LiberQuintuſdecimus
cerream. nec ex alia ſolidiorem carnem: ſed duraꝫ. Iligna dicit tentari ſues. niſi paulatim detur. et hanc nouiſſimā cadere. fungoſam vero fieri carnem: eſculo: ſupere: ac robore ¶ Palladiꝰ libro. xii. Menſe nouembriglandes legēde atqꝫ ſeruande ſunt: qd̓ opus femine acpueri facile exercere poſſunt.De medicīali oꝑatōne glādis. ¶ Auicenna.XXXvxx.Lans eſt ficca in ſecundo: et frigida in primo.Stiptica eſt: eiuſqꝫ cortex interior ſtipticꝰ eſtFolia vero glandis vehemētioris ſunt ſtipticitatis: ⁊ minoris exiccatōnis In omnibꝰ his eſt ſtipticitas. Et fluxus ſanguinis ꝓhibent. ꝓprieqꝫ cortex eiꝰinterior. et omnia mēbra cōfortant. Scd̓m galienū melior eſt glans et nutribilior omnibꝰ granis. ita ꝙ ꝓpīquior eſt grano panis. glans cū hedi et porci adip̄e ſallita: confert duriciis. Eiuſqꝫ fructus in principio confert apoſtematibꝰ calidis. Iteruꝫ aduſta et admīſtratavlcera ꝓhibet ambulatiua Plagas quoqꝫ coherere faciunt eius folia trita: et deſuꝑ pulueriſata Cōfert etiāſputo ſanguinis: ⁊ humiditati ſtomachi. Conſtringitet confert diſenterie: et vlceribus inteſtinoꝝ. ⁊ contravenena venenoſoꝝ Urināqꝫ multiplicat Becoctio corticis eis cum lacte vaccino cōfert ſagittaꝝ armenarūveneno. Facit auteꝫ glans in capite ſoda quia naturaꝫcōſtringendo vaporem coartat. ¶ Iſaac. Glādes frigide ſunt in primo gradu. ſicce in ſcd̓o Id̓o difficiles ſūtdigeſtioni inobedientes. Uentrem ꝯſtipant. ſed tamēvrinam ꝓuocat. Corꝑis nutritiue ſunt quaſi quedamgrana. Tarde qͦqꝫ de ſtomacho deſcēdunt ⁊ capitis doloreꝫ faciunt. ꝓpter eaꝝ fumū in ſtomacho Ualēt ⁊ adſanguīs fluxum: et cōtra venenum ¶ Cōſtantinꝰ in pātegni. Glandes que ⁊ celſi frigide ſunt ī primo graduſicce in ſcd̓o. Stiptice ad digerendū dure: multū nutriirnemoꝝ epibtuē Iſaac.C .XXXVIII.¶ De iniuba.Niube calide ſunt ⁊ humide in primo gradu.Paruꝫ nutriūt: et ad digerendū difficiles ſūtStomacho nociue. ⁊ ſanguinis flegmatici generatiue. Que tamen cum ſint potice ⁊ immature ſāguinis acumē extinguūt Et ſi ad maturitatiſ tempꝰ perenerint pectoris ⁊ pulmonis aſperitateꝫ humectant.¶ Cōſtantinꝰ vbi ſupra Iniube frigide ſunt ⁊ humide:digeſtioni dure: parum nutriue. Aqua in qua cocte ſūtcalorem ⁊ dolorem viſcerū mitigant. Galienꝰ tameneas iniuriat .i. vituꝑat dicens. Sanitati cuſtodiēde: ⁊infirmitati medicinande: neſcio quomō ſubuenire poſſint. hoc tamen ſcio: quia dure ſunt in digerendo.¶ Auicenna. Iniube meliores ſunt eaꝝ maiores. Natura frigide ſunt in primo: in ſiccitate ⁊ humiditate equales: ⁊ quaſi paꝝ ad humiditatē declinates. acuitati ſanguinis calidi conferūt: et hoc. vt eſtimo. quia ſāguinē ingroſſant: euꝫ qͣꝫ viſcōſum faciūt Illi auteꝫ erratqui eas clarificare ſanguineꝫ putant. De his autē galienꝰ ait. Non reperi iniubas in conſeruāda ſanitateac remouenda egritudine aliquid oꝑantes: ſed reperieas digeſtioni difficilesL.XXXIX.Iſidorus.¶ De malo.Ala ſic a grecis ſunt dicta: eo ꝙ ſint pomoruꝫomniū rotūdiſſima Unde et hec ſunt vera ma¶ ẜ.la: que vehem̄ter ſunt rotunda. Ex his autemuedā nominā acceperūt ex locis: de quibꝰ ablata ſūt.vt malummacianū: malumcidoniū: malumpunicū¶ Pliniꝰ libro. xv. In vniuerſum vero de pomiſ ẜuādiſp̄cipitur. Pomaria in loco frigido ac ſicco contabulari: feneſtris ſeptētrionalibꝰ ſereno die patere. auſtrosſpecularibꝰ arcere. Aquilonis quoqꝫ afflatu poma rugis deturpante. Colligi oportet mala poſt equinoctiū
