Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QuintuſdecimusLiber

meliori: eſt melius ac puriꝰ eſt: ad ſcabieꝫ ac ſerpiginēlitargiri puluis in aceto ponitur: et mane ſuꝑ ignem reſoluitur. dehinc oleum nucuꝫ tartari puluis in duplop̄dictorū imponitur: et ab igne ſtatim deponitur: indeqꝫ patiens inūgitur. Porro ſtaphiſagrie ſemen in aqͣdiu bulliat et ex aqͣ illa et tartaro cōmixtio fiat. hoc capitis ſurfuriſcas remouet: ip̄o capite īde loto vl̓ inuncto Item puluis eius pinguedinem cōſumit in cibis exhibitꝰ Datur auteꝫ hic puluis addito puluere maſticiſꝓpter violentiam ipſiꝰ cum aliquo electuario delicatovt dyapenidion et ſimilibus. Siquidem etiam hoc puluere cuꝫ aliquo electuario vtūtur ſaraceni: ſicut noslaxatiuis. Actor Id quod platearius appellat tartarum nos grauellam dolii vel alumē vocamꝰ: de quo nichil aliud inueniſſe me memini ab autoribꝰ.. CXXXIII. De vinis ficticijs vel cōditis. Pli. li. xiiii.Uia laudatiſſima apud antiquos erāt odoremirte cōdita. Innumerabilia quoqꝫ genera vini ficticii ſunt reperta Omnia quidem ad vſūmedicine pertinētia. In archadia dicitur vinum fieriqd̓ feminis importat fecūditatem. viris rabiem: ac inachaya partum abigi vino ferunt. atqꝫ etiam ſi vuamedant grauide differentia in guſtatu non ſit. Troecenium viuum qui bibunt generare negantur. Taſiivnum vinum faciunt quo ſomnus concilietur. alteruꝫquo fugetur. apud eoſdem thaſos vitis thiriace vocatur: cuius et vinum et vua contra ẜpertiū ictus medetur Palladius libr. xi. In condiendo vino aliqui grecoꝝ muſtum ad medietatem vel terciam partem vinoadiiciūt. Quidam reſine ſicce trite vncias tres dolioimmergūt ꝓmouent. vina diuretica ſic poſſe fieriſuadent. Item vinum qd̓ ſalutare contra peſtilentiamſit ſtomacho ꝓſit fieri fertur hoc genere. In optimimuſti metreta vna anteꝙͣ ferueat tuſi abſinthei. viii.vncias lintheo inuolūtas dimittis. Id vinū refundislagenis mīoribus: vteris. Actor. Sunt aūt multa vinoꝝ genera condita ex rēbus quibꝰ conficiunturvocabula ſortita: verbi gratia abſinthiacū: aſarinū: camedricum: cameleacuꝫ: daucinū: diptannicū: eufagicūgipſatum: mandragoreticū: nardinum: ſquilleticū: yſopacum. .LXXXIIII. De quarundam ꝓprietatibus per nominaſingulorum. Diaſcorides.Inum abſinthiacū videlicꝫ ex abſintheo ac reſina vino cōfectum: aliqͣntulum virtuteꝫ habet euſtomachā. Epaticis nefreticis et ictericis medetur. digeſtionem temꝑat. faſtidium tollit. dolorem ſtomachi compeſcit. tenſuraꝫ ypocūdriaꝝ ſoluitinflationibus ſtomachi ſubuenit. lumbricos rotundosoccidit excludit: venenis opitulatur.Uinum aſarinuꝫ .i. aſaro mixtum: ydropicos ictericos medicatur diſſurie quoqꝫ epaticis ac ſciaticisſtat effectum.Uinum camedricum cōficitur ſicut yſopacum. Uirtuſeſt ei termantica ſolutoria. dolori lateris ictericismedicatur: et inflationibuſ opem preſtat digeſtionemparat. ydropicos etiam in initio iuuat. maxime vetutfactum.Uinum cameleacū conficitur ex camelea frutice ceperit florere. Flores em̄ et folia collecta et tuſa cribellātur: in vrceolo cum vino miſſa: poſt duos mēſesdūtur: atqꝫ liquantur: hoc ydropicis et epaticis medet̉laſſa corpora reficit. cauſis quibꝰ ſtiptica medicamīaneceſſaria ſunt vtiliter adhibetur.Uiuum daucinū .i. ex dauci radicibus cōfectuꝫ ſanguineꝫ reucientibꝰ ſubuenit. tuſſim et lateris dolorempeſcit. Renum quoqꝫ dolores iuuat. quaſſationibus

