LiberQuintuſdecimus
repugnat ¶ Platearius Uſus aceti contra vomitumeſt: et fluxum ventris. Sirupus acetoſus valet ad tercianam: et duplicem tercianaꝫ: ac quotidianam de ſalſo flegmate. diuidit em̄ materiaꝫ. fit autem ex aceto etzuccaro. daturqꝫ contra calidam materiā. Acetoſumconfortat appetituꝫ. Si inuenit ſtomachuꝫ plenū: tunclaxat. Si vacuum: ſtringit. valet contra debilitates exegritudine. Ualet et ꝯtra litargiam ⁊ freneſim ſi fricatio fiat circa volas manuū et pedum cum ſale ⁊ aceto.¶ Pliuiꝰ libro. xxiii. Aceto ſumma vis ī refrigerādo:non tamē minor in diſcutiendo. Infuſum terre ſpumatper ſe hauſtuꝫ faſtidia diſcutit: ſingultus cohibet: ſteruut amēta oīfactu. In balneis eſtus vini arcet: ſi ore ꝯͣtiueatur quin et ſi cum aquā bibatur: lepris: furfuribꝰvlceribuſqꝫ manātibꝰ: canis morſibꝰ: ſcorpionū ictibꝰet ſcolopendrarum muriſaraneiqꝫ medetur: ⁊ valet cōtra venena oīm aculeorum atqꝫ pruritus Item contramultipedum morſus Sedis quoqꝫ vitiis in ſanguinisfluxione poſt exciſos calculos medetur. ad ꝯglobatumſanguinem bibitur et imponitur. Siſtit aluum ⁊ reumatiſmos cum infunditur. Tuſſim quoqꝫ veterem etgutturis reumatiſmos inhibet orthopnoeam ac dentium labefactioneꝫ. Itemqꝫ potum contra aſpides valet. Ueſice autem ac neruoꝝ infirmitatibus nocet.AXXX.¶ Adhuc de eodem ¶ Auicenna.num aciduꝫ vel acetum ex caliditate et frigiditate compoſitū eſt: et ambe eius ſubſtantieubtiles ſunt Frigida vero magis dominaturEſt aūt fortis exiccationis. ꝓhibetqꝫ effuſiones materieꝝ ad interiora. et ſubtiliat. ⁊ incidit ꝓhibꝫ etiā fluxum ſanguinis. ſi eſt exteriꝰ: et ſuper euꝫ effūditur. Itēꝓhibet apoſtema vbi eſt preparatio ut fiat. et adiuuatdigeſtioneꝫ: aduerſatur flegmati. Cōſett colericis. nocꝫ melancolicis. ꝓhibet ambulationē omnis apoſtematis. et confert panaricio et formice: eter īſipile: ⁊ vlceribus ambulatiuis. et ſcabiei et impetigini. ⁊ aduſtioniignis om̄i re velocius Nocet auteꝫ neruis Ualet cumſulphure ſuꝑ podagram. Confert ſoda calide qn̄ lanaeo infuſa ſuꝑ caput ponitur calida. Oris ex eo collutioconfert morſui vel ſanguinationi dentiuꝫ. Uaporatioaceti confert difficultati auditus ⁊ acuit ip̄m. et reſoluit ſōitum. Linitur aūt cum melle ſuꝑ occultationeꝫ fāguinis que eſt ſub oculo: ſed eiꝰ aſſiduatio debilitat viſum. Minorat aūt vuam. et abſcindit gargariſmus exeo fluxuꝫ humoris ad guttur. Sorbetur ⁊ ad ſanguiſugas et ad tuſſim antiquam. ⁊ ad difficultatem dilatationis calefactum: conuenit aūt ſtomacbo calido et hūido. diſrumpens appetitū. ⁊ adiuuans ad digerendumeius quoqꝫ cuaporatio reſoluit ydropiſim. eiꝰ aūt aſſiduatio qn̄qꝫ ydropiſim adducit Effunditur aūt ſupermorſus venenoſoꝝ Et cōfert ei qui in potu ſūpſit opium vel iuſquiamū. Bibitur etiam qn̄qꝫ calefactū poſtmedicinas mortales et confert ¶ Razi. Acetum frigidū eſt et ficcū. Quod ⁊ maxime efficit: ⁊ vires deſtruit. ſperma quoqꝫ minuit. et coleram nigraꝫ corroboratrubeam vero coleram ſanguinēqꝫ debilitat: ⁊ cibos qͥbus admiſcetur ſubtiliat ¶ Dyaſcorides. Acetum vututē habet ſtipticam: euſtomachā: faſtidiuꝫ tollit. Omneꝫ fluxum ſanguinis bibitum: et reuiā ventris impoſitum abſtinet. pulmētariis coctum accipi debet Recētibꝰ vulneribus. gingiuis ſanguinolētiſ opitulat̉. Paſcentia vulnera ſanat Fomēto ſacrum ignem et leprascompeſcit. araneas ac zernas ⁊ p̄terigia detergit. Cūmelle ſuꝑunctuꝫ liuores emēdat. Eſtuationes cuꝫ oleoet cum ſpongis impoſitū iuuat. Podagricis cum hircina axūgia impoſitum opitulatur. ¶ CXXXI.
