Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Quintuſdeci musLiber

ſunt et ligna eoꝝ et folia frigida: Oliue parumper nutriūt: cum ex eis de aqua conditis cum aquāᵇ et ſalefit emplaſtrū ad aduſtionem ignis veſicatur purgat ulcera ſordida. Aqua oliuaꝝ ſallitaruꝫ cliſterizat̉ad ſciaticam Gumma oliuarum abſtergit oculū: ſordes vlcerum eius: et albuginem: Oliue cum diſpoſitonibꝰ ſuis difficilis digeſtionis ſunt. et groſſe eaꝝ ſubleuant appetitum: cōfortant ſtomachum: generanthumorē ſtipticum. Cuꝫ aqua calida vel aquā ordei ſoluūt. Cum ruta coquuntur ad dolorē vētris pūgitiuuꝫet vermes. et conferunt colice apoſtemoſe Oliue ſilueſtres eriſpilam et formicā et apoſtemata calida ſoluūtGumma eaꝝ confert ſcabiei: et vlceribus et impetigini: ponitur in emplaſtris vulnerum. Confert etiā dolori dētium corroſorum quādo ea implētur. Oliue nigre cum flore ſuo ſunt ex ſumma vaporum qui fiūt aſmati: egritudinibꝰ pulmonis. Acetoſe magis receptibiles ſunt digeſtionis ꝙͣ omnes et velocius. Cōſtātinꝰ in pantegni. Oleaꝝ quedam emittit oleum: heceſt magis nutritiua: quedam vero aquaꝫ. hęc ſtomachum cōfortant: p̄cipne cum aceto cōmeſta. C LIX. Adhuc de eodem IſaacLiue domeſtice ſunt et ſilueſtres. Domeſticeprimo virides ſunt pontice. Deinde cuꝫ matureſcere ceperint rubee. tandem cuꝫ ꝑfectaꝫmaturitatem habuerint nigre. Uirides immature:alie ſunt aquatice: que ceteris oliuis ſtomachi plꝰ corfortatiue ſunt: ſed tam̄ ventris conſtipatiue: corporumminꝰ omnibꝰ nutritiue: ad digerēdū tardiores: Alieque abuſiue vocantur aquatice: prioribꝰ nutribilioresminuſqꝫ ſtomachum cōfortantes: ꝓpter eaꝝ vnctuoſiꝰtates. Unde facile a ſtomacho deſcendūt. Rubeeſtomachum cōfortant: vētrem cōſtipant. Nigre aūti. ꝑfecte mature calide ſunt humide: cito in humoruꝫcorruptioneꝫ inducūtur: ſtomachumqꝫ molliūt: vētrēhumectant. Trite autem et ſuper loca igne vl̓ aqua calida ꝑuſta poſite: veſicam vbi naſcitur reprimūt Pliniꝰ libro. xxiii. Oliue albe ſtomacho vtiliores ſunttri minꝰ p̄clarum habeant anteꝙͣ cōdiantur vſum: recentes per ſe cibi modo deuorate: medentur harenoſevrine. Item dētibus aut attritis aut ꝯuulſis. Nigraoliua ſtomacho inutilior eſt: venti facilior. Capiti oculis cōuenit. Utraqꝫ ambuſtis ꝓdeſt trita illita.LX. De oxifenicia. PlateariusTifenicia fructus eſt cuiuſdā arboris in indianāſcentis. aſſimilatur dactilis. Alio quoqꝫ¶nomine dicitur fenicon indie dactili tamarindi. Eſt aūt frigidus ficcꝰ in ſecūdo gradu. Eligendꝰ eſt qui nec multum humidꝰ. quia talis aut corruptꝰiudicatur: aut infectus. Eligendꝰ eſt qui nigri coloriseſt: aliꝙͣtulum acetoſum ſaporeꝫ habet. In temporematuritatis colligitur: ac cum ſeminibꝰ cōquaſſatur. ad nos traducitur. Corticem habet tenerrimuꝫ: ſemina interiꝰ: que non ſunt in medicinis ponēda: ſed inaqua reſoluta colantur: annos decem poteſt ſeruari.Habetqꝫ virtutem purgādi coleram ſanguineꝫdificādi: eiuſqꝫ feruorem reprimendi: ac membra infrigidandi: In coctione ponitur: ſed nunꝙͣ decoquitur:niam potius in decoctionibꝰ alioꝝ cum manibꝰ cōprimendo malaxādo reſoluitur: ī colatura ip̄iꝰ caſiefiſtule puluis mirabolanoꝝ citrinoruꝫ ponitur: taliſqꝫcolatura in mane datur. Aque etiam ip̄iꝰ in qua reſoluitur: multū in febribꝰ ꝓficit: quia corpus infrigidatmateriam digerit. Cōſtantinꝰ in libro graduū. Oxifenicia ſunt indie dactili qui ſunt in tercio gradu frigidi ſicci. Coleram rubeam vſtam purgant: bullienteꝫqꝫ ſanguinē et incendētem refrigerant. acutam febreꝫ

