LiberQuintuſdecimus

¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Malis que granata vocamꝰ: ſubcortice latet acinus. ¶ Areſtotiles in libro de plantis.Succoꝝ quidā potabiles ſunt: vt eſt ſuccꝰ maloꝝ granatoꝝ. Nam malagranata ſunt ex humore ⁊ grano.A quibuſdaꝫ aūt ſeminibꝰ malis arbores bone ꝓueniunt: vt a granatis acidis. ¶ Iſaac. Malagranata vtiliora ſūt medicine ꝙͣ eſui. Nutrim̄tuꝫ quippe eoꝝ et ſilaudabile eſt: tamen parnū eſt: ꝓpter ſubtilem digeſtione 3. Quatuor partibꝰ compoſita ſūt: que omnes ſtiptice ſūt .ſ. cortice: carne. liqͦre: nucleo. Flos ve rō omnibꝰſtipticior eſt et ſiccior. Frigidꝰ eſt ſed diuerſis modisẜm ſuos ſapores ⁊ liqͥditates. Sūt nāqꝫ pontica acidamuza dulcia ⁊ inſapora. Similiter ⁊ liquor eiꝰ tenuiſſimꝰ ⁊ aqͦſꝰ ⁊ groſſus ⁊ ꝑuꝰ ⁊ mediocris Plate. Malorumgranatoꝝ quedaꝫ dulcia ſūt: et hec temꝑate calida⁊ humida: q̄daꝫ acetoſa: ⁊ hec frigida et ſicca. Poſſūtaūt ſuſpenſa ſeruari per annū Dulcia plus competunteſui: ꝙͣ medicine. danturqꝫ colericis et febrientibuſ excolera Plꝰ em̄ poteſt humiditas caloreꝫ reprimere ꝙͣcaliditas intēdere. Acetoſa vero plꝰ competūt medicine ꝙͣ eſui. Daturqꝫ ſuccꝰ eoꝝ febricitantibꝰ ex colera.Fit autē ex eodeꝫ ſucco et zuccaro ſirupus ad modumacetoſi: quem quidā oxizuccarā dicunt. Flores ⁊ cortices maligranati ꝑ duos annos ẜuari poſſunt. Uirtutēhabēt cōſtringendi: Puluis eoꝝ valet cōtra vomituꝫcolericū vel diſentericū Idem quoqꝫ cōtra fluxū ſanguinis e naribuſ īponitur Razi Malagranatā dulcianon infrigidant. inflationem ac ſitim faciunt: ⁊ gulaꝫleniūt: Acetoſa vero pectoris aſperitatē faciūt: ſtomachum et ep̄ar infrigidant. Coleram quoqꝫ rubeam acſanguinis calorem extinguētia. febrem et vomitum extingnūt Conſtantinꝰ in pātegni. Malagranata frigida ſunt humiditate et ſiccitate mediocria. ſtomachūet ep̄ar cōfortant: et abominationē remouent. Bulciavero inter calidum et humidū temꝑata ſunt grana eorū tuſſientes ex calore adiuuant..XIII.¶ Iſidorus.¶ De meſpiloEſpila dicuntur: eo ꝙ pilule formam habeāt.¶ Pliniꝰ libro. xv: Maloꝝ piroꝝqꝫ generi iure anumerātur meſpila atqꝫ ſorba. Meſpilisvero tria ſunt genera. Primū eſt anthedon Secūdumvero ſetania Tercium degenerat: anthedoni tamen ſimiliꝰ: qd̓ gallicum vocant. Setanie maius eſt pomumatqꝫ candidiꝰ acini: molliore ligno: ceteris pomū minꝰſed odore p̄ſtantius: ⁊ quod ẜuetur diutius. ¶ Palladiꝰ libro. iiii. Meſpila ad ſeruandū legūtur: necdū mitia: que et in arbore diu durabūt: vel ī vrceolis picatisvel in ordinem ſuſpenſa. vel. vt quidam volunt. poſca ꝯdita. Die ſerena legātur ac media et paleis obruanturdiſcreta: ne viciſſim tactus afficiat. Uel cum pediculiſlecta ſemimatura et ſalſa aqua ꝑ dies qͥnqꝫ maceratapoſtea ſepe infūdantur: vt enatet. ſero et melle ſi nimiſmatura colligeris.¶ XLIII.¶ De operatione ipſius in cibo et medicinaI. Diaſcorides.Eſpila ſemen habet rotūdum et minutum maciano ſimile: quod habet oſſa tria ꝓpter quod¶ et t̓cotum dicitur. Stipticum et euſtomachuꝫeſt: ac ventrem abſtinet. Eſt et alia que naſcit̉ in hiſpania quā multi epimelideꝫ vocant: ſemen rotundum habens: hoc aptum eſt ad edendum: et ſtipticum: tardeqꝫmatureſcit. ¶ Idem: Meſpili fructus auſteriſſimꝰ eſtet ante virtutem guſtui oſtendit. Fluxus ventris īmodicos potiſſime detinet. ⁊ ſtomachū diſſolutum vehem̄ter aſtringit Sunt etiam qͥ putant eum dentibꝰ nōleuiter ſubuenire: ſi in dolore mādatur ¶ Iſaac. Meſpila frigida ſunt et ficca in primo gradu. Stomachuꝫcōfortant. colericā egeſtioneꝫ et vomitum auferūt. vri