de alio cadentibus medetur. et menſtruis imperatUinum dyptannicū .i. ex dyptanno cōfectum oris fetorem et ſtomachi compeſcit: menſtruis imperat. ſecundinas excluditUinum eufaginū .i. ſaluiacum ſanguineꝫ reiicientibuſꝓficit. tuſſim lateriſqꝫ dolores compeſcit.Uinum gipſatum venenis omnibꝰ eſt cōtrarium: Eſtautem calidum: neruiſqꝫ contrariū acceptum. Caputetiam grauat totū corpꝰ ſimiliter veſice quoqꝫ īutileUinum mandragoreticū .i. ex corio radicis mādragore lino inſerto confectuꝫ: addito dulcore dari debet. facitqꝫ ſcaroticum .i. graue ſomnuꝫ.Uinuꝫ nardi agreſtis .i. ex ea cōfectuꝫ diſſuriis epaticis p̄ſtolatur: ſtomachi etiam inflatōibus opitulaturUinum nectareum videlicet ex herba quam alij menalion: alij medicam: alij ſimphicon: alij deamoreſtin: alijnectaream vocant cōfectum doloreꝫ ſtomachi cōpeſcitUrinaꝫ ꝓuocat. cauſas thoracis medicādo cōponit CXXXV.Adhuc de reliquis eorumInum picinum .i. ex pice liquida cōfectū. Uirtutem habet termāticam et pecticam. vtile eſtintraneoꝝ vulneribꝰ. Tuſſim ſedat digeſtionētemꝑat: inflationibus medetur. aſmaticis prodeſt atqꝫluxationibus.Uinum picuinum videlicet quod reſinā picuinā habetcaliduꝫ ac digeſtibile. emoptoycis et vomitibꝰ ꝯtrariūUinū praſſiten .i. ex foliis praſſii recentis cōfectū omnes cauſas thoracis ſoluit. praſſio ſimile eſt in virtute ſua.Uinū roſaceuꝫ videlicet roſis ſicciſ ac tuſis in lintheolo ligatis: in muſto miſſis datur vtiliter febrientibusStomachi dolorem lenit. digeſtionē p̄ſtat. reumā quoqꝫ ventris ac diſenteriā compeſcit. Palladius librovi. Ad faciendū roſatuꝫ qͥnqꝫ libras roſe pridie purgate in decē ſextariis vin veteris merge: poſt. xxx. diesdecem libras deſpumati mellis adiice. Idem in libroviii. Uinū ſcillite ſic facienduꝫ eſt. In iulio menſe ſcillāde montanis aut maritimis locis ſub ortu canicularūꝓcul a ſole ſiccamꝰ. ex hac in vini amphora vniuſ libremenſuram mittimus: reciſis tamen ante ſuꝑfluis abiectis foliis quibꝰ pars extrema vallatur. Quidam velamina ip̄a filo inſerta ſuſpendunt: vt vino infuſa mergātur non admixta fecibus poſt. xl. dieꝝ ſpacium inſerta que appēſa ſunt auferātur: hoc vini genꝰ tuſſi reſiſtit. ventrem purgabit. flegma diſſoluit Spleneticisꝓderit. acumen p̄ſtabit oculoꝝ. concitabit digeſtionisauxilia. Diaſcorides. Uinuꝫ ſcilleticū eſt vtile digeſtioni: eſcarumqꝫ corruptioni. Uomitum ſpiſſos humores ſtomachi cōpeſcit. Spleneticis ictericis prodeſt ventremqꝫ ſoluit. ydropicis et diſſuriis opitulaturInflationibꝰ paraliticis ſtomaticis preſtolatur Uenenatis etiam vtiliter datur. antiqua frigora doloremqꝫ lateris iuuat. menſtrua ꝓuocat. Hoc tamen vinumſi dulce bibatur: neruis contrariū inuenitur. Hoc etiācaueatur: ne febrientibus aut intraneis vulneratis detur. Uinum yſopacum ad thoracis lateris doloresfacit. tuſſim antiquam compeſcit. aſmaticis et diſſuriiſopitulatur frigora periodica ꝓhibet. mēſtruis imperat Actor. Multa quoqꝫ temporibus noſtris increſcente luxuria cōficiuntur alia vinoꝝ genera vt gariofilatum. ſpicatum: floratum: et ſimilia. Palladius libroiii. Porro conditum vel abſinthiacū roſatum vel violaceum ꝓcedere ſponte fertur ex vitibus: vt natura ſuſcipiat quod ꝓcurare ſueuit iuduſtria Si ſarmēta ī vasaliquod ſemplenū ſupradictis potōnibus merſa ẜuēt̉vt in vnam terram viuaꝫ ſimul reſoluas ad lixiuii modum donec oculi ſarmētoꝝ nitantur exire. Tunc eadeꝫ