LiberQuintuſdecimus

aperit et mundificat. Epatis opilationem aperit: tenebroſitateꝫ aufert. fumoſitateꝫ triſticie generatiuā acord expellit: totiꝰ qꝫ corꝑis m̄bra corroborat. ſed aīaꝫipſam facit obliuiſci triſticiam: et anguſtiam: laboremet dolorem: datqꝫ ei leticiam: et audaciā: ingeniumqꝫ:ſubtiliat. Igitur conueniēs eſt omnibꝰ etatibus: ⁊ omnibꝰ regionibꝰ. ſi tn̄ ſumatur ſcd̓m ſui qͣntitatem: ⁊ bihentis conſuetudineꝫ: ac nature poſſibilitatē. Iuueneſem̄ et viri maiorem vini qͣntitatē ſuſtinent ꝙͣ mulieres⁊ adoleſcentuli. decrepitis autem licet optimū videat̉ad confortandū corpora eoꝝ: et augmētandū caloremnaturalem: ⁊ excludendū humorum ſuꝑfluitatē. tn̄ multo minus ꝙͣ iuuenes eius tolerant ꝙͣtitatem: ꝓpter defectum capitis: et corporis ac neruoꝝ ſuoꝝ molliciemUiuum mūdū et purum ſi fuerit conuenit: vt hiemalitempore et frigida regione bibatur. In eſtate vero calida regione vini paucitas aque multuꝫ cōmixti neceſſario congruet. Corpora em̄ refrigerat et humectat ꝓpter aquam ꝯmixtam. Unde antiqui aſſimilaueruntvinum thiriace nature quia virtuteꝫ habet cōẜuatiuānature ꝓficuam: Calefacit em̄ corpora frigida et infrigidat calida. Sicca humectat: et humida extenuat. eiꝰtam̄ calefactio et deſiccatio eſt naturaliter humectatō⁊ accidentaliter infrigidatio. quia cum ſui ſubtilitate⁊ ꝑforatione portat aquaꝫ ad membra: qua neceſſe eſtinfrigidari. et humectari. Plus etiam ſitis ab eo ꝙͣ abaqua extinguitur. Preſertim ſi cauſa ſitis eſt calor etficcitas in membris a ſtomacho remotiſ. quia ſui tenuitate ducit aquam ad eadeꝫ membra: vnde humectāturet refrigerātur: ſitiſqꝫ extinguit̉ ¶ Dyaſcorides. Omnis aūt vini natura calida eſt. vires ac motum corporiarat: eo ꝙ calefacit et reſumit ac reficit ¶ CXIIII.Iterū de eodē ¶ Hali ī li. regalis diſpoſitōisInum caloreꝫ naturalē confortat: humores cōlericos temperat. purgans per ſudoreꝫ vrināMembra dura humectat: appetitū iuuat ⁊ digeſtioneꝫ. Uentoſitatem quoqꝫ ſoluit. opilationeꝫ apperit: melancoliā mitigat. et hec maxime facit his quitemperate cōplexionis ſunt: et inclinatur ad frigidumſi mediocriter ſumatur. Nocet autē illi cuius cōplexioſuꝑabundat in calore: vel qui febrē patitur epatis: autcephaleam: et cuiꝰ nerui debiles ſunt. Quod ſi quis oīnō nolit abſtinere bibat album ſubtile cum aqua mulita ꝑmixtum. Si em̄ ad dolorem capitis accelerat: Statim poſt eius potum modicū cibi: fruſtaqꝫ coctanoruꝫcomedat vt aſcenſū vaporis ad caput arceat Similiteret ſi ſtomachi debilitas ꝑ eius potationem accidat. adcoctana cum pauco muſto tranſeat: aut fructū mirti recentem vel huiōi. ¶ Razi vbi ſupra. Uinū quidem ſtomachū et ep̄ar calefacit: inflationē diſſoluit: et cibuꝫ digerit. Urinaꝫ ꝓuocat et ventrem ſoluit. p̄ter hoc et letari et gaudere animā facit. et hunc vltimuꝫ bonitatiſeius modum nondū inuenimꝰ quod ſuppleat vicem eius. Sed in alijs operationibꝰ eiuſdeꝫ reꝑiūtur quedāque ſuppleant vicem licet in eis debiliora ſint. CXv.¶ De vino bibendo moderate. ¶ Conſtātinus in practica libro primo.Inu magni iuuamīs eſt cuſtodiēde ſanitati. ſioportunę accipiatur. Calorem em̄ naturalemconfortat: et per totum corpꝰ extendit. Colericos humores temꝑat. eoſqꝫ cum ſudore ⁊ egeſtione expellit. duriciam membroꝝ p̄ nimio dolore laboreqꝫ extenuatoꝝ humectat. cibos ⁊ appetere facit ⁊ digererehumiditateꝫ aque ꝑ membra totius corporis periuat.et inflationem ac ventoſitatem diſſoluit. Opilationemaperit. melancolicos humores temꝑat: animū confortat et letificat. hec omnia facit ſi conueniēter potetur:

