LiberQuintuſdecimus
ſarmenta germinātia in qͦ volueris loco vitiū ceteraꝝmore deponas:.AXXXVI.De vinis pomorum et primo malorū granatorum ¶ Idem in libro. xi.Ina ex pomīs in octobri menſe recte conficiūtur omnia que in locis ſuis legūtur. Uina pomoꝝ oīm vtilia ſunt neceſſitatibus medicine:vt vinum quod ex maliſgranatis tuſis et expreſſis cōficitur: donec ad terciam redeat decoquitur. hoc intraueoꝝ reuma ꝓhibet febrientibꝰ ac diſentericiſ vtiliteradhibetur: euſtomachū eſt: et ventrem ſtringit ¶ IdemMaligranati vt ſupra dictum eſt: omnis ſuccus euſtomachꝰ eſt Duo ſunt eius genera: dulce et acre. Dulciſſuccus eſt ſtomacho contrarius: ex parte calefaciens:ſed inflationem faciens. Unde contrarius eſt febricitātibꝰ: ē etiā virtutis diuretice et ſtiptice et anaſtomache. In vino etiam virtuteꝫ habet mediam. Idem ſuccꝰ expreſſus et coctus admixtꝰ melle vulnera percuratoris: et nature p̄terigia: et paſcentia vulnera recentiaqꝫ abducit: dolores auriuꝫ tollit Palladius libro. iiii.Uinum de maliſgranatis cōficiēs hoc modo. Granamatura purgata diligenter in palmea fiſcella mittis:in colea exprimis: ⁊ leniter coques vſqꝫ ad medietateꝫCum refrinxerint: picatis et gipſatis vaſculis claudiſalij ſuccum non excoquūt: ſed ſingulis ſextariis ſingulas libras mellis miſcent: et in predicta vaſa cōdiūt etcuſtodiunt.¶ CXXXVII.¶ De viuo cidonioruꝫ et pirorum atque ma¶ DiaſcorideslorumInum cidoniteꝫ quod .ſ. ex malis cidoniis abintus purgatis ⁊ inciſis muſto commixtis cōficitur. Uirtutem habet ſtipticā euſtomachāventrem ſtringit. diſentericis opitulat̉. epaticis ac freneticis et diſſuriis medetur ¶ Idem. Fit ex cidoniis vtnū cuius colore deſideria falluntur laguentiū. Naꝫ ſepe guſtu et odore cuiuſlibet vini veteris imagineꝫ rep̄ſentat. Ideoqꝫ greci hoc ydromel appellant. Ex multis aūt cōpoſitionibꝰ meliꝰ eſt hoc et vtilius traditur.Poſt eſtus caniculares aqua que ꝑ ſe ex imbribus nouembris infunderit: mūdo vaſe ſuſcipitur: ⁊ in vmbrapoſita tranſfuſa colatur. Tunc cidonia iuſte maturitatis ſeminibꝰ ex lingno interiore purgata: et in fruſta ꝯͣciſa eidem aque immergūtur: et tam diu cum ea relinquūtur: donec in ſuccum tranſiſſe maloꝝ vin colore ꝓbatur. hanc diligenter liquatam in vaſe ſeruari ſolēneeſt ī loco abſqꝫ fumo maxime. ⁊ ſoli negetur acceſſuſ ſifieri poteſt. Itaqꝫ menſe ſeptimo licebit vti ꝓ vino. Uinū quoqꝫ piratum fit de piris nō valde maturis: ſicutde cidoniis tritis ¶ Palladiꝰ libro tercio. Uinum depiris fit: ſi cōtuſa ⁊ ſacͣco rariſſimo cōdita ponderibꝰ cōprimātur aut p̄lo. hieme durat: ſed prima aceſcit eſtate. Acetum ſic fit de piris Pira ſilueſtria vl̓ aſperi generis matura in cumulo reſeruātur ꝑ triduum: de indemittūtur in vaſcula: cui montanaᵇ aqua vel fontana vl̓pluuialis aqua miſcetur. er opertum vas ꝑ triginta dies relinquitur: ac ſubinde ꝙͣtum ſublatū fuerit ad uſuꝫaceti: tm̄ redditur aque ad reꝑationē. liquamē de piriscaſtimoniale ſic fiet. Pira maturiſſima cum ſale calcātur integro vbi carnes eoꝝ fuerint reſolute: vl̓ in cupellis vel in vaſculis fictilibus picatiſ cōdiuntur: poſt mēſem tercium ſuſpenſe hee carnes liquorem demittuntfaporis iocūdi: ſed coloris albiduli. contra hoc illud ꝓderit: vt tempore quo ſaliunt vina nigella: ꝓ aliqua ꝑteꝑmiſceas. ¶ Actor. Uinū quoqꝫ fit ex diuerẜ ſpeciebꝰmaloꝝ in iocis vbi huius fructꝰ abūdant. et eſt pluriūinflatiuum. appellaturqꝫ ficera vulgariter: ſed ficerateſte yſidoro cōmuniter dicitur omne qd̓ mebriare po-
