QuintuſdecimusLiber

⁊ cooperies: vt imber eo penetrare nō poſſit Iteꝫ grecis docentibꝰ vuas vl̓ poma in vite aut arbore ſi diu ẜuare volueris: vaſculis clauſa fictilibꝰ ab vna parte ꝑtuſis diligenter a ſūmo tecta ſuſpende: ꝙͣuis vt pomaꝫet gipſo cooperta in longam ſeruantur etatem. ¶ Pliniꝰ libro. xviii. Aridam colligi non oportet vindemiaꝫquā ante equinoctiū antiqui nūqͣ eſtimauerūt maturaItaqꝫ iuſtum vindemie tempꝰ ab equinoctio ad vergiliaꝝ occaſum dies qͣdragintaquatuor. et ſi ros fueritnocturnꝰ: niſi priꝰ ſole diſcutiatur: non eſt inchoandavindemia. Cumqꝫ pampinꝰ ad palmiteꝫ ꝓcūbere ceperit: aut cum exempto acino: ex denſitate interuallū nōcompleri apparuerit: acinum verū etiā non augeri.C .LXXXI.De multiplici vuarum differētia Iſidorus.Ue quedam ſuburbane dicūtur: quia fructuseaꝝ ad eſcam. velut pomū. in vrbibus vendit̉Cōmendat em̄ eas et ſpecies et ſaporis iocunditas: ex quibꝰ ſunt p̄coque: duracine: purpuree: vnciarie: dactili: ceraunie: ſtephanite: Burabiles aūt per totam hiemem fenicule et numeſiane. Precoque dicuntur eo ꝙ ante omnes ſole coquātur: et cito matureſcātPurpuree a colore: vnciarie a magnitudīe: Ceraunieab igneo rubore: ſtephanite a rotūditate. Quedam autem vino deſeruiunt: ex quibuſ eſt aminea: dicta quaſiſine mineo .i. rubore. albu em̄ vinū reddit Aminee duegemine dicte ſunt: eo ꝙ dupliceſ vuas mittūt Aminealagena: quia plus omnibꝰ laneſcit lanugine. Rubiliana: quia eiꝰ materia rubet. Fecinea minuti acini eſt: ⁊dure cutis vuas habet. Nobilitate amineaꝫ ſequitur:fecūditate p̄cedit. Dicitur autem fecinea: eo ꝙ pluſ ꝙͣcetere fecis afferat. Apiane vinū dulce faciunt: que niſi cito colligantur pluuiis ⁊ ventis ⁊ maxime apibꝰ infeſtantur: quaꝝ dep̄datione apiane dicūtur. Balanite a magnitudine. Balanin em̄ grece grande vocaturBiturica a regione dicta: turbines et pluuias et calores fortiſſime ſuſtinens. Nec in macra terrā deficienſHuiuſ meriti eſt ⁊ baſiliſca. Elbole appellātur ⁊ varieab elbo colore: qͥ eſt ex nigro et candido: ſubalbi auteꝫmuſti ſunt ¶ Pliniꝰ libro. xiiii. Uuaꝝ genera differūtmagnitudīe: colore ſaporibꝰ: acinis Innumera quoqꝫmultiplicātur vino: hic lucent colore purpureo: illic fulgent roſeo: nitentqꝫ viridi. Candicans em̄ color nigerqꝫ vulgares ſunt. Durant alie ꝑ hiemes: penſili nodoꝯcamerate. alie in ſua tm̄ anīa cōtinentur ollis fictilibꝰ: ⁊ inſuꝑ incluſe doliis ſtipate vinaceis circūſudātibꝰAlijs gratiā: qui ⁊ vinis. fumꝰ affert: fabrilis p̄cipuefornacis: vt in affrica. Aciniſqꝫ paſſis datur nomen apatientia. cōdūtur ⁊ vue muſto. ip̄eqꝫ vino inebriāturſuo. Alie in muſto decōcte dulceſcunt. Alie vero ſobolem nouaꝫ in matre expectāt trāſlucide ac vitrum Affertqꝫ acinis tandē duratricem illā firmitatem auſteritas picis infuſe a pediculo. Apud thaſos vitis thariace vocatur: cuiꝰ ⁊ vinū ⁊ vua contra ſerpertum ictusmedetur Thaſiam vuam egiptus vocat apud ſe p̄dulcem que ſoluit aluum. Et eſt contraria in licia: que firmat ſolutū Egiptꝰ etiam ⁊ echbolinā habet vuā abortiuos faciētem ¶ Idem in libro. xv. Dulcis eſt ſuccusvuis. ſicut ⁊ ficis ⁊ palmis..LXXXII.¶ De vue ꝓprietatibus ī medicina et cibo.Conſtantinus in pantegni.Ue laudibꝰ ficuum vicine ſunt: multoqꝫ meliores pellem habentes tenuem: ⁊ multū interiꝰhumorē: Sunt em̄ ſolubiles. cōtrarie vero cōtrarium. In dulcedine perfecte calide ſunt ⁊ humide.Acide ⁊ pontice frigide ⁊ humide. Acerbe vero frigidiores ⁊ ſicciores. In hieme durātes nutribiliores ſūtItem vue cum cortice ⁊ acinis comeſte ad digerendū

