LiberQuintuſdecimus

nonnulla dicentur infra..CXXI.¶ De diuerſitate in liquore.Iſaac.Ini diuerſitas ꝓpter liquorem triplex eſt: autem̄ ſubtile aquoſum: aut terreſtre ⁊ groſſum:aut mediocre. Primuꝫ ſemper inuenitur cumalbedine et claritate. vnde faciliter digeritur: et venaſperforat. et vrinam ꝓuocat. Ideo febricitantibꝰ vtile ēquia non fortiter calefacit. nec mētem percutit: nec cerebro vel neruis infert nocumētum. Scd̓m huic oppoſitum eſt. vnde et groſſiꝰ eſt: et plus ceteris ſtomachuꝫcrauat durum eſt digeſtioni. et difficile ad venaſ perforandas. Urinam non ꝓuocat Tardeqꝫ ad caput aſcendit: propter ſui fumi grauitatem et grofficieꝫ: Ideo nōfacit ebrietatem: vel ſi facit cito diſſoluitur Terciū qd̓mediocre eſt et mediam obtinet virtutem. ¶ Dyaſcortdes. Uinum album ac leue. ſicut iam dictum eſt. euſtomachū ac digeſtibile. Nigrum autē ac ſpiſſum indigeſtibil e. Uinuꝫ ſtipticum eſt indigeſtibile. Uentrem ſtrīgit et omne reuma inteſtinoꝝ. Molle vero neruis valde contrarium eſt. venerēqꝫ ꝓuocat mediocriter ¶ Actor. Ut aūt dictum eſt ſuꝑius iuxta yſidoruꝫ: limpidūdicitur vinum .i. ꝑſpicuū ſiue clarum: quaſi limphiduꝫlimphaem̄ eſt aqua. Turbidum autem quaſi terra .i.fece cōmixtum. ¶ Palladiꝰ vbi ſupra. Greci iubent aquam marinam mūdam de puro aut quieto mari: quāanno ante compleuerīt: reſeruari. Cuius talem dicunteſſe naturam. vt et ſalſedine ⁊ amaritudine per hoc tēpus careat: et odore dulciſ fiat ex etate. Ergo eiꝰ octogeſimā partē muſto admiſcent. et gipſi quadrageſimāpoſt tercium deinde diem fortiter cōmouent. et pollicētur non etatem ſolum vino: ſed ſplendorem quoqꝫ coloris offerre. Oportet aūt et omni die vinum moueri. etſi tardius vindemia. frequens em̄ reſpectꝰ faciet iudicare vtrum vendenda ſit ſpecies aut non ¶ CXXII¶ De diuerſitate in fortitudine IſaacInum autem ſcd̓m fortitudineꝫ et debilitateꝫdiuiſum eſt tripliciter Nam fortiſſimum cuncltis eſt calidius. citoqꝫ caput aſcendit: et mentēꝑcutit: quia caput multis et calidiſ replet fumis Debiliſſimuꝫ autem actionē habet ſuperiori contrariam: qd̓ypocrates dicit et dixit vinum aquoſuꝫ. Mediocre autē habet actionē ſcd̓m quod eſt vicinū vel remotū a bonitate vel malignitate extremitatū illaruꝫ ¶ Dyaſcorides. Uinuꝫ auſterum .i. forte ventrem ꝓuocat. et citiuſinebriat. Molle vero neruis valde contrariū eſt: ac venerem ꝓuocat mediocriter. ¶ Palladius vbi ſupra Uinū quidam aſſerūt ex molli forte ſic fieri Altee hoc eſteuiſci folia vel radices. aut eius caulem tenerem decoctum immitti. aut gipſū aut cineres ad cōculas duas:aut cypreſſi pilulas tres. aut buxi folia qͣntum manusceperit: aut apii ſemē: et cinerē ſarmētoꝝ cuiꝰ ꝯmixtiocorpus relinquit exile: omni ſoliditate detracta. Uinūvero ea die ex turbido et auſtero limpidū atqꝫ optimūfieri. ſi grana piperis decem piſtacia. xx. adiecto modico vini ſimul conteras: et in vini ſextarios mittas: diuomnibꝰ ante cōmotis. tunc requieſcere patieris: et colore vſui mox futurum. Item feculentū ſtatim limpidūreddi: ſi ſeptem pini nucleos in vnū vini ſextariuꝫ mittas: diuqꝫ ꝯmoueas: et paululū ceſſare patiaris Moxſumere puritatem colariqꝫ debere: et in vſum referri.TXXIII.¶ De vino multiplici. Conſtāti. ī pātegni.Inū quoddā eſt merum: quoddaꝫ de paſſis factum quoddā mellituꝫ: quoddā dactilicū: quoddam ordeaceū vl̓ frumentinū .i. cereuiſea. Merum vniuerſaliter calidum eſt et ſiccum. Nouiter quid̓e torculari tractum in primum tranſit gradum. Uetus

