LiberQuintuſdecimus

xetel venenum eſt: et ſtupefactiua eſt. Simile eſt nucivomice. Eiuſqꝫ ſemen eſt ſemini citri ſimile. Cerebroeſt mala: cordi inimica. Pondus dauich vniꝰ ex illa inebriat. et. 3. vna ex illa ſumpta venenū eſt diei ſue.Plateariꝰ. Nux romana eſt calida et ficca. Interioribus vtuntur medici: non cortice. Uirtutem habet ꝓuocandi vomitum: et purgandi flegma ⁊ coleram. Sꝫquia cuꝫ anguſtia ꝓuocat talis eſt vſus. Si flegmā velcolera ſit in ore ſtomachi: fit decoctio pulueris eiꝰ in aqua cum ſemine feniculi. Et cōtra flegma datur aquailla cum oximelle: cōtra coleram vero cum ſirupo acetoſo. ¶ Actor. Amigdala quoqꝫ que latine nux longadicitur: et auellana et pinea: glandes et caſtanee quiacorio dure ſunt tecte: inter nūces iuxta iſidoꝝ ꝯputant̉.LV.¶ De nucleo ¶ Ex ſinonimisUcleus qn̄ ſimpliciter ponitur: d̓ nucleo pineeintelligitur. ¶ Iſidorꝰ. Nuclei pinorum. vt aitypocras. minꝰ calidi ſunt. Uentrem ꝯmouentſtomachū et renes calefaciūt: vrinam purgāt. Ex dulci vino potati ventrem mouēt. ¶ Auicenna. Nucleꝰ habet in ſe ſtipticitatem et glutinationeꝫ. Quod de ipſoaduſtum eſt: fraudulentis vlceribꝰ confert et abluitur:et extinguitur et in alcofol tuchie loco ponitur. retinetqꝫ pilos ꝑalpebraꝝ: et facit eos naſci: ⁊ bonuꝫ eſt vlceribus. ¶ Idem Geloū granum eſt pini maioris ꝙͣ nuxEt ē melioris nutrimēti ſꝫ tardioris digeſtionis eſt. Etex aquea terreaqꝫ ſubſtantia cōpoſitum eſt. natura ē tēperatum. Et in ipſo eſt caliditas pauca. Eius digeſtiorectificatur cum melle in infrigidatis: ⁊ cum zuccaro īcalefactis. et ꝑ hoc augetur bonitas nutrimneti eius.Sanat ſciatice dolores: ac neruoꝝ ⁊ dorſi: ⁊ valet mollificationi. Mūdificat pulmoneꝫ valde. et extrahit qd̓eſt in ip̄o de groſſis humoribꝰ ⁊ ſanie: excitat coitum:ꝓprie quod eſt ex eo nutritū. Confert ſaniei ⁊ lapidi veſice. Confert etiam ſcorpionis puncture. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupra. Nucleꝰ eſt calidus in ſecūdo: ſiccuſ in tercio. Lapides renum ac veſice frāgit. Urinam ꝓuocat:et corpora de putridis humoribꝰ purgat. Et ſecūdumalienuꝫ curaꝫ omni leproſo certiſſime p̄ſtat. ¶ ActorDe nuce quoqꝫ pinea adhuc ſub eo nomine dicetur in.LvI.¶ De oliua et eius ſpēbus. ¶ Iſidorus.Liua eſt fructus olee. Oliue auteꝫ diuerſis nōminibꝰ appellātur. Quedā em̄ orcades dicuntur: et a ſimilitudine teſticuloꝝ: quos greci vocant orci. Radiole autem dicūtur: eo ꝙ oblonge ſunt īmodū radioꝝ licinie: eo ꝙ optimū dent lumen. Naꝫ licinis lumē eſt: vnde et lignū nomen accepit: quia aptūeſt flamis et lumini. Siria dicitur eo ꝙ de ſiria allata:vel quia nigra. Uolemꝰ: eo ꝙ volam id eſt mediaꝫ manū magnitudine compleat ¶ Pliniꝰ libro. xv. Oliue ꝯſtant nucleo: oleo carne amurga. Porro ex eadē oliuaſucci dr̄nt. Primū omniuꝫ ex cruda ⁊ nōdum inchoatematuritatis. hoc em̄ ſapore preſtantiſſimo. Quin et exea prima vnda preli eſt laudatiſſima. ac deinde ꝑ diminutiones. ſiue. vt nuꝑ inuentum eſt. exilibꝰ tegulis pede tamen incluſo. Quantoqꝫ maturior eſt bacco: tarto pinguior ſuccꝰ: minuſqꝫ gratꝰ. Optima vero eius ētas eſt ad decerpendū inter copiam bonitatēqꝫ: incipiēte bacca nigreſcere. Ceteꝝ diſtat an maturitas in torcularibꝰ: an ramis fiat. Utrum etiam arbor rigua fuerit: an ſuo tm̄ bacca ſucco. nichilqꝫ aliud ꝙͣ celi roresbiberit. Baccas olee licinie nulla auis appetit. Quedam ſunt purpuree in nigrū colorem tranſeūtes. Poſie ſunt et ſuperbe p̄ter iam dicta genera. Sunt ⁊ p̄dulces ꝑ ſe tm̄ ſiccate vniſqꝫ paſſis dulciores in affrica ſꝫ

