LiberQuintuſdecimus
foliis bene tritis. Cum mero tepido potatum torminaſedat. Et ſcrophas reprimit admixtum cum pice duraEt ſuꝑappoſituꝫ recte quoqꝫ iungitur ill̓. Et purgareſolet oculos caligine dura Admixtum nitro maculascathaplaſmate delet. Uſti ſtercoris humani cuꝫ puluere tritum. Experti nihil vtiliꝰ hoc puluere dicunt̉. Nemo poteſt om̄es piperis deſcribere vires. Nanqꝫ piꝑferme medicamine cuncta requirit. Antidotiſqꝫ ſoletprecioſis pluribꝰ addi. Huic puto tam paucas laudesde ſimplice dictas. Cum ſit innumeris hoc dignū laude medelis.¶ XXVI.¶ Iſidorus.¶ De piro.Ira vidētur dicta: eo ꝙ in ſpēm ignis ſint forImata. Nam ab amplo incipiunt: et ī anguſtuꝫde ſinunt: hec iumentis impoſita: etiam ſi pauca: vehem̄ter oneroſa eſſe dicuntur ¶ Pliniꝰ libro. xv.Pira cruſtumiana p̄ cūctis ceteris ſūt gratiſſima. ꝓxima his falerna a potu: qm̄ tanta vis ſucci abūdat. Colorantur pira magiſ ſole: grandeſcuntqꝫ. Turbinatiorhis eſt figura. Serotina in his ad hiemeꝫ vſqꝫ ad matrem pendent: gelū matureſcētia. Condiuntur autempira vt vue. et totidem modis vino et aqua cōquunturet pulmentarii vicem implent. Qd̓ non alia p̄ter cōtonea. ſtrutea. ẜuanda ſunt aūt pira in vaſis fictilibꝰ picatis: quibꝰ inuerſis debent obrui inter ſcrobes. Tarētina ſeriſſime legi. Aniciana in paſſo ſeruari. Piradependēt pediculis. Quibꝰ eſt ſuccus vinoſus ſicut etmoris ¶ Palladiꝰ libro tercio. Condiēda ſunt pira itaDie placito deſcendēte luna a. xxii. vſqꝫ in octauaꝫ: eadem poma ficca et manu lecta hora ſecūda in qͥntam:vel a ſeptima in decimā. a caducis diligenter electa: integra et ꝓpe dura. et aliquanto viridia: in picato vaſeclaudūtur: quod opculo tegitur: et deorſum os eius eiinclinatur: atqꝫ obruitur eo loco circa quem ꝑhennisaqua decurrit. Item que dura ſunt in carne et cute prius in aceto poſita: vbi ſe mollire ceperint: ī fictile vasbene coctum picatumqꝫ ponuntur: et operculo ſuperueniente gipſantur. et vas brcui ſcrobe demergitur ineo loco qui quotidie ſole tangatur. Plurimi pira obruta inter paleas aut frumenta ſeruarunt. Alij ſtatimlecta cum tenacibus ſuis picatis vrceis cōdiderunt: etoribus vaſculoꝝ gipſo vel pice clauſis: ip̄a ſub diuo obruta: ſabulone texerunt. Alij pira que ſe non cōtingerent in melle ſeruarūt. Item pira diuiſa et purgata gͣnis in ſole ſiccantur. Aliqui aquam ſalſam cum ceperit vndare calefacta: deſpumant. et ei poſtea frigide pra ſeruanda demergūt. tunc exempta poſt tempuſ exiguū cōdunt vrceo: et eius oblito ore cōſeruant. vel nocte et die in frigida ſalſa manere patiūtur. Poſt in aqͣpura biduo macerant. deinde in ſapa vel paſſo vel dulci vino merſa cuſtodiūt:¶ LXVII.¶ De operatōne pirorū in medicina vel cibo¶. Diaſcorides.Irorum ſpes multe ſunt: et omnes ſtiptice. vn̄de et cathaplaſmata reuma compeſcut. et a ieiunis comeſta ventrem abſtinent. Siluatica qͥdem acida ſunt: et tarde matureſcūt: pluſqꝫ ceteris ſtiptica ſunt Perhibent aliqui fungos venenū amittere:ſi cum piris cocti fuerint. Pira trita recentibꝰ admota vulneribus quidam ſanguineꝫ ꝓfluentem ſiſtere credunt ⁊ vulnꝰ ad cicatricem ꝑducere. Galienꝰ vnam expluribꝰ mixtam putat eſſe virtutem. Quedā em̄ ex hisauſtera ſunt: quedam dulcia: quedā acida eſſe dep̄hendit Auſtera concedit ſtiptica ⁊ cōſtrictiua eſſe Acidisaūt aliqͥd et caloris ineē. vn̄ pleꝝqꝫ diſſoluūt inherēteꝫſtomacho flegmatis denſitatē. Bulcia vero cum ſintaquati ſolutiqꝫ ſaporis: nichil in ſe calidi vel frigidi ꝯtinere. Ex quibꝰ ſingulis ꝓ ſimilitudine generuꝫ: ⁊ ne
