LiberSextuſdecimus

et cauda draconis eſt quedā nubes ſolida: que non diſſoluitur: quod apparet quādo luna obſcuratur. hec impedit radium ſolis ne lunaꝫ illuminādo attingat Dicit̉aūt cauda draconis: quia venenoſa eſt et nociua. Iſaac. Quādo eclipſis lune eſt: non in omni terra eſt: ſed ſicut qn̄ ſolis ē: ſcꝫ in vno climate Eſt auteꝫ eclipſis ſolisquādo luna ad eandē lineam qua ſol inuehitur ibidemſe ſoli obiicit. ¶ Alexander. Cūa in veritate patit̉ eclipſim: ſol aūt nō. ſed potiꝰ nos ſolis ꝓpter lune interpoſitioneꝫ. ¶ Pliniꝰ. Defectus ſolis et lune veſꝑtinos oriētis incole non ſentiunt: nec matutinos ad occaſuꝫ habitantes¶ Xv.¶Morale ſenece de ſpectaculo eclipſis¶ Seneca de naturalibus queſtionibus. lx.Uandiu ſolita decurrūt magnitudine rerum:cōſuetudo ſubducit. Ita em̄ ſumꝰ compoſiti:vt nos quotidiana etiam ſi ammiratione digna ſint tranſeant. Ecōtra vero mīmaꝝ quoqꝫ rerum ſiinſolite ꝓdierint ſpectaculū dulce fiant. hic itaqꝫ cetusaſtrorum quibus vniuerſi corporiſ pulcritudo diſtinguitur: populū non conuocat. at cum ex more mutatū eſt:omniū vultꝰ in celo eſt. Sol ſpectatorem niſi defeceritnō habet: nemo lunam obẜuat niſi laborātes. Tunc vrbes cōclamant. tunc ꝓ ſe quiſqꝫ vana ſuꝑſtitione trepidat. Quāto illa maiora ſunt: ꝙ ſol totidem. vt ita dicaꝫgradꝰ quot dies habet. ⁊ an̄nū circuitu ſuo claudit ꝙ aſolſticio ſtatum inclinat. ꝙ ſidera abſcōdit. ꝙ terras cūtanto maior ſit illas nō vrit. ſed calorē ſuū intenſionibꝰac remiſſionibꝰ temꝑando fouet. ꝙ lunam nunꝙͣ impletniſi aduerſam ſibi nec obſcuratur Hoc tamē non annotatur: ꝙͣdiu ordo ẜuatur. Sed ſi quid turbatū aut p̄tercōſuetudineꝫ emicuit: exſpectamꝰ: interogamꝰ: oſtendimꝰ. adeo naturale eſt. magis noua ꝙͣ magnā mirari ¶ Idem in libro. xv. Quotiens aūt defectionꝫ ſolis dep̄hēdere volumꝰ: peluēs ponimꝰ quas aut oleo aut pice implemꝰ. quia pinguis humor minꝰ facūe turbat̉: et ideoquas recipit ymagines ẜuat. apparere auteꝫ ymagīesnō poſſunt: niſi in liquido et immoto. Tunc ergo notare ſolemꝰ quomō luna ſe ſoli opponat: et illū tanto maiorem ſubiecto corꝑe abſcōdit: modo ex parte ſi ita conpetit. vt in latus eius incurrat. modo totum. Hec autēdicitur ꝑfecta defectio: que ſtellas quoqꝫ oſtendit: et lucem intercipit. tunc ſcilicet cuꝫ orbis vterqꝫ ſub eodeꝫibramēto ſteterit.XVI.¶ De ſtellis et earum varietate ¶ IſidorusTelle et ſidera inter ſe differunt. Nam ſtella ēquelibꝫ ſingularis. ſidera vero ſunt ſtellis pluirimis facta: vt hyades plyades. Aſtra autemſunt ſtelle grandes: vt oriō lucifer: boetes. Sed hec nomina ſcriptores cōfundūt: et aſtra ꝓſtellis: ⁊ ſtellas ꝓſideribus ponentes. Stelle non habere ꝓpriū lumen: ſꝫa ſole illuminari dicūtur ſicut luna. Sunt autem immobiles: ⁊ cum celo fixe perpetuo motu feruntur. Neqꝫcadunt per diem ſed ſplendore ſolis obſcurātur. Feruntur quidem ſidera que in celo fixa ſunt: et cum celo voluuntur. Mouentur vero quedā vt planete .i. erratice:que curſꝰ ſuos vagos certa tamen diffinitione conficiūt. Stelle. ꝓ eo ꝙ ꝑ diuerſos orbes celeſtiuꝫ planetarūferūtur quedam celeriꝰ exorte ſerius occidunt: quedamtardius exorte celeriꝰ ad occaſuꝫ ꝑueniūt. Alie pariteroriūtur: ⁊ non ſimul occidunt. Omnes aūt ſuo temporead curſum ꝓprium reuertuntur. Stelle quoqꝫ diuerſisinteruallis diſtant a terra ꝓpterea diſpari claritate magis minꝰ ve noſtris oculis apparent: Naꝫ multo maiores ſunt his: quas cōſpicuas videmuſ: ſed longiꝰ poſiteparue a nobis videntur. Dicte ſunt autem ſtelle a ſtando: quia fixe ſtant ſemꝑ in celo ue cadant. Nam ꝙ vide