autūmale: nec ante lunam ſedecimā: nec ante horā primam. Cadiua ſeparari ſtramētis ſtoreis paleis ve ſubſterni. raraqꝫ componi: vt limites puii ſpiritum equalem accipiant. Iteꝝ mala quidaꝫ foliis ficulneis p̄terꝙͣ cadiuis iubent ſingula conuolui: ciſtiſqꝫ vitilibꝰ cōdi vel creta figl̓inaꝝ illini. Aliqui mala in patinis fictilibꝰ fluitantia: quo genere ⁊ vino odorem acquiri putant. Aliqui omnia hec in milio ẜuare malunt. pleriqꝫvero in ſcrobe d̓uoꝝ pedū altitudiniſ: arena ſubſtrata⁊ fictili operculo deinde terra operto. Creta quideꝫ figulina etiam vuas. illinunt: ſiccataſqꝫ ſole ſuſpendunt.Mala vero generoſiſſima eadem rōne gipſo vel ceracruſtant. que niſi maturauerint: increm̄to calicem rumpūt. Semꝑ auteꝫ in pediculos ea collocant. Alii cumſurculis ea decerpunt: quos in ſambuci medullam additos ſubruūt. Alii ſingulis malis piriſqꝫ ſingula vaſa fictilia aſſignant ⁊ oꝑcula eoꝝ picata. dolio iterumincludunt. necnon aliqui ⁊ in floccis capſiſqꝫ: quas luto paleato illinunt. Alij hoc idem in patinis fictilibusAliqui ⁊ in ſcrobe ſubiecta arena: ⁊ ita ſicca mox operiunt terra. Malis ſuccꝰ eſt ſpumeꝰ ⁊ odor acutꝰ. XI.¶ De ꝓprietatibꝰ malorum in medicīa vel¶ Iſaac.ciboAla que pontica ſunt: ⁊ que ſtiptica frigidiora ſunt ⁊ ſicciora. et ad digerenduꝫ tardiora.¶ yMagis aūt confortatiua ſunt ſtomachi. et ꝯſtrictiua egeſtionis. Porro acetoſa que ceteris minꝰſicca ſūt: ſubtiliora ſunt. Neceſſe eſt et penetrabilioraeſſe. Quare acumen colere extinguit: defectum cordiset calorem cōfortant: ſit im mitigant. Item ſtomachūcōfortant. appetitum excitant. egeſtioneꝫ vomitumqꝫcolericum inhibent: maxime ſi ieiuni accipiant: quia cibi ante comeſti ad locum decoctōnis ea deſcendere ꝓhibent. ideoqꝫ in ſuꝑioribꝰ natant: os etiā ſtomachi ſuꝑius cōprimendo: inferiꝰ relaxando ſolutionem faciunt.Dulciā vero quia temꝑata ſunt inter quatuor qualitates media. frigido ſtomacho minime nocent. ad cōſtrictionē vel laxationeꝫ in manifeſto nō mutātur. Suntet alia inter acidum et dulce media que muza dicūturHoꝝ actio media eſt ad ſitim tamē mitigandā. colereqꝫ acumen extinguēdum ac ido vicina ſunt. Cardiacevero que ex calore cōtingit: palaꝫ ꝓſunt: ꝓ ſapore queꝫhabent. Sunt et quedam in ſapore aquoſa et abominabilia ſunt: et faſtidium faciunt: nec ſtomachū cōfortant: nec ventreꝫ ſoluūt: nec ſapiunt: nec iuuant ¶ Diaſcorides. Mala eſtiua ſenſit ita dyaſcorides: vt crederet flegma nutrire: fellis ardorē excitare: inflamatōnēmouere: neruoſis partibꝰ mīme cōuenire. Galienꝰ aūtnō omnia reiicienda ꝓnūciat: ſed ea que ſunt aqͣtici ſaporis: aut aſperi: aut acidi: aut ꝓpter ſuauitatē dulciaoccurrūt. Auſtera aūt et ſtiptica que ſola in hieme ſeruātur: et matura lecta ſalubriterqꝫ cuſtodita ꝓueniuntetiam ꝓdeſſe languētibꝰ aſſerit. Den̄iqꝫ ī farina inuoluta vel in calido cinere diſcocta in querelis ſtomachinauſeantis vtiliter putāt offerri Poteſt et malū maxime macianū ſanguinē reiiciētibꝰ: pulmonis et iecorisin iurie obnoxie ſubuenire. Meliꝰ tamē ſi nūꝙͣ ieiunisſed poſt cibū detur. Uis ergo malis frigida eſt et hūida. Qd̓ eo maxime cōp̄henditur: quia ſuccuſ eoꝝ exp̄ſſꝰ facile tranſit in acorem auſtera mala et acida tritaet impoſita recentia vulnera ſtatim claudunt. tumoresatqꝫ liuores ex aqua cocta: et cum axungia trita compeſcunt.¶ Iſidorus..XLI.¶ De malogranato.Alogranatum eo dicitur: ꝙ intra corticis rōtūditatem granoꝝ cōtineat multitudinē. Itē¶ Cet malumpunicū a regione vnde fuit trāſlatuꝫ