ceſſitate cauſaꝝ: ordinandā ſunt ⁊ ſubſidia medelaruꝫAuſtera qͥdeꝫ et acidā in cibo ſumpta: ſtomacho cōuenire exiſtimant ſed ſiti minime cōgruere. In dulcibusaūt vniuerſa cōtraria. In piris quidem id notatur: ꝙpluſ ꝙͣ cetera corpꝰ nutrire credantur. Aqua decoctionis eaꝝ mirifice fluxum ventris inhibet. Galienus affirmat pira ieiunis oblata ventrem cōſtringere: poſtcibum vero diſſoluere. ¶ Auicenna. In piris eſt terreſtritas ⁊ aqueitas Illa quē nominātur ſcenia frigidaſunt in primo. ficca in ſecundo. Scenebrud temperatehumida. lenitiueqꝫ nature: ac boni chimi vald̓. Om̄eſaūt piroꝝ ſpecies ſtiptice ſunt. ⁊ intrant in emplaſtrisretentionis materierū: ⁊ quādoqꝫ parūper abſtergūt.Plurimꝰ eſt humor eoꝝ ⁊ melior humore pomoꝝ. conſolidant vulnera ꝓprieqꝫ ſilueſtria exiccata Sunt etiāſtomachum p̄parantia ꝓprieqꝫ ſcenia ſtomachum confortant ⁊ abſcindūt tuſſim ⁊ coleram ſedant. Pretereaventrē cōſtringunt. ꝓprieqꝫ illa que exiccata ſunt: Atvero colicam euenire faciūt pira: ideoqꝫ poſt ip̄a bibēdū eſt idromel cum ſpēbus: qualia ſūt piꝑ ⁊ cinamomū⁊ ſimilia. Cinis ſpecieī eoꝝ vehem̄tis ſtipticitatis ettarde maturationis eſt cura fungoꝝ mortificantium:⁊ mīoratur nocum̄tum fungoꝝ cum piriſ decoctorumPira quidem humorē generant viſcoſum: non groſſuꝫlaudabilem: paucaꝝ ſuꝑfluitatum Tuſſi calide cuꝫ pultibꝰ ordei conferunt: ⁊ ſunt digeſtionis bone. quia citoinflant ⁊ cito diſſoluūtur in decoctione. Nutrim̄tū eorū non ē multuꝫ ⁊ cū viſcoſitate q̄ in eis eſt ſoluūt ¶ſaac. Pira ſola ante cibum nociua ſunt. hec p̄ſertim q̄ſtiptica ſunt cum aquoſa dulcedine Diuidūtur autemNam quoddā comeſticuꝫ: quoddā ſilueſtre. et iteꝝ domeſticoꝝ: quoddā crudum. quoddaꝫ maturū. Domeſticum crudum: ponticum groſſū ⁊ durum eſt: nec nutrimēto ꝓdeſt: nec boni ſaporis eſt. Maturum autē eſt inprimo gradu frigidū: in ſecūdo ſiccum: generat humoreꝫ in ſtomacho diuerſum: ſcd̓m ſapores ⁊ complexiones ſuas: que diuerſe ſunt. Quoddā em̄ ponticū eſt: qd̓dam ſtipticum: quoddā dulce: quoddaꝫ aquoſum quoddam inſapoꝝ. Ponticuꝫ minꝰ nutrit ceteris: ſed plusegeſtionis facit. Uomitum colericuꝫ ſtringit: magiſqꝫſtomachum ⁊ inteſtina cōfortat. ꝑ ſuam tamē aſperitatem: groſſitudineꝫ et duriciam: neruis ſtomachi nocet¶ Byaſcorides. Uituperāt. vt diximꝰ. pira ieiunis accepta: ſed hoc intelligimus ſi non ſecūdum neceſſitatē⁊ medicinam: ſed ẜm gule appetitum vſqꝫ ad ſaturitatem aſſumātur: p̄cipue ſi pontica fuerīt. hec em̄ crebroa ieiunis accepta: colericam generant paſſioneꝫ duraꝫ⁊ incurabilem Secūdum medicinā auteꝫ a ieiunis meliꝰ ꝙͣ ſaturis comedūtur: Saturis em̄ ſolubiliora ſunt⁊ ſtomachum debilitant ¶ Pliniꝰ libro. xxiii. Pirorūomniū cibuſ etiaꝫ valentibꝰ oneroſꝰ Egris quoqꝫ miro modo negatur. Decocta eadeꝫ mire ſalubria et grata p̄cipue cruſtumina. Quecūqꝫ vero cum melle decocta: ſtomachum adiuuant. fiunt cathaplaſmata epiriſad diſcutiendā corporum vitia. ⁊ decocto ad duriciasvtūtur. Ip̄a aduerſantur boletis atqꝫ fungis. pellūtqꝫpondere ⁊ pugnāte ſuccō. Pirum ſilueſtre tardiſſimematureſcit. Conciditur. ſuſpenſumqꝫ ſiccatur ad ſiſtēdam aluum. Quod et decoctum eius potum p̄ſtat. decoquūtur ⁊ folia cum pomo ad eoſdem vſus. ¶ Platearius. Pira frigida ſunt et ſicca. Domeſtica minusfrigida ſunt ꝙͣ ſilueſtria. Matura autem minus: ꝙͣ immatura. Pira cocta vel cruda comeſta poſt cibum cōprimunt alia cibaria: ⁊ ita competēter euacuāt ſuꝑfluum. ante cibum ſumpta ventrem ſiſtunt. Cocta cuꝫ aqͣpluuiali: ⁊ poſita ſuꝑ os ſtomachi. vomitum ex coleradebili coercent. poſita ſuper pectinem fluxum ventrisſtringunt.VIII.I
¶ LXVIII.