mꝰ ſtellas e celo quaſi labi nō ſunt ſtelle: ſed igniculi abethere lapſi: qui fiunt dum ventus altiora petens: ethereum ignem ſecū trahit: qui tractu ſuo ſtellas cadentesimitatur. nam ſtelle cadere non poſſunt. Sidera verodicta ſunt: eo ꝙ nauigantes ea cōſiderādo iter dirigūtad curſus ſui conſilium: ne fallacibus vndis aut ventis alibi deducātur ¶ Ex ymagine mūdi. Sunt autemomnes ſtelle rotunde et ignee quaꝝ diſpoſitiones ⁊ curſꝰ et loca et tempora ſolus deꝰ nouit: qui numerat multitudineꝫ ſtellaꝝ ⁊ omnibꝰ eius nomina vocans. Sapientes vero mūdi noīa eis aīalium vel hominū impoſuerunt: vt ab omnibꝰ dinoſci poſſent. ¶ Alexander. Stelle diſpares ſunt in ꝓprietatibus: que remote ſunt a terra ſcintillant. et quedam eoꝝ videntur habere coloremargenteū: quedā aureum. De die non vidētur: quia maius lumē cōfūdit minꝰ. Quedaꝫ eaꝝ quaſi multitudinealiaꝝ coronate ſunt. quedaꝫ vero ſingulariter et ſolitarie ſūt ¶ Ex libro de natura rerum. Omnis ſtella in vertice capitis aſpicientis exn̄s minor videtur ꝙͣ alio celiloco. et ꝙͣto magis a vertice capitis mouetur: tāto magis apparet maior: ita ꝙ in oriente maior appparetꝙ in alio loco: eſt cōmune omnibꝰ ſtellis remotis ⁊ nōremotis. qd̓ ē ꝓpter groſſos vapores: qui magis ſūt inoriente.¶ XVII¶ De ſtellarum origine ¶ Helinandus.Uod autem ſtellaria corpora ex aquis materialiter facta ſint: certo argumento cōꝓbari pōtNam duo ſuꝑiora elementa .ſ. ignem et aereꝫex natura ſua ita abſqꝫ ſpiſſitudine eſſe manifeſtum eſtvt nichil hoꝝ ex ſe ⁊ ex natura ſua niſi ex accidente ſuiviſu ꝑceptibile ſit. ſed omne corpꝰ viſibile alicuiꝰ denſationis eſt que ex aqua vel terra cōtingit. Sed terrea n̄poſſunt vel per calorem: vl̓ aliquo alio modo vſqꝫ ad firmamētuꝫ eleuari: hoc em̄ aque nature ꝓprium eſt Omnia ergo illa que in celo viſibilia apparent: ex aquiſ materiale principiū ſortiuntur. cuiuſmodi ſunt nubes ⁊ fulgura. Similiter ergo ſtellaria corpora. Item omne nutribile ex eodem nutriri ex quo materialiter cōſtat philoſophia vl̓ phiſica teſtātur. ſed corpora ſtellaria ex humore nutriri ph̓i dicunt: ergo ex humore cōſtant materialiter ¶ Guilhermꝰ de conchis. Corpora ſtellaruꝫ exquatuor elem̄tis facta eſſe poteſt ꝓbari ratōne. Quodem̄ īuiſibilia ſunt ex viſibili cōtrahunt Nulla quippe qͣlitas ſuum cōtrariuꝫ operatur. ex viſibili ergo habentꝙ videntur. ſola vero terra ⁊ aqua ſunt viſibiles: ignis⁊ aer inuiſibiles. Eſt ergo aliquid in eis ex terra ⁊ aqͣ.Iteꝝ cum tres habeant dimēſiones ⁊ viſum reꝑcutiātſolida ſunt. ſed ſcd̓m platōnem nulla ſine terra eſt ſoliditas. ampliꝰ quidqͥd nutrit̉ ex eodē nutrit̉ ex quo materiliter cōſtituitur ⁊c. Corpora vero ſtellaꝝ humore occeani nutriuntur. Quibus omnibus liquet: aliquid de terra ⁊ aliquid de aqua in corporibꝰ ſtellaꝝ cōtineri. Qd̓autem ſunt ſplendida ⁊ mobilia ex ſplendidis et mobibibꝰ habent: igitur ex igne et aere Conſtant igitur ex qͣtuor elem̄tis. Sed tamen de ſuꝑioribꝰ ignis de inferioribꝰ aqua in eis dominātur. Fortaſſe dicat aliquis: cuꝫin aere ſit humor ſpiſſior ꝙͣ in igne: et etiam calor licetnon tantus. Cur in aere ſimilia corpora non ſunt facta.Cui ego reſpōdeo. ꝙͣuis aer ſit calidus: tamen cū hoc ēhumidus. vnde non potuit qd̓ ī ſe erat deſiccādo ſpiſſare: et ſic lucidum et viſibile creare. Qd̓ ex vulgari exemplo potes ꝑpendere Aqua em̄ ſuppoſita igni ſpiſſatur:et in lapideam ſubſtātiaꝫ mutatur Si aūt alicui calidoet humido veluti alicui aquē bullienti ſuꝑponatur calefit: ⁊ non ſpiſſatur Uel iuxta cōſtantinū cuꝫ iſta quatuor clementa binas habeant qualitates vnam ex ſe: alteram ex altero Ignis ex ſe calidꝰ eſt: a terra ſiccus Aer