¶ De fece vini et aceti ¶ Iſidorus.Ini fex dicta eſt eo ꝙ ſeſe vaſis immergendoaffigat. ¶ Pliniꝰ libro. xiiii. Fex vini ficcatarecipit ignes: ac ſine alimento ꝑ ſe flagrat. Cinis autem vitri natura habet: eaſdemqꝫ vires. ſed amplius eſt eo ꝙ pinguior ſentitur. ¶ Idem in libro. xx. Feci vini tanta vis eſt: vt deſcendentes in cupas enecet.Expimētum dimiſſa p̄bet lucerna ꝙͣdiu extinguatur d̓ſcenſionis periculum de nūcians Illa miſcētur medicamētis. Cum iridis pari pondere eruptionibus pituiteillinitur. Et ficca vel madida contra ſphalangias. ⁊ teſtium māmaꝝqꝫ inflamationes vel in quacūqꝫ ꝑte corporis. Item cum ordeacea farina et thuris polline invino decocta crematur ⁊ ſiccatur. Indeqꝫ expimentuꝫeſt legittime cocte vt refrigerata līguam tactu videat̉vrere. Celerrime exaīmatur non incluſo condita. Crematio multū ei virium adiicit Utiliſſima eſt ad ꝯpeſcēdas lichenas furfureſqꝫ cum fico decocta. ſic et leprie⁊ vlceribꝰ manātibus imponitur fūgoꝝ nature cōtraria eſt pota: et magis cruda. Oculoꝝ medicamētis cocta ⁊ lota miſcetur in vino contra ſtrīgirias bibitur.Cū expirauerit quoqꝫ lauandis corporibꝰ et veſtibusvtilis. Fex aceti ꝓ materia acrior ſit neceſſe eſt. multoqꝫ magis exulceret. Reſiſtit ſuppurationū incremētiſſtomachū: intranea. ventrem adiuuat. Siſtit eaꝝ partium reumatiſmos: et mulierū mēſes: pannos diſcutitnondū exulceratos et anginas. Cuꝫ cera ſacros igneſvngues ſcabros aufert. Eſerpentibus contra ceraſteſvalidiſſima eſt cum polenta. cum melanthio autem cōtra crocodili morſus et canis. ¶ Razi. Fex vini calida⁊ flagmones diſſoluit. Fex auteꝫ aceti non calefacit ſꝫęgmonum calorem ſuꝑ ip̄os epithimata reprimit.¶ Auicenna. Fex melior et ſanior eſt vini veteris deinde que ſimilis eſt ei. Fex auteꝫ aceti fortior eſt omnibꝰalijs. Uirtuſ eius abſterſionis eſt ſtiptica: et aduſta eſtaduſtiua ⁊ putre factiua virtute alia. Aduritur autemſicut ſpūmā maris in vitreata luto linita: aut in olladonec albeſcat et puluerizetur. Omnis autē fex adminiſtrāda eſt dū recens eſt Uetꝰ em̄ eſt debilis virtutis⁊ oportet vt in vaſe cooperiatur: ⁊ n̄ appareat aeri. adſta quidem admīſtratur in vngue albificato cum gumma pini: et rectificat ip̄m. Non aduſta vero confert inflationi et exiccat bothor in quo ſunt vlcera. ꝓhibꝫ fluxum materieꝝ ad ſtomachum: et emplaſtrū ex ea cōfertfluxui ſanguinis menſtrui. ¶ Dyaſcorides. Uini fex eligenda eſt vini ſtiptici veteriſqꝫ Fex autē aceti fortioreſt. cōburende vero ſunt ſicut alidenū. Nam ante ſiccate ponūtur ſuꝑ carbones in teſta ꝙͣdiu igneſcunt. Signū cōbuſtionis eaꝝ bonum eſt quādo albe ac velut exanime exeunt: līgueqꝫ applicate exulcerant. virtuſ eſt etcauſtica et ſtiptica valde. Recētes vſui apte ſunt. Nāvetuſtate virtutem perdunt. et etiaꝫ ſi a vento munitenon fuerint. lauantur autem ſicut ponfilix. fex nō combuſta puſtulis ꝓdeſt cum mirra adhibita Reuma ventris ⁊ ſtomachi abſtinet matrices ſimiliter ſtrīgit ſuꝑpectinem impoſita. lactis humorem māmaꝝ cōpeſcit:Combuſta vero et cum reſina impoſita leproſos vngues excludit. Oleo citonio mixta capillos ruffos vnctione facit. Lauata vero colliriis nobilibꝰ ꝓ ſpodio miſcetur Cicatrices limpidat. et caligines oculis d̓tergit¶ CXXXII.¶ De tartaro ſiue granella¶ PlateariꝰInum quidem in doleo poſitum ꝑ ebullitioniſmotū terreſtres partes in eſſentiā groſſaꝫ mutat: que dolio adherent. id tartarum appellat̉ac per annos. xxx. ſeruatur. Uirtuteꝫ habet diſſoluēdiextergendi: atque attrahendi. Sciendumqꝫ ꝙ ex vino