LiberQuintuſdecimus

parum nutriunt. Hoꝝ duplex eſt modus. Sunt em̄ alba et nigra. Alba ſunt ſtomacho nociuā. Digeri duraexiguū ſolutiua: ⁊ quia groſſa ſunt comedi non debent̉niſi grādia ⁊ ꝑfecte matura. Nigra diuidūtur: qꝛ ſuntdomeſtica et agreſtia: domeſticā vero trifariā. Eſt em̄nigrum ꝑfecte maturatum dulce. Eſt et crudum: durūviride: ponticū: Eſt et ruffum mediū maturitati ⁊ cruditati habens in ſapore quoddaꝫ acuminis. Primumē frigidum ⁊ humidum in primo gradu. Stomachumhumectat et mollit. Uentrem ſoluit̉: coleram rubeamꝓlicit. Si tamen vtatur eo quis ſtomacho nocet Secūdum genꝰ peſſimū eſt in cibo et medicina. Durum eſtem̄ ac ſtomacho noxium: minime nutrit atqꝫ fatigat.Tercium nigro frigidum eſt magis: humidum minusOptima ſunt carnoſa cortice ſubtili: et in ſapore acredinem cum pōticitate hn̄tia. Ante cibum ſumpta nonnocent. Agreſtia ſtiptica minus ſunt. Ualēt ad diarriam et diſenteriaꝫ Gummi eius valere quidā dicuntad lapidem in veſica: ſi cum vino accipiatur. Si auteꝫcum aceto temperetur ad impetigineꝫ valet: ¶ Plateariꝰ. Pruna frigida ſunt et humida. Sunt autē albanigra: et rubea. Que nigra ſunt et aliquātulum duraplus valent p̄cipue damaſcena. Cum colligūtur matura findūtur et aſpergūtur accto. ſoliqꝫ expoſita deſiccantur: et ſic in vaſe ligneo ꝑ annum cōſeruātur. Uirtutem habent infrigidandi et leniendi inteſtina. vndevalent in acutis febribus ad cōſtipationeꝫ ventris exſiccitate. ¶ Conſtantinꝰ in pantegni. Pruna et ceraſafrigida ſunt in primo gradu: humida in ſecūdo Acidafrigidiora ſūt et ſolubilia: ſed dulcia magis. Siccā velro minꝰ ſoluūt ꝙͣ recentia. Sed tamen aqua coctaꝝ ſicum zuccaro bibatur: ſatis eſt ſolubilis ¶ ByaſcoridesPruni pomū ventreꝫ ſoluit. ſtomacho cōtrarium iudicatur Sꝫ omne hoc incōmodū celeriꝰ digeſtione finitur. Galienꝰ putat ſiriaca tm̄ pruna minꝰ aluuꝫ mouere: quia ſtrictiora ſunt. hiſpania vero plus quia dulciora. Item ex oībus prunis que maiora et lata ſunt et tenera: digeſtione faciliora: ventriqꝫ molliendo accōmoda p̄ſumit. minor a vero omnino eſſe cōtraria..LXXIII.¶ De punico Iſidorus.IUnicum malum a punicā regione vnde tranſlatuꝫ eſt dicitur. Idem et malūgranatuꝫ eo ꝙinter corticis rotūditatem granoꝝ contineatmultitudinem. Negāt medici mali punici cibo corꝑanr̄a nutriri: ſed ſic eo vtendū opinātur: vt medicari potiꝰ: non alere videātur ¶ Plinius libro. iii. Circa cartaginem eſt malū cognomine punicum ſiue malūgranatū hoc in genera diuidunt. apyrinon cui lignoſꝰ nūcleus abeſt: ſed candidior ei natura et blādior eſt acini minꝰqꝫ amari: membranis diſtincti. Nucleos habentiuꝫquinque ſunt ſpeciēs. dulcia videlicet: acria: mitia: acidā: vinoſa. Corticis maior eſt vſus ex acerbiſ ad coriaꝑficienda ¶ Idem in libro. xiiii. Uinum fit ex punicisquod rhoīton vocatur: et hi muſto madidi exprimunt̉¶ Palladiꝰ libro. iiii. Punica mala ſeruātur: ſi picatiſpediculis ordinata ſuſpēdas: aliter lecta integra in aqͣmarina vel muria feruentē mergantur vt combibantPꝰ triduū vero ſiccentur: vt ſub diuo nocte n̄ maneātpoſt in loco frigido ſuſpēdantur: Cum volueris vti aqua dulci pridie macerabis. Fert̉ hoc vtile pomis recētibus emulari: Item ſi a tactu inuicem ſeparata paleis obruautur. Item foſſa fit longa et cortex eiuſdemlatitudinis paratur: cui mala acutis ſurculis ſuis affigūtur. Tunc inuerſus cortex ſupra foſſam ponitur: vtmala ſine terre tactu ſubtus pēdentia ab humore defēdat. Itē ſi inducātur argilla. et ea ficcata loco frigidopēdeant. Iteꝫ ſi ſeriola ſub diuo obruatur: ita ꝙ habe

