LiberQuintuſdecimus

libro. x. Ad dyamoꝝ cōficiendū agreſtis mori ſuccumoacies paululū deferuere Tuncqꝫ duas eius ſucci partes et vnā mellis admiſcebis. ac mixta curabis ad pīgedinē mellis decoquere..XLVII.¶ De mori proprietatibꝰ in medicīa et cibo¶. Platearius.Ora domeſtica que ſunt ſicomoroꝝ fructꝰ. calida et ficca. Silueſtria que ſunt fructus rubi:¶ frigida ſunt et ficca. Uirtutem habēt diſſoluenonſumendi: mundificandi. Contra ſquināciam: ethuā relaxatam. brancos: ⁊ vitia fauciū: valet electuarium quod dyamoron dicitur: Succꝰ aliquātulum calefactus datus ventrem ſoluit: ſi cōſtipatio ſit ex frigidacauſa. Succꝰ corticis vel puluis eius cum melle datuslumbricos necat. Uinū decoctionis eius corticis inteſtina mūdificat. Caſula facta ex gummis eiꝰ circa dētem: putre factum ſine dolore extrahit Mora ſilueſtriavirtutem habent aliquantulū ꝯſtringendi ex qualitatibꝰ: et diuidendi ex aliqͣntula acetoſitate ¶ Iſaac. Mora celſi duobꝰ modis ſunt Acria et matura frigida ſūtet ſicca. vim habent ſtipticam: ſtomachi et inteſtinorūcōfortatiuam. Uentrem cōſtipant: Unde multū valētad dyarriaꝫ et diſenteriā: maxime ſi colerice ſint Succꝰ eoꝝ ad gutturis dolorem vel fauciuꝫ vel vue multūvalet. Matura vero et dulcia calida et hūida ſunt. plꝰaūt ad hūiditatē ꝑtinent: vnde cito e ſtomacho eiiciuntur. Uentrem humectant. Urinam ꝓuocant. Si tamēin ſtomacho cibum ante ſe inuenerint. et eis obſiſtentibꝰ cōmorentur: in corruptionē ꝯuertūtur. et ſtomachonocent et capiti. Si autem ſtomachū vacuū inuenerītbene digeruntur: ſed parum nutriunt. ¶ Razi. Moradulciā in caliditate temꝑata ſunt: faſtidiū in ſtomachofaciunt. Acetoſa vero frigida ſunt. et que ventrem cōmouent: et ſanguinē fortiter reprimūt ¶ Auicēna Mori duo ſunt genera. Unum dulce: alteꝝ amarum. Bulcē quidem calidū eſt et humidū. Acetoſuꝫ ad frigiditatē et humiditatē d̓cliue. In dulci vero velocitas deſcēſionis: aut ꝓpter humiditatē ſuam: aut ꝓpter acredinēei admixtam. ſtomacho nocet: quia cito in eo corrūpit̉Acetoſum retinet oris et gutturis apoſtemata. Confert vulneribus fraudulētis. Nec nocet ſtomacho ſicutdulce: ꝙͣuis in eo ſit malicia: nec eſt in ip̄o nauſea. Mutrimētum eiꝰ paruū eſt: et facit appetitum cibi: ip̄mqꝫfacit lubricū: ⁊ extrahit. Et oīno deſcenſus eius ē ſtomacho velox eſt. ex inteſtinis autem tardus. Omnesſpecies mori cōmedende ſunt. ante cibum. Et in ſtomacho in quo non ſit corruptio recipiende. et in omnibuseſt ꝓuocatio vrine. Morum ſallitum et exiccatum retinet ventrem vehem̄ter. Et cōfert diſenterie. Succusnori ſtipticꝰ eſt: ⁊ ꝓprie qn̄ decoquit̉ in vaſe ereo: ꝓhibetqꝫ fluxum materieꝝ ad membra Conſtantinus inpantegni. Mora frigida ſunt in primo gradu: humida ī ſcd̓o. Bene mat̉a ſolubilia ſūt: īmatura vero ſtiptica a ieiuno comeſta. digeſtibilia ſunt et bonos humores generant. Ecōtra vero cōtraria: maxime cū in ſtomacho malos humores inueniunt: quia conuertibilia¶ Xj. jxxii.¶ De muza. Ex ſinonimisUza eſt fructus paradiſi vt dicunt quidam. inquo comedendo peccauit adam: Sed alij veri¶ Vus dicūt ꝙ peccauit in ficu. Fertur aūt muzacreſcere in babilonia. alio quoqꝫ nomine muzā ē opiaca ¶ Iſaac. in dietis Muza eſt calida in medio primi gͦdus. et hūida in fine ip̄iꝰ Cerebrū humectat et ventrēPectoris et pulmonis lenit aſperitatem. Eſt auteꝫ nutrimēti multi et groſſi. Que aſſueta generat ſtomachigrauitatem: ac ſplenis et epatis opilationem. Unde qͥ

