ī efficiendo cōꝑticipet aliqua de celeſtibꝰ ymaginibꝰ: que .ſ. ymagines ſunt effectrices ſpēꝝ ſpēaliſſimarūmūdi terreſtris. Demōſtratio autem: ꝙ omneſ planeteſint ſicut vnū efficiens: ⁊ non poſſit aliquis eoꝝ per ſeagere in hec inferiora hec eſt Uirtus inferior nō agitniſi per virtutem ſuꝑiorem. Sed et duo que diſtant aliaquibꝰ mediis naturaliter interpoſitis non agunt vl̓ patiūtur ab inuicem abſqꝫ medio Propter hoc nullꝰ planeta inferior agere poteſt in hec terrena: niſi ꝑ virtuteꝫſui ſuperioriſ nec ſuperior agere pōt in hec terrena: niſimediante ſuo inferiori. Unūquodqꝫ igitur in mūdo inferiori effectum: ab omnibꝰ planetis efficitur. diciturtamen effici ꝓprio planeta illo qui maioris eſt ſuꝑ illovirtutis in efficiendo.XI IXDe operatione eorū ī diſpoſitōe embriōis¶ Conſtantinus in libro de cerebroAbent igitur et ſeptem planēte aliquid in cōpoſitōne embrii in ſpecie Saturnꝰ quidem frigidus eſt et ſiccus ſua frigiditate primo mēſeſpermati grauitateꝫ et ſui ſiccitate cōꝑaginatōnē facitSecūdo iupiter calidus et humidꝰ calefaciendo cōfortans ⁊ humectādo replens in longi et rotundi figuraꝫſperma ꝓducit Tercio mars caliduſ ⁊ ſiccus: calore corroborans. ⁊ ſiccitate incidens: crura diuidit: et a lateribus brachia. collum autem caputqꝫ informat Quartovero ſol minꝰ marte calidus. cor ⁊ epar creat. et creatoranimam ingerens: naturaliter embrioni motū preſtat.Quinto venꝰ frigida et humida omnia interiora informat Aures: os: virgam: ⁊ pudicum circulum: manuuꝫ⁊ pedum digitos diuidit. Sexto mercurius ẜm caliduꝫet humiduꝫ frigidum et ſiccum equus. componit ſupercilia: oculos ſcindit: pupillam creſcere facit. capillos etvngulas ꝓducit. Septimo luna frigida et humida replens axungias. Carnes etiam et ſuꝑficiem replet. veniſqꝫ et arteriis humiditatem attribuens: toti corporinutrimentū p̄ſtat: et quia omnia perficit: ſi p̄gnās parturiat. ſalubre ꝑdurat. Sed quia adhuc membra que īeo ſunt: nec bene formata ſunt. indiget alio tēpore ad idoperis implenduꝫ. Ideo octauo ſaturnꝰ redit ⁊ certa vice ſil̓ infrigidando embrioni et matrici grauitatem infert: ſua ſiccitate humores extenuans quibꝰ embrioninutrimentū partus attribuit̉. et ꝓpter hoc natī ī hͦ tempore egre ꝑdurant. Nono autem iupiter calefaciendoinfrigidata: et ita replendo tenuia embriū corroborat:et maternos aperit aditus: et ſic omnibus perfectis: exitijs cōceditur..L.¶ Reꝓbatō fatalis cōſtellatiōis. ¶ ActorUcuſqꝫ de poteſtatibꝰ et virtutibꝰ planetaruꝫdixiſſe ſufficiat. Prorſꝰ em̄ genethliaticorū ſiue mathematicoꝝ errorē cauere debemꝰ. ne videlicet ea que ī libero hominis arbitrio conſtituta ſunt:neceſſitati fataliuꝫ conſtellationū inaniter immo ꝑuicaciter aſcribamꝰ Fieri ſane poteſt: vt quoniā inferiorumcorporum diſpoſitio naturali lege creatoris voluntatiſubiecta ex ſuperioꝝ ſitu ac diſpoſitione quodāmodo d̓pendeat puer quilibet naſcens ẜm cōplexionem ſigniſſideris ī cꝰ diſpoſitōne naſcitur: ad illos vel illos moreſmagis vel minꝰ diſponatur: et hoc dumtaxat ſcd̓m corporis qualitatem. Si quidem corpus quod corrūpitur:aggrauat animam. et econtrario corpus diſpoſituꝫ ſubleuat et iuuat eam Quod autem fatali neceſſitate cogat̉ bn̄ vel male agere: ꝓcul a ſana fide: qͣ credimꝰ ⁊ hoīeꝫ