QuintusdecimusLiber

¶ Plinius libro. viii. Mule calcitratus crebriore vinipotu inhibetur. Duo ſunt itaqꝫ liquores humanis corporibꝰ gratiſſimi: intus vini: foriſ olei: e genere arboꝝambo ſumpti. ¶ Idē ī libro. xi. Uires dat vini potꝰ. tantūqꝫ honoris increuit platanis: vt mero infuſo nutriātur. ¶ Idē in libro. xiiii. In medicamībus adeo magnuꝫlocū obtinēt vīa vt ꝑ ſeſe ſint remedia Uino hauſto natura eſt calore viſcera intus accēdi: foris auteꝫ infuſorefrigerandi ¶ Idē in libro. xv. In vino pariter ſentiūtur plures ſapores. videlicet auſterus: et acutus: ⁊ ſuauis: ⁊ dulcis. Sanguineꝰ eſt ſuccus vuis nigris Albiſvero candidꝰ. Odor nullus eſt ſuccis dulcibꝰ. nam ⁊ vinū tale eſt ſine odore: tenue vero odoratius ¶ Idem inlibro. xviii. Semina vino ꝑfuſa ante: minus eſtimantegrotare.¶. AX.¶ De vini ſpēbus varijs. ¶ Iſidorus.Inu d̓r rōſeuꝫ .i. cum rubore Roſa em̄ rubet.Amineum vero quaſi ſine minio .i. ſine ruboreNNam album eſt. Succinaciū ſuccine gemmeſimile .i. fului coloris. Limpiduꝫ vinum .i. ꝑſpicuuꝫ abaque ſpecie dictum quaſi līphidum. limpha em̄ eſt aqͣTurbidum quaſi terbidum .i. terra commixtum quod ēfece. Falernum vinum vocatum eſt a falerna regionecampanie vbi optima vina naſcūtur. Honorarium vinū quod regibus ⁊ potentibꝰ honoris gratia offerturCrudum vinū eſt inſuaue quod ſerui potant Conditūvocatur qd̓ non ſit ſimplex ſed cōmixtione pigmētorūꝯpoſitum. Baſetuꝫ vero a regione vnde defertur: Gaſa em̄ opidum eſt paleſtine. Infertum vinū dicitur qd̓altario offertur atqꝫ libatur. Spurcum quod offerrenon licet: aut cui aqua admixta eſt: quaſi ſpurium hoceſt immiūdum. Acidum vel quia acutum: vl̓ quia aquamixtum. Uinū em̄ aqua mixtum cito in hunc ſaporemconuertitur ¶ Pliniꝰ libro. xiii. Apamenum vinū mulſo p̄cipue conuenit. Eſt em̄ hec ꝓprietas generum: vtdulcia inter ſe non congruāt. In ponto vinū quoddamp̄latum cunctis: ante ſextum non placet annū. Uinumgrece biondictum ad plurimos valitudinum vſꝰ excōgitatū: fit hoc modo. Uue paululū ante maturitatemdecerpte acri ſole ſiccantur. ter die verſate per triduuꝫquarto exprimūtur. Deinde cadis ſole inueterantur.cui aquā marina largior miſcet̉. In theſſalia vaſis muſti in mare deiectis quo genere p̄cox ſit ⁊ vetuſtiꝰ Omne vinum dulce eſt minꝰ odoratū: ⁊ quo tenuius: eo eſtodoratiꝰ ¶ Palladius. libro. xi. Uini naturam tali ratione diſcernūt: ⁊ hanc in eo volunt eſſe diſtantiam: vtquod dulce eſt grauiꝰ dicūt. Quod album aliquatinusſalſum cōuenire veſice ⁊ croceo colori blanditur: digeſtioni accommodum Quod albū ⁊ ſtipticum ꝓdeſſe ſtomacho laxiori: tranſmarinū pallorem facere: ⁊ tantumſanguinem non creare. Uuis nigris vinuꝫ fieri forte:rubeis ſuaue. Albis vero plerūqꝫ mediocre. ¶. CXI.De cella vinaria et vaſis. ¶ Idem in libro primo.Inariam cellam ſeptentrioni habere debemꝰoppoſitam: frigidam: vel obſcuro ꝓximaꝫ: lon¶ ge ab alueis: ſtabulis: furno: ſterqͥliniis: ciſternis: aquis ⁊ ceteris odoris horrendi. ita inſtructam neceſſariis: vt non vitietur a fructu. ſic aūt diſpoſitaꝫ: vtbaſilice ip̄iꝰ forma calcatoriū habeat loco altiore conſtructuꝫ: ad quod inter duoſ lacꝰ qui ad excipiēda vinahincīde depreſſi ſunt: gradibꝰ tribuſ fere aſcendat̉ autquatuor. ex his lacubꝰ cannales fruct illis inibi al̓s flucticulis fictiles circa extremos parietes currant: ⁊ ſubiectis lateri ſuo doliis per vicinos meatu manantia vinā defūdant. ſi copia maior eſt: mediū ſpaciuꝫ cuppisdeputabitur. quas. ne ambulatra ꝓhibeant. aſellis altioribꝰ impoſitas: vel ſupra dolia poſſumꝰ collocare. ſpa