ꝓut neceſſe eſt qualitati et quātitati cōplexionis eorūNocet tamē calidiſſimis natura: et aſſuete calorem ineꝑate et dolorem in capite patientibꝰ. et neruos debiles habētibꝰ. Quod ſi bibendi neceſſitate cogantur: album et ſubtile. vel rōſeum multum mixtum eligatur¶ Hali vbi ſupra. Dicit autem ꝙ ex multi vini potatione paſſiones accidunt graues frigide ſicut appoplexiaſpaſmꝰ epilenſia: emigraneum: obſtupefactio: et his ſimilia Replentur em̄ ventriculi cerebri vaporibꝰ vini:et quod ad illud de venis aſcendit. vnde calor natural̓refrigeratur et huiōi paſſiones generantur. ¶ Raziin quarta parte. Uinū temꝑate bibitum nutrimētū penetrare facit digeſtionē adiuuat: multeqꝫ bonitatiſ cāexiſtit in corpore: et in ſenibus ꝙͣ maxime. Suꝑflue vero bibitum epati ac cerebro et neruis nocet. tremoreꝫqꝫ et ſpaſmū et paraliſim et appoplexiā ac mortem ſubitam generat.¶. CXVI.De vitanda ebrietate. ¶ Iſidorus.Inuꝫ antiqui vocabāt venenuꝫ. Sed poſtꝙͣ inuentum eſt virus letiferi ſucci hoc vinuꝫ vocatum eſt: illud venenuꝫ. Unde et hieronimus inlibro de virginitate dicit. Adoleſcentulas ita deberefugere vinum vt venenum: ne ꝓ etatis calore feruentibibant et pereant. Inde eſt ꝙ apud veteres romanosfemine non vtebantur vino niſi ſacroꝝ cā certis diebꝰ¶ Plinius libro. xiiii. Andocides ſapīa clarꝰ ad alexandrū magnum ſcripſit cohibens intemꝑantiam eiusUinum potaturꝰ rex memēto te bibere ſanguinē terreSicuti cicuta homini eſt venenum ita et vinū. Quibꝰp̄ceptis ille ſi obtemꝑaſſet: ꝓfecto amicos in temulētianon interemiſſet. Prorſus vt iure dici poſſit: neqꝫ viribus corporis aliud vtiliꝰ: neqꝫ aliud voluptatibꝰ ꝑnicioſiꝰ: ſi mōꝰ abſit Romulus non vino ſed lacte libabat⁊ hoc ꝓpter inopiam rei. Nec vinuꝫ feminis romē bibere licebat. Itaqꝫ cum vxor. Egnati metentini vinuꝫe dolio bibiſſet: a marito fuſte interfecta fuit: ip̄mqꝫ romulꝰ cedis abſoluit. Cato etiam ꝓpinquos feminis dare iuſſit oſculum: vt ſcirent an olerent temeto .i. vino.¶ Idem in libro eodem. Ebrii ſecreta quidem ꝓferuntalii mortifera loquūtur: ⁊ ſolem orienteꝫ nō vidēt. hīcpallor ⁊ pendule gene: oculoꝝ vlcera: manꝰ tremule: ſōni furiales: et inquies nocturna. p̄miuꝫ ſummuꝫ ebrietatis: libido portentuoſa: ⁊ iocunduꝫ nephas Poſterodie halitus fetidi ex ore. ac rerum omniū obliuio. morſqꝫ memorie. bibendi autem cōſuetudo augꝫ auiditatē¶ Conſtantinus vbi ſupra. Cauenda eſt ebrietas quementis ꝑcuſſiua eſt. ⁊ qui morbo priſico parati ſunt: niſi caueant: ꝓculdubio ad eum ꝑuenient. Alioꝝ etiammorboruꝫ cā eſt: artētice .ſ. paſſionis: ⁊ tremoris: appoplexie: ſuffocationis ⁊ ſubitanee mortis: quia vētriculos cerebri ⁊ omnes venas replet. Unde nullus locusvel ſpacium reſtat: per quod calor naturalis pilatetur:ſicut videmus in lucerna: ꝙ funditꝰ oleo plena: lumē etſuffocat ⁊ extinguit. Qui autem multuꝫ vinuꝫ biberecupiunt: ⁊ tarde inebriari: parum māducant: ⁊ vtūturcibis pinguiſſimis ⁊ caulibus pinguibus. Caules em̄ebrietati repugnant: quia humiditatem vini deſiccāt.Amigdale quoqͥqꝫ amare: vt dicit galienꝰ. ante vinuꝫcōmeſte ebrietati repugnant. Sed ſirupꝰ abſinthii valet ebrietati..CXVII.¶ De diuerſitate vini ꝓ etatiſ tēpore ¶ IſaacInum diuerſum eſt pluribꝰ modis. dicit galienꝰ: ꝙ vinum recens ⁊ torculari vicinuꝫ calidūeſt in primo gradu. vetus autem ſepteꝫ annostranſiens: calidum eſt in tercio. Mediocre vero quodeſt a duobus vſqꝫ in quartum: calidum eſt in ſecundo.Quanto autem minꝰ calidum eſt vinum: tanto hūidiuſ