eam manducāt: poſt eius comeſtionem zinziber conditum: vel oximel accipiant: ſi tamen frigide nature ſunt¶ Auicenna. Muza nota eſt Nutrit velociter: ac lenificatiua eſt multitudo eius generat opilationes: et addit in col̓a ac flegmate: ſcd̓m cōplexiones. Confert aduſtioni ignis gutturis ac pectoris Stomacho quidemcōueniens. ſed multitudo eius valde grauis eſt. Augmentuꝫ in ſpermate facit: et vrinā ꝓuocat ¶ XLIX.¶ De nuce iuglande.¶ IſidorusUcem alio nomine latini vocant. iuglandemquaſi iouis glandem. Tantamqꝫ vim habet:Ivt inter ſuſpectos herbaꝝ vel fungoruꝫ cibosquidqͥd in eis eſt virulentum excludat: rapiat ⁊ extinguat. ¶ Plinius vbi ſupra. Nuces iuglādes qͣnꝙͣ et ipſe nuptialium feſcēninorū comites multū quidē pineisvniuerſitate minores: eadēqꝫ portione nucleo ampliores: necnon et honor his nature peculiaris gemino ꝓtectis operim̄to. puluinati primū caliciſ: moxqꝫ ligneiput amīs: Que cauſa fecit eas nuptiis religioſas: totmodis fetu munito: quod eſt veriſimiliꝰ: ꝙͣ quia cadendo tripudium faciant ſomnum ve. Et has quidem ē ꝑſide a regibus tranſlatas indicio ſunt greca nomina.Optimū quippe genꝰ eaꝝ perſicum atqꝫ baſilicon vocant. Et hec fuere prima nomina. Carion a capitis gͣuedine: ꝓpter odoris grauitatem cōuenit dictum. Tingūtur cortice eaꝝ lane. Ruffaturqꝫ capillus primumnūucleis ꝓdeūtibus Idqꝫ cōpertū infectis tractatu manibꝰ: pingueſcūt vetuſte. Sola differentia generū eſtin putamine duro: fragili ve. tenui: aut craſſo: ſimplici:aut loculoſo. Solum id natura cōpactili operimentoclauſit. Sunt em̄ putaminū carīe bifide. Nucleorūqꝫillis quadripertica diſtinctio lignea interſecante membrana. Ceteris quidqͥd eſt ſolidum eſt: vt in auellanis.et in ip̄o nucum genere: quas ante abellanas appellabant patrio noīe In aſiam greciamqꝫ venerūt ē pōtoet ideo pontice nūces vocantur. has quoqꝫ mollis ꝓtegit barba. ſed putamini nūcleiſqꝫ rotūditas ineſt ſolida. he ⁊ torrentur. Umbilicus eſt illis: intus in ventremedio. Tercia ab his natura amigdalis: tenuiore: ſedſimili iuglandium oꝑimento ſūmo. Item ſecundo putaminis nucleus diſſimilis latitudine et acriore callo.Claudūtur itaqꝫ nūces putamine. ſtatimqꝫ recedūt aligno ſicut et palme. Sunt qui honori nomē interp̄tantur: et iouis glandem eſſe dicunt. Nup audiui: cōſulareꝫ virum biferas etiam et iuglandes habere ſe nuceſꝓfitentem. Ex iuglandis nūcibꝰ fit oleum qd̓ vocaturcarinon. ¶ Ambroſiꝰ. Nucis fructus teſta operitur: ⁊cortice alitur vel occulitur. tamē et ip̄o calore ſolis nutritur ¶ Palladiꝰ libro. ii. Nuces ſeruantur: vel paleis obrute: vel arena: vel foliis ſuis aridis: vl̓ archa ex ligno ſuo facta incluſe: vel cepis mixte. Quibꝰ hāc viciſſitudinem reddūt: vt eis acredinem tollant Martialiſexpertum ſe ait: virides nuces tm̄ libratas put aminibꝰ ſuis melle demergi: et poſt annū virides eſſe: ⁊ ip̄mmel ita medicabile fieri: ut ex eo facta potio arteriascurat et fauces.¶ .L.De medicīali eiuſdē oꝑatōne Pliniꝰ li. xiiii.Uces iuglādes greci a capitis grauedine appellauerūt Etem̄ arboꝝ ipſaꝝ foliorumqꝫ viIres in cerebruꝫ penetrant. Hocqꝫ minore momento: ſed in cibis nūclei faciunt. Sunt autē recentesiocundiores: ſicce vinoſiores et ſtomacho inutiles. cōcoctui difficiles dolorem capitis inferentes. tuſſientibꝰ inimice et vomituris ieiunis Uenena hebetant preſumpte. Aduerſantur etiam cepis: leniūtqꝫ earuꝫ ſaporem: aurium inflationi imponuntur cum mellis exiguo. putamine nucis iuglandis dens cauus inuritur.