cio inter ſe largiore diſtātes: vt ſi res exigat: currētistranſitꝰ poſſit admitti Quod ſi cuppis locū ſuuꝫ deputabimꝰ: is locus calcatori ſimilitudinē pōdiis breuibꝰ⁊ pauimento teſtatio ſolidetur: vt etiam ſi ignorata ſecuppa diffuderit: lacū ſubdito excipiantur nō perituravina que fluxerint ¶ Plimꝰ libro. xiiii. Celle vinarie latus aut certe feneſtras obuerti oportet in aquilonē: vl̓vſqꝫ in exortum equinoctialeꝫ. ſterquilinia ⁊ arboꝝ radices ꝓcul ab eſſe conuenit. omniaqꝫ odoris euitādi. qͦniam odor facillime tranſit in vina. vicos etiam et caprificos abeſſe ꝓcul oportet. Ac doliis etiaꝫ interualla dari: ne inter ſe ſerꝑant vicia: contagione vini ſemꝑociſſimā. Uentroſa doleis et patula minus ſunt vtilia.Picari oportere ꝓtinꝰ a canis ortu. poſtea ſepiꝰ cellaſoportet aqua marina. vel ſalſa ꝑfundi. ac cinere de ẜm̄tis aſpergi: vel argilla aſperſa mirra ſuffiri. Imbecilliſſima vina demiſſis in terra doliis ſunt ſeruanda. valida expoſitis nūꝙͣ implenda et quod ſuꝑſit: paſſo autde fruto ꝑungendū admixto croco: pice veteri cū ſapaſic coopercula dolioꝝ medicanda addito maſtice et pice. pruma vetāt aperire: ac niſi ſereno die: vetant ⁊ auſtro flante: luna ve plena. Flos vini condidꝰ approbat̉rubeus triſte ſignū eſt. ſi non ſit is viui color. Uaſa incaleſcentia oꝑcula ue ſudantia oſtendūt. Quod celeriter florere ceperit: odoremqꝫ trahere non diutinū foreCirca alpes ligneis vaſis vina condunt: circuliſqꝫ cingūt et hieme gelida ignibꝰ rigorem arcent. mirum dictu: ſed aliquando viſum. Ibi ruptis quidem vaſis ſtetere glaciate moles vini: modo ꝓdigii: quia vini natura non gelaſcit: ſed alias ad frigus tātū ſtupet Mitiores auteꝫ plage doliis condūt: eāqꝫ tota terre infodiūtaūt ad portioneꝫ ſitꝰ. Itemqꝫ celum p̄bent. Albi verotectis impoſitis arcent..CXII.De vini mutatōne et emendatione.¶ Idem in libro. xiiii.Inā in apotecis canis ortu quedam mutanturpoſtea ſibi reſtituūtur. affrica gipſo muſti aſperitatē mitigat. ⁊ aliquibꝰ ſui ꝑtibus calce. Grecia vero argilla l̓ marmore: vl̓ ſale vel mari leuitatē excitat. Italie pars aliqͣ pice ac reſina ꝯdit muſta. Nonnuſꝙͣ vero prioris anni vina fece aceto ve ꝯdiūt. Necnon ex iſto muſto medicamina fiunt Quod quidem vtdulceſcat portione viriū decoquitur. nec tale vltra ānūdurare ꝓditur. Uinoꝝ deniqꝫ medicamīs tanta eſt cura: vt apud quoſdam cinere reſtaurētur. ſed cineremeſarmētis vitis p̄ferunt aūt quercū. Quin et aquaꝫ marinā eiuſdem rei gratia ex alto iubent peti: ab equinoctioqꝫ verno ẜuari: aut certe nocte ſolſtitio et aquiloneflante hauriri: vel ſi certe circa vindemiam hauriaturiubent decoqui. ꝓpriū eſt autē inter liquores vino mulceſcere aut in acetum verti ¶ Actor. Pluribus etiammodis vinā viciata emendantur: ſicut notum eſt plurimis. vt verbi gratia. ſi forte molleſcens incraſſetur. id̓vinum ꝑ media lignoꝝ fragmenta trāſfunditur: vt oleagina mollicies confringatur vel labruſte vel lignorūſerrata vel ſimilia¶ De vini ꝓprietate in potu ¶ Iſaac in die.CXIII.tis libro. iii.Inum bonū dat nutrimentū corpori. ſanitateꝫreddit et cuſtodit: ſi accipiatur vt oportet: ⁊ ꝙū natura ſuſtinere valet. digeſtioneꝫ cōfortatſtomachi: et etiam ſacūdam que eſt in eꝑate. nec vllusinuenitur cibus vel potus adeo naturalis caloris ꝯfortatiuꝰ ⁊ augmentatiuꝰ: ſicut vinū: ꝓpter familiaritatiſconſortium quod habet cum natura. et quia calor eiusſi miliſ eſt naturali calori: citoqꝫ conuertitur in naturalem et mūdiſſimū ſanguinem. Turbidū quoqꝫ ſanguineꝫ clarificat. et aditus totiꝰ corporis maxīeqꝫ venaꝝ