naꝫ ꝓuocant. ad medicinam magis ꝙͣ ad cibum ꝑtinētParū em̄ nutriunt. et groſſum chimū generāt: que ātecibum meliora ſunt: ꝙͣ poſt cibum. quia ſtomachi cōfortatiua ſunt. eiuſqꝫ neruoſitati non nociua. ¶ XIIIII.¶ Platearius¶ De mirabolano.Irabolani fructus ſunt arboꝝ: ⁊ in india reperiūtur: eiuſdem maneriei ſunt: ſed diuerſoꝝ effectuū. et diuerſaꝝ formaꝝ: Horuꝫ ſpecies qͥnqꝫ ſunt. Titrinꝰ: kebulus: belliricus: emblicus: indus.Omnes frigidi ſūt et ſicci generaliter. Sed citrini frigidi ⁊ ſicci in ſcd̓o gradu. Eligitur citrinꝰ qui groſſuſeſt ⁊ ponderoſꝰ: cum vero frangitur: gummoſꝰ. huiuscortices abiectis nucleis in decoctionibꝰ: vel in medicinis compoſitis ponūtur. Similiter kebuli. Sed alij cūnucleis ponūtur: vel quia nō poſſūt ſeparari a nūcleisvel quia et parui ſunt nūclei. Citrini per decem annosẜuantur. ſimiliter ⁊ ceteri ꝑ multa tempora. Dicūt autores ꝙ omnes purgant coleram: quidam plꝰ: quidamminꝰ. Citrini principaliter purgat coleram: ſecūdarioflegma: kebuli ecōuerſo. Emblici autē et bellirici flegma ⁊ coleram ¶ Areſtotiles in libro de plantis. Mirabolanoꝝ fructus in principio cum apparent dulcesſunt: cōſequēter pontici. ⁊ in completione amari: ſicutvidelicet ſuꝑius dictū eſt: vbi de arbore ip̄a actum eſt¶ Cōſtantinus in libro graduum. Mirabolam citrini ſunt in primo gradu frigidi: coleram purgāt. ſtomachūqꝫ cōfortant. in aqua calida infuſi fortiꝰ ſunt laxatiui. Dicunt quidam ꝙ vniꝰ arboris ſunt indi et citrini.citrini quidem immaturi. Indi vero maturi: qui et ipſi ſunt in primo gradu frigidi ⁊ ſicci. vterqꝫ coleraꝫ aduſtam eque purgant: et ſtomachum confortāt. Rebuli naſcuntur in inſula indie: que bolus nuncupatur. Ceteris mirabolani meliores ſunt: ⁊ in primo gradu frigidi ac ſicci ſunt. Coleram ⁊ alios humores purgant. ſtomachūqꝫ cōfortant. ⁊ ſuꝑfluitatem humiditatū eiusdeſiccant. Ideoqꝫ viſꝰ obſcuritatem ꝓpter fumū a ſtomacho veniētem clarificāt. Sunt ⁊ melācolicis vtiles⁊ patiētibus emorro ydes.¶ XI.V.De mirtilis. ¶ Platearius.Irtilli ſūt fructus mirti: qui ꝓpͥe cōpetūt vſuimedicine. Folia āt ⁊ flores ſecundario. fructꝰhi quanto recētiores tanto meliores. Uirtutēhabent cōſtringēdi ex ponticitate. confortandi ex aromaticitate Ualēt cōtra fluxum ventris: ⁊ cōtra vomitum. ¶ Iſaac̄. Mirtilli frigidi ſunt et ſicci. habent modicum amaritudiniſ: ⁊ tenuem dulcedinem Ideoqꝫ valent cōtra tuſſim de calore ortam: ⁊ cōtra fluxum ſanguinis. et colericam egeſtioneꝫ. Et ſtomachi ac veſice ꝯfortatiui ſunt. Urinam ꝓuocant: et dolorē ventris mitigāt. Nigri autem mirtilli ceteris meliores ſunt¶ Palladiꝰ libro. ii. Menſe ianuario ex baccis mirtioleum et etiam vinum mirtinum cōficitur: ſicut videlicet inferiꝰ dicetur: vbi de oleo ⁊ d̓ vino īter ſuccos fructuū agetur.¶ XIVI.¶ Iſidorus.¶ De moro.Orus grece latine vocatur rubus: ſicut dictūeſt ſupra. eo ꝙ rubeant fructus eius vl̓ virguta. Silueſtris mori fructibus in deſerto paſtorū fames ac penuria cōfouetur ¶ Areſtotiles ī librode plantis Fructus quidam cito maturantur: vt moraet ceraſa. et ſuccoꝝ qui ſunt in fructibꝰ quidaꝫ ſunt potabiles: vt eſt ſuccꝰ moroꝝ ¶ Pliniꝰ vbi ſupra. Moriſeſt ſuccꝰ in carne vinoſus. Trinicolores: primo ſcꝫ candidus: mox rubeus. maturis vero niger. In nouiſſimiſflorent: inter prima matureſcūt. manuſqꝫ ſuccō tingūtMatura ruunt: acerba mīmum Carne ⁊ ſuccō cōſtatmora Moro quidem ⁊ piro ac mirto ſuccꝰ eſt vinoſuscolorqꝫ ſucci moris ac ceraſis eſt ſanguineꝰ ¶ Palladiꝰ