LXI. co lericum vomitum arcentDe perſico. Iſidorus.Erſicum maluꝫ in ꝑſide generatur interfectoriū: apud nos autem ſuaue et iocūdum. Horuꝫaliud p̄cox. aliud eſtiuū. Pliniꝰ libro. xv. Perſica nationū habent cognominā. gallica aſiatica pꝰ autūnūmatureſcūt: eſtate p̄cocia. Intra annos. xxx. repertaprimo denariis ſingula venūdata Suꝑnatia ē ſabinisveniunt popularia vndiqꝫ Pomū innocuū egris expetitur: preciumqꝫ ſingulis iaꝫ triceni nummi fuere: nulliꝰ maiorem Fructuū quidam ſtatim a ligno receduntvt nūces palme: quidam adherent vt oliue lauroqꝫ: quorūdam generi vtraqꝫ natura eſt: vt perficiſ. duracinis etem̄ adheret corpus: e lignoqꝫ auelli nequitin ceteris facile ſeꝑetur. Itaqꝫ quarundam natura eſttrigeminā. Corpus eſt primū: deinde lignum. rurſuſqꝫſemen in ligno. Odor ſucci malis eſt acutꝰ perficis dilutꝰ. Perficis tn̄ .i. tercio generi: qd̓ a perſico dicitur.quod in perſide naſcitur. nullus eſt ſuccꝰ cum p̄ſertimduracina ſuccō abūdent. Palladiꝰ vbi ſupra. Perſica duracina cōdita in vrna melle vl̓ detractis oſſibꝰficoꝝ more in ſole ſiccantur ac pendēt Item ſepe vididetractis oſſibus duracina melle condita ſaporis eſtiocūdi. Iteꝫ bene ſeruantur ſi vmbilicū pomi gutta picis cadentis oppuleris: vt ſic ſepe innatare cogātur vaſe concluſo. LXII. De ꝓprietatibus perſicorum in medicinavel cibo. Iſaac.Erfica frigida ſunt humida in ſecūdo graduflegma generant. A ieiunis cibus eorum ſtomacho inutilis eſt: negantur a medicisbra nutrire. Ueꝝ minime grauis eſt: dum in inteſtiniſ diu moratur: ſed ad ima ſemper exitu celeriore feſtinat Galienꝰ ſuadet nūꝙͣ poſt cibum ea ſumere. corrūpiaffirmans ſi ceteris cibis innatauerint. Nucleꝰ perſicoꝝ capitis dolori cum aceto et oleo tritus illinit. Deinde perfica maiora ventrem molliunt: maxime ſi matura fuerint Immatura vero ventrem abſtinent Eoꝝelixaturā reuma ſtomachi ventriſqꝫ compeſcit Minora vero que latini p̄cocia dicūt: euſtomacha ſunt et faſtidium tollunt. Auicenna. Perfica frigida ſunt infine ſecūdi. humida infra finem primi. Et humidadem velocis ſunt putrefactionis: lenificatiua parumſtiptica. inciſa vero et ficcata magꝭ ſunt ſtiptica Immatura qͦqꝫ ſunt ſtiptica: mat̉a vero ſtomacho ſūt bona:faciunt appetitū cibi: ſed poſt cibum debēt ſumi: quiaſi precedunt cibum comprimūt ipm̄ Iteꝫ matura ventrem leniūt: Immatura ſtringunt: et que ſicca ſunt tarde digeſtionis ſunt. Que licet plurimi ſint nutrimentinon tamen boni. LXIII. De pinea DiaſcoridesInea fortiſſimus ex cibis nucleꝰ eſt: humoresoptimos gignit: ſit im ſedat. acrimoniā ſtomachi tēperat: vrinam purgat: veneris vſus. vtcreditur. excitat. Cum reſina quam gerit tuſa et in vino decocta ſanguinem excreantes ſanat. Cortices atboris eius in vino decocti: ſanguineꝫ excreātes ſanat.Cortices arboris eius in vino decocti: potionē efficaciſſimam cōtra ventris tormīa ſūminiſtrant Idē Inarboris pini ramīs fructus reperiūtur: qui coli dicunt̉Uirtus eſt eis ſtiptica. et leniter calida. Tuſſim mitigant. et thoracis cauſas addito melle ſanant Itē cumdulcore et ſemine cucumeris: diureticis ꝓſunt: renumac veſice cauſas compeſcunt. Ardores vel dolores ſtomachi cum andgͣne ſucco bibiti ſupprimūt: laſſitudinicorporis ſubueniunt: reuma compeſcunt. Plateariꝰ. Pinea calida eſt et humida. Quando in medicinisponitur ſuper carbones aliquātulū comburitur. Poſt