rare et circa emeritam luſtanie: ¶ Palladiꝰ libro. iii.Olee baccaꝝ genꝰ neruoſum eſt et pluriū vocabulorūſicut pauſia: orcas: radius: ſergia: licinia: comenia: ⁊ cetere quas nominare nō attinet. Pauſia tamē oleuꝫ qd̓reddit duꝫ viride eſt optimū: ſed cito vetuſtate corrūpitur. Optimum licinia dat: plurimuꝫ ſergia: ſed de hisgeneraliter hoc percepiſſe ſufficiat: maiores baccas cibo: minores oleo ꝓfuturas.l. LVII.¶ De collectione oliuarum et expreſſione.¶ Plinius vbi ſupraLiuis. vt dictū eſt. optīa ē etas ad decerpendū¶ inter copiā bonitatēqꝫ incipiēte bacca ingreſcere Malum eſt aūt expectare vt decidant oliue. Quidaꝫ perticis eas decutiunt ſed cū arboris iniuria: ſequētiſqꝫ anni damno. quia ſecūdum antiqͦs oleanon eſt ſtringenda vel verberāda Itaqꝫ qui cautiſſimeagunt harundine ictu leui deiiciūt: nec aduerſos ꝑcuciūt ramos. Sic em̄ alternare cogitur fructꝰ decuſſisgerminibꝰ. Si vera expectet̉ vt cadant herendo vltratempꝰ ſuum abſumūt alimētuꝫ venientibꝰ: et detinentlocum. Argum̄tum eſt ꝙ niſi ante fauoniū colligāturnouas vires nō reſumūt: ⁊ difficiliꝰ cadūt Primum gͦab initio autūni colligitur opere nō natura: poſia cuiplurimū carnis. Mox orchites que abūdant oleo poſtradios Nam quia ſunt tenerrime has cito quid̓ occupat eſtas et amurca cogit decidere. Quedā autem colligūtur menſe marcio calloſe. Contra humorem pugnaces: ⁊ ꝓpter hoc ſunt mīme vt licinia cōminia: Sergia que dicitur regia ſecūdum ſabinos: non ante fauomi flatum nigreſcit. hoc eſt ad. vi. idus februarii Tuncarbitrantur eas matureſcere: ⁊ ex his fieri oleum ꝓbatiſſimū. Dicūt etiam frigore ſterilitatē fieri: ſicut copiam maturitate: cū illa ſit bonitas non temꝑis. ſed generis tarde putreſcentis in amurcam. Similis error ēoliuam collectam ſeruare in tabulatis: nec priuſꝙͣ ſudꝫp̄mēdi: cum omni hora oleū decreſcat: amurca augeat̉Item error eſt publicus tumore oliue creſcere oleū eſtimare: p̄ſertim magnitudine copiā olei conſtare: demōſtrent q̄ regīe vocantur ab alijs maiorine. ab alijs bābie grandiſſime In egipto minimꝰ ſuccꝰ carnoſiſſimiſet olei exiguum. Decapoli vero ſirie valde parue neccappari maiores: carne tamen ꝯmedant̉. Quāobremtranſmarine italicis p̄ferūtur in cibis: ſed oleo vincūt̉Colimbades frangūtur: herbaꝝqꝫ viridium ſapore ꝯdiūtur. fiunt etiaꝫ p̄cōces ſiue p̄coques feruēti aqua ꝑfuſe ꝙͣlibet immature. Mirumqꝫ eſt dulcem ſuccū oliuas bibere: alio quoqꝫ ſapore infici. ¶ Idem in libroxviii. Uindemia facta oliua eſt rapienda: et q̄ ad oleum pertinent. queqꝫ ad vergiliarum occaſum debent.Auſtrum vero flantem oliuēti metator vergiliaꝝ occaſu quadriduo caueat. ¶ Palladiꝰ libro. xi. Menſe octobri faciendū eſt oleum viride de oliuis: ſicut videlicꝫdicetur inferiꝰ in tractatu de fructuū ſuccis: ¶ Pliniꝰlibro. xv. Cato laudat condi oliuas optime orchites etpoſias ꝙͣ vel virides in amurca vel fractas in lentiſcoCLVIII.¶ De operatione oliuarum in medicinisLiue columbares in combuſturis cathaplaſmate: puſtulas ebullire non ꝑmittunt: ſordidavulnera purgant. Aqua in qua coquūtur gingiuis ꝓdeſt. et dentes motos confirmat. Oliua ruffaventre abſtinet: cacoſtomacha eſt. Nigra vero ſtomachum verſat. ⁊ bonam dyafore ſim facit. Oculis cōtraria eſt ⁊ capitis dolori Aſſa ⁊ cathaplaſmata paſcētiavulnera curat. carbūculis quoqꝫ medetur. ¶ Auicenna. Uniuerſaliter oliue calide ſunt. ⁊ eaꝝ oleum ad humiditatē declinat temperatā. Immature vero frigide