¶ CXXXVIII¶ De vino meſpilato et dactilico ac virtutefructuum ceterorum. ¶ Diaſcorides.Inum meſpilatum ⁊ ſiliquatuꝫ ſimiles habentſupradictis cōfectiones. Uirtuteꝫ habent ſtipUticam et euſtomachā Itaqꝫ reuma intraneoꝝcompeſcūt ¶ Pliniꝰ libro. xiiii. Uinum quoqꝫ fit ē palmis quo parthi et ⁊ indi vtūtur et oriens modio in tribus aque cōgiis macerato et expreſſo ¶ Dyaſcorides.Uinum dactilicum ſiue palmaticū cōficitur ē dactilismaturis non primis miſſis in dolium muſti in fūdo perforatuꝫ: linoqꝫ operculatū. pꝰ dies vigintiunū lintheolꝰ de cauernā tollitur: et vt liquet vinū ſpiſſum dimittitur. ⁊ in vaſe reponitur. Eſt auteꝫ dulce. virtuſqꝫ illi ēſuauis. et reumatiſmis eſt vtile: dolorem tamen cōmouet capitis et eſt ſtipticum. Ideoqꝫ ſtomachis medetur: ac celiacis et emoptoycis. ¶ Conſtantinꝰ in pātegni. Uinum dactilicum. vt ſuprā dictum eſt. vinis cēteris groſſiꝰ et nutribiliꝰ eſt Melancoliā parit: minuſqꝫcalefacit ¶ Dyaſcor ides. Uinum cedrinū conficitur excedria dulci aqua lota et muſto immixta. Uirtus eſt īli termantica et leptomerica. non febriētibꝰ detur Tuſſim veterem tollit. Dolorem lateris et thoracis cōpeſcit. Tortionibꝰ ⁊ vulneribꝰ inteſtinoꝝ medetur. vulnera ventris curat empicis et ydropicis p̄ſtolatur. lūbricos occidit. morſibꝰ venenatis occurit. Dolores etiāaurium mitigat infuſum. Uinum mirtinū cōficitur exmirta nigra matura tuſa et expreſſa Multi vero mirtain ſole ſiccatam tundunt: cui admiſcent aquam et vinūauſterum et diutius infundere dimittunt: poſtea exprimūt ac reponūt Uirtꝰ eiꝰ ē ſtiptica ⁊ euſtomacha Reuma ventris ⁊ ſtomachi abſtinet. intraneoꝝ vulnera curat: et capillos inficit ¶ Palladiꝰ libro ſcd̓o. In menſeianuario vinum mirtice fit hoc modo. In vini veterisvrbicis ſextariis decem mittis grana mirti confractaſextarios vrbicos tres que ſint. xix. diebus infuſa: poſtea expreſſis mirti granis colabis et in eo vino mediūcroci ſcrupulū: et folii vnum ſcrupulū mittis: et ex mellis optimi decem libris omnia temperabis. ¶ Idem inlibro tercio In februario vero mēſis initio mirtice aliter facies hoc modo Mitte vini veteris decem ſextarios in lagenam et baccaꝝ mirti libras quinqꝫ miſcebis. Cum vigintiduoꝝ dierum ſpacio confuſa tranſegerint: per quos vas quotidie conuenit agitari: tuntpalmea ſporta colabis. et p̄dictis decem ſextariis mell̓optimi fortiter triti pondo quinqꝫ miſcebis. ¶ Pliniꝰvbi ſupra. Uinum etiā fit e fico qd̓ ficites dicitur. autſi dulce eſſe non libeat ꝓ aquā tantūdem vinaceaꝝ adiicitur. Ecipria ficu fit et acctum p̄cellens: alexandri nōquoqꝫ melius.. CXXXIX.¶ Plinius li. xvi.¶ De viſcoIſcuꝫ fit ex acinis qui colliguntur tēpore meſſium immaturi. Naꝫ ſi acceſſerint imbres amꝑlitudine quideꝫ augentur: viſco vero marceſcūt vel inareſcunt. Siccantur poſtmodū aridiqꝫ condiuntur: ⁊ in aqua conditi putreſcunt duodenis fere diebus. vinumqꝫ hoc rerum putreſcendo gratiaꝫ inuenitInde vero in ꝓfluente rurſus malleo tuſi: amiſſis corticibus: interiore carne lenteſcūt. ⁊ hoc eſt viſcū pēnisauium tactu ligandis iuglandis oleo ſubactum cum libet inſidias moliri ¶ Actor. In ſumma notandū ꝙ viſcus ſiue viſcum multipliciter accipitur. Si quidem etviſcus naſcitur: ⁊ viſcus multipharie conficitur. Ideoqꝫ de viſco pluribꝰ ī locis in hoc opere tāgitur Unuꝫeſt qd̓ videlicet de plantis ſiue de terre naſcentibus colligitur. Nam viſcus ſicut in tractatu de herbis cōmunibus dictum eſt ſuperiꝰ. Eſt ſpecies plante q̄ naſcitur