at arenas vſqꝫ ad medium. et mala cum tenacibus lecta imprimātur cānis ſingulis: vel ſambuci virgulis:⁊ ita ſeparata in harenis figatur. vt ip̄a quātuor digitis emineat ab harena. hoc ⁊ ſub tecto in ſcrobe fieripoteſt ⁊ vtilius eſt ad ſeruandū: ſi nō ramo lōgiore tollātur. Aliter ſi in ſeriola. cui ad mediū aquā īmittaturſuſpēdantur mala: ne humoreꝫ tangāt. et ſeria claudatur: ne ventus irrūpat. Item in loco intra ordeū ſic ordinātur: ne ſe inuicem tagāt: ⁊ doliuꝫ deſuper operitur¶ LXXIIII.¶ De medicinis ex eo. ¶ DiaſcoridesUnicoꝝ malorum virtus quadrifariā diuiditur. Nam dulcia caloris aliquid cōtinēt: et exAhoc ſtomacho inflationem mouēt. nec tute febricitātibꝰ dari valent. Acida ſtomacho cōmoda ſuntUrinam mouēt. pulmoneꝫ refrigerāt: iecori blādiūturUinolēta porro de ſuꝑioribus ſingulis equā parte cōpoſita: mediaꝫ ſibi vēdicant poteſtateꝫ. Acerba veroſunt illa quoꝝ coria curata facile ſiccatiſ cōſtringentiſqꝫ virtutis ſunt: efferuētemqꝫ pellium trita tabem etaſpera cōſumūt. Cibus quideꝫ ex punico nullꝰ eſt. Nāſi dentibꝰ mādatur: ſuccꝰ ad ſtomachum ſolꝰ hauriturRecte ergo tradiderūt qui negāt punico corpora noſtra nutriri. Mala punica ſi in duas partes diuiſa pertriduū in aqua celeſti madētur. hec potui data celiacisſanguineꝫ reiiciētibus ſalutaris eſt: aluumqꝫ miro modo ſiſtit. Item punicuꝫ in olla noua: operculo illito: infurno vſtum: et in puluerem redactum: atqꝫ in vini potatione ꝑductū: celiacis ac diſentericis: et emopto yciſet omnibus reumaticis cauſis ſuccurrit. ¶ Plinius libro. xxii. Malum punicū in olla noua oꝑculo illito infurno toſtum ⁊ cōtritum atqꝫ in vino potum aluū ſiſtittormina diſcutit. Cortices eoꝝ aduerſātur ſcorpionibꝰ. Nuclei toſti tuſiqꝫ ſtomachum iuuāt ¶ Actor. Dehoc quoqꝫ dictum eſt ſupra diffuſius ſub maligranatinomine.¶ .LXXV.¶ De roba. ¶ Auicenna.Oba eſt auellanā indica calida et ſicca. Et eſtOfructus arboris auellane magnitudīs: papaueOri ſimilis: qui ſeparatur a grano ſicut nerigil.Epitima eſt cōueniens ſuꝑ ſcrofulas cum aceto. Confert etiam fcabei ac pruritui. diſrumpitqꝫ ventoſitateſimpedientes in dorſo. ad torturam quoqꝫ fit ex eo caputpurgiū et cōfert ei plurimū. Similiter etiā confertſoda et emigranee. Et eſt caputpurgiū conferens epilenſie ac ſcotomie ⁊ manie: ac melācolie. In tortura expertum eſt caputpurgiū quod currere facit humiditatem e naribus ac fluere flegmā plurimuꝫ. et remouetegritudineꝫ infra triduum Oportet autem vt patienstorturā moretur intra domū tenebroſam Confert quoqꝫ ventoſitatibus crudis. Et confert aque in oculo alcōfol ex eo facto. Et ꝓprie ſuccus minoris eius: ⁊ vētoſitati aſſebel ⁊ panno: et caputpurgio facto ex ea cumaqua amarici. Fit etiam alcofol ex ea cuꝫ anthimoniotortos habentibus oculos. Datur et in potu de radiceip̄iꝰ cuꝫ vino ad pleureſim frigidam: et aſma: et tuſſimantiquā: et ad ſputuꝫ ſanguinis ex pectore: ꝓpter id qꝛeſt in ip̄a de ſtipticitate. Confert iteꝝ paſſioni colericePreterea datur ex illa in potū ad ſtomachum et dolorem matricis. Succus eius menſtrua ꝓuocat: et fetuꝫextrahit: ac ſolutioneꝫ: coleram nigram: et flegma: etaquoſitatem. Educit coleraꝫ ex corpore toto abſqꝫ difficultate: ita ꝙ ſanat albaras: et pannuꝫ et ictericiaꝫ ereſoluit colicam. Beniqꝫ confert febribus quartanis.Et eſt tiriaca morſui rutele ac ſcorpionis. Quidam deip̄iꝰ cortice ſuperiore ſicut lens accipiūt et in puncture fiſſuram proiiciunt.¶ LXXVI.¶ De ſiliqua. Iſidorus.