dure ſunt. Sine his autem digeſtibiles atqꝫ ſolubiles¶ Razi. Uue multū dulces calide ſunt minꝰ tamen ꝙͣdactili. nec opilationē faciunt vt ip̄i. Inflatiue vero etventrem mouēt: ac cito corpus impinguant. virgēqꝫerectionem augm̄tant. Que quidē ex eis corium habētſubtile: citius deſcēdunt ⁊ minꝰ inflant. Acetoſe veronon calefaciunt ¶ Auicenna. Omīs autem vua nocꝫveſice Nutrimētuꝫ vue cū ſua diſpoſitiōe plꝰ eſt nutrimēto ſucci eiꝰ: ſed ſuccꝰ eiꝰ vehemētioris penetratōiseſt ⁊ deſcēſionis ¶ Iſaac. Uue vinee tempore quo a vite carpūtur acceptē: ſi ſtomachū inueniant malis hūoribꝰ ⁊ cibis vacuū: ⁊ fortem digerere: bn̄ digerūtur: etin bonum ſanguinē cōuertūtur. Uentris ſolutionē adiuuant. corpꝰqꝫ malis humoribꝰ purgant. Econtra ſiſtomachum malis humoribꝰ plenū inuenerint. ⁊ imbecillem digerere: in eo moratur inflationē generant: et īhumores noxios cōuertutur ⁊ fumū noxium plurimūcreant. Appenſe autem ⁊ in aere ab humoris ſuꝑfluitate deſiccate: ceteris vuis fiūt laudabiliores: ⁊ ſubtilibꝰ dietis cōuenientes: ab inflatione longe ſunt et fumoſitate: nec ſtiptice tn̄: nec ſolubiles. ¶. LXXXIII¶ De vna matura et acerba. ¶ Diaſcorides.Ua matura viridis comeſta ventris ſolutionem facit ⁊ inflationē. Suſpenſa vero pōticitateꝫ ſuam minuit. Porro immatura vētremſtringit: daturqꝫ diſentericis ¶ Iſaac. Uua acerba .i.immatura frigida eſt in tercio gradu: ficca in ſecundoTres habꝫ in ſe ſubſtātias diuerſas: granoꝝ: corticishumoris: Granoꝝ ſubſtātia ficca eſt et dura: nulliꝰ cōuerſionis in egeſtione. Farina tamen ex eis facta ſi bibatur: ſtomachū cōfortat. colericam cōſtringit egeſtionē. maxime ſi aſſentur. Cortex groſſꝰ eſt ⁊ neruoſꝰ: necconuertitur: nec nutrit. humor aūt ꝓpter ſtipticitatemſuam ⁊ ponticitatē durus eſt digeri: confortatiuus eſtſtomachi. ⁊ epatis calorē extinguit. ſit im aufert. Acumen colere rubee mitigat. Uomitum egeſtionēqꝫ colericam ſtomachi vel epatis ꝓpter virtutis cōtentiue defectionē conſtringit. Oculis appoſitus palpebraꝝ humores groſſos defectat Ualet etiam ad pruriginē oculoꝝ ⁊ aſperitatē. Dyaſcorides p̄cepit extrahere ſuccuꝫ⁊ ante dies caniculares ad ſolē poni: donec ſpiſſetur vtmel. Hoc valet hūoribus in gulam deſcēdētibus. ⁊ acgingiuas ⁊ auriculas. Uua mat̓a ſanguinē laudabilēfacit. ⁊ ceteris fructibꝰ ſicut ficus melior eſt cibꝰ: ficꝰtamē plus nutrit. Habet autē adhuc in ſe quatuor ſubſtantias Oſſa frigida ſunt ⁊ ſicca ⁊ ſtiptica ⁊ dura. habēt tamen acumē: ob quod cito ex eūt de ſtomacho atecōuerſionem. Cortex frigidus eſt ⁊ ſiccꝰ: ⁊ ad digerendū durus. Unde ſi vua ſimul cum cortice ⁊ oſſibus comedatur: indurat egeſtionē: ⁊ inflationeꝫ ac ventoſitatem generat. Humoreſqꝫ longinquos a ſanguine laudabili. Caro etiam vue iuflatiua eſt in ſui ſubſtantia¶ Razi. Uue acerbe frigide ſunt. Uentrem ſtringūt⁊ coleram ac ſanguinem reprimunt ¶ Auicenna. Uuamatura minoris eſt nocum̄ti. ꝙͣ non matura. Quandoetiam non digeritur vua nutrim̄tum eius crudum eſt¶ LXXXIIII¶ De ceteris vuarū varietatibus et ꝓprietati¶ IdembusUa alba laudabilior eſt ꝙͣ nigra cum equent̉in reliquis proprietatibꝰ .ſ. ſpiſſitudinis ſubtilitatis. dulcedinis et reliquoꝝ. Dimiſſa quoqꝫ poſt collectionē duobꝰ diebus aut tribꝰ: melior ē ꝙͣſtatiꝫ collecta. Eadem em̄ hora collecta ⁊ inflatiua eſt⁊ mouet ventrem. Suſpenſa vero donec cortex eiꝰ d̓etumeſcat: boni nutrimenti eſt: ſicut ficus: minoris tn̄ſed ei ſimilis in paucitate malicie. ⁊ vuam quidē ſtipticam ſperatur ꝙ reſoluat appenſio: acetoſa vero nō eſt