autem augmētatur vel minuitur natura ſua ex lōgitudine vel ꝓpinquītate preloꝝ. Ex his quedam ſunt ſubruffa: quedām citrina: quedā alba: quedā nigra. ⁊c̄. Uina de paſſis facta ſuperioribus vicina ſunt. Melioravero calidiora ſunt et ſicciora coleram generatīa. frigidis ⁊ flegmaticis iuuatiua. maximeqꝫ ſi ſint aromatica. Porro dactilica ceteris vinis groſſiora ſunt et nutribiliora. melancoliam pariunt: minuſqꝫ calefaciunt.Omnis aūt cereuiſia de vino vel quolibet grano factagroſſior etiam eſt ꝙͣ vina dactilica: ⁊ ad digerendū duriſſima: ⁊ inflatiua: ſed digerētes multum nutritat.¶ Dyaſcorides. Uinuꝫ ytalum quod falernum diciturmaxime vetus digeſtibile eſt pulſum incitans ventremabſtinet. Euſtomachū eſt: veſice contrariuꝫ. Caliginēoculis inducit. multūqꝫ bibitum totum corpus lederepoteſt. Uinū albanum fortius eſt falerno. guſtu ſubduce. uentrem mollit et digeſtibile eſt: neruis omnibꝰ cōtrariū. maximeqꝫ capiti. ¶ Razi vbi ſupra. Uinum ⁊omne quod inebriat corpus calefacit. Uinum albuꝫ ⁊clarum: quod non multe patitur aque cōmixtioneꝫ: minꝰ eſt calidum: ſed magis vrine ꝓuocatiuum Ignei vero coloris et amarū: quod magis poteſt aquam recipere: calidius eſt. Uinū itidem pingue ac dulce in quo ēponticitas: groſſioris eſt nature. vinū nouū ignificatōnē magis generat: et venas citius implꝫ ¶ CXXIIII.¶ De agreſta et on̄facio ¶ Actor.Ue acerbe ſuccus agreſta dicitur. ab agreſtovel acerbo ſapore: quem nos generaliter viride ius appellamꝰ. Eſt autem frigidum ⁊ ſiccūpectori nociuū: ſed minꝰ ꝙͣ acetuꝫ. ¶ Dyaſcorides. Uinū on̄facinum ſic conficitur in leſbo ciuitate. Uuas inmedia maturitate colligūt: ⁊ in ſemetipſis matureſcere poſt vindemias dimittunt: ſicqꝫ calcant ⁊ exprimūtInde vinum collectuꝫ in vaſe nouo fictili reponūt. ⁊ inſole diebus aliquot ſuſpendūt. huic eſt virtus ſtipticaet euſtomacha. Indigeſtionibus ſubuenit. vētris ſolutioneꝫ ſtringit: pgnantibus deſiderium tollit Tortionibus medetur omnibuſqꝫ morbis bibitum occurrit¶ Idem. Onfacinuꝫ eſt ſuccus albaꝝ vuarum immaturaꝝ: que ante dies caniculares ſunt colligende: ſecāde:ac reponende. Maximeqꝫ additā diligentia ſiccanturin eramine. Nam cum ficcari ceperint: colligenduꝫ eſtillud quod de ſuꝑ fuerit. cura ſit ne nocte ibi remaneātnox em̄ ſiccis eſt cōtraria. Eligendum eſt aūt ruffum ⁊fragile ac ſtipticum et liguam ſubmordens Multi vero ſuccum acinoꝝ expreſſum colligunt: ⁊ ſiccātes reponūt. Acceptum onfacinum faucibꝰ et gingiuis opitulat̉. et ſi habent reuma deſiccat: impoſituꝫ vero cū melle vel paſſo dolorem auriuꝫ mitigat. fiſtulas et vulnerapaſcentia mordicat. diſentericis et fluxui matricis vtiliter admouetur Inūctū caligines oculis detergit. prurigineꝫ palpebris tollit. empicis p̄ſtolatur. ac vene rupte ſuccurrit. hoc medicamē vtendum eſt liquidum: nonamplius: ſed parum. Secūduꝫ alios eſt on̄facinuꝫ more ſiluatice ⁊ immature ſuccus: qui ſole ſiccatꝰ quouſqꝫ frangi poſſit in paſtillos redigitur: et ſic reponitur.Optimum eſt aūt colore rubeaſtruꝫ et fragile paſtillūin guſtu ſtipticum: linguā valde ſubmordens. vnd̓ ſtrigit potenter et omne ꝓfluuiū cōfeſtim retinet. QXXv¶ De careno et ſapa et paſſo. ¶ Iſidorus.Inum carenū dictū eſt: eo ꝙ feruendo ꝑte muſti amiſſa: quod remanſit carenuꝫ eſt: cui cōtraria eſt ſapa: que feruēdo ad terciam eſt redacta. Paſſum vero dicitur quidqͥd ex vuapaſſa cōpreſſuꝫeffluxerit. nam ꝑcutitur vua ſiccior ac decoquitur ⁊ inde paſtum efficitur ¶ Palladius vbi ſupra. In menſeoctobri defrutum carenum et ſapa cōgrue confici pn̄t.