LiberQuintuſdecimus

areſcit. nec ad iuſtum incrementū peruenit. hoc eſt vtfabe magnitudine nucleū habeat Nigra diutiuſ viretatqꝫ creſcit: vt interdum mali magnitudinē compleat.optima eſt cōmagena. Ex robore vero d̓terrima. Signū eius eſt ꝙ cauerne tranſlucent. Robur p̄ter fructuplurima alia gignit. Nanqꝫ fert vtrumqꝫ genꝰ galle.⁊ quedaꝫ veluti mora ni diſtarent arida duricia: pleꝝqꝫ caput tauri imitantia quibus ineſt fructus ſimilisoliue nucleis. Naſcūtur et in eo pilule nūcibus nō abſimiles. Intus habentes flocculos molles lucernaruꝫlūinibꝰ aptos. Nā ⁊ ſicut galla nigra ſine oleo flagrāt¶ Dyaſcorides Balla ē ſem̄ dendrios .i. quercꝰ. hꝰ vnaſpeciēs eſt que cōficitis dicitur. ⁊ hec minor eſt: ſed melior et virtute fortior: rotūda grauis: nodoſa: et ſine ꝑtuſura. Alia vero leuis et ꝑtuſa. Ambe ſtiptice ſunt¶ XXXIIII.abundanter et cātaſcaltice.¶ De operatione galle in medicina. ¶ IdeꝫAlle paſcentia vulnera purgant. gingiuarumreuma ſuſpendūt: et fauci medentur. In foraminibꝰ dentium miſſe dolorē tollunt. Combuſte et aceto extincte ⁊ ſale aut vino profluuiū ſāguinismulieꝝ deſiccant. Earum elixatura ꝓcidenti ano adhibet̉ fomento. reumatiſmū ſtringit: capillos inficit. Itēaceto vel aqua infuſe ⁊ in puluerem redacte et in vinodate diſentericis ꝓſunt. Utimur etiam eis vbi nimisinfrigidare neceſſe eſt. ¶ Plateariꝰ. Galla frigida eſtet ſicca in quarto gradu. In aſia reꝑitur parua et nōꝑforata. Inter has groſſiores plus valent: habentqꝫvirtutem ꝯſtringendi. Ualet contra fluxum ventris etdiſenteriam. Contra fluxum ſanguinis ē naribꝰ. Adcapillos albos vel canos denigrados. Puluis quoqꝫeius vulneribus ſuꝑpoſitus ea cōſolidat. ⁊c ¶ Auīcenna. Galle ſunt meliores immature et pōderoſe ac dureGlauce vero molles virtutis ſunt parue. Natura frigide ſunt in primo. humide in ſecūdo. Subſtātia earūeſt frigida: terrea: vehem̄ter ꝯſtringūt: ⁊ humiditatesa curſu ꝓhibent. Aqua ē aꝝ capillos denigrat. Linitacum aceto ſuꝑ impet igineꝫ auferūt eam. ⁊ puluis eaꝝſtratus ſuper carnem additam: remouet illam. Prohibent quoqꝫ curſum humiditatū corruptaꝝ ad līguam⁊ gingiuam. Cum aceto pote conferunt in corroſionedentium. et puluis eaꝝ ſꝑſus ſuꝑ aquā et bibitus advulnera inteſtinoꝝ: et fluxū antiquū ¶ Cōſtantinusin libro graduum. Galla frigida eſt in ſecūdo. ficca intercio. Huius quedaꝫ eſt nondū matura que bullata ēnec ꝑforata. Altera vero matura tumori ac rubori ꝑtinens. Ideoqꝫ minꝰ frigiditatis et ſtipticitatis habēsHec vſta ſanguinolente valet egeſtioni: et de quocūqꝫloco manauerit: ſanguīs fluxui. Sciſſuras quoqꝫ calcaneoꝝ ſanat. ⁊ labiorum fiſſuras curat. Deniqꝫ valꝫgalla locis quibꝰ repugnatio et conſtipatio ac deſiccatio ſunt oportuna¶XXXv.¶ De gariofilo. ¶ Plinius libro duodecīo.Ariophilum tradunt in india gigni: piperis gͣnis ſimile. grādiꝰ: fragiliuſqꝫ. Aduehitur autem odoris gratia. Fert et in ſpinis piperis ſimilitudineꝫ: p̄cipua amaritudine. foliis paruis. denſiſqꝫ cipri modo: ramis trium cubitoꝝ. cortice pallido.radice lata lignoſaqꝫ buxei coloris. hac in aqua cuꝫ ſemine excepta in ereo vaſe medicamentū fit: quod liciōappellatur ¶ Platearius. Gariofili quidē ex origine ꝑfecti ⁊ acuti ſap̄oris ſunt. et hi ſunt calidi et ſicci in tercio gradu. Quidaꝫ remiſſiores hn̄t qͣlitates: et hi in ſecūdo gradu iudicantur. Sunt aūt fructuſ cuiuſdam arboris in india: qui maturi collecti ꝑ annos qͥnqꝫ ẜuantur Per. x. vero ſine corruptione. et hoc in loco ſiccō tēpate. quia in multū humido putreſcūt. In multū ſiccoareſcunt et corrugantur. Eligendi ſunt aūt qui in ſuꝑ-

ficie habent aliqͣntuluꝫ planiciem: ⁊ qui ex impreſſionevnguis aliquid humiditatis emittūt. Habent virtutēcōfortandi ex aromaticitate. diſſoluendi et cōſumendiex qualitatibus. ad dolorem ſtomachi ex frigiditate vl̓ventoſitati. Cōfer̄t ⁊ ad cerebrum ꝯfortandum. Contra fluxum ventriſ ex acumine medicine Cōtra cardiacam ⁊ ſincopim ¶ Dyaſcorides. Gariofilum calidū eſtet ſiccum in ſcd̓o gradu. ponitur in colliriis: quia viſuꝫacuit. Potatum vero nauſeam ꝓhibet Ptiſicos iuuatHuius arboris gumma vires habet: vt therebintina¶ Auicenna. Gariofilus calidus eſt et ficcꝰ in tercio.corporis odorem bonum efficit Uiſum acuit: et cōfertpanno. Confortat ſtomachum et ep̄ar et confert vomitui ac nauſee ¶ Conſtātinus vbi ſupra. Gariofili calidi ſunt et ſicci in ſecūdo gradu. Stomachū et ep̄ar etinteriora cōfortant cum ſua aromaticitate. ventrem ꝯſtipant. cibum digerūt ¶ Macer. Gariofilum dicūt calidum ſiccumqꝫ ſcd̓o Eſſe gradu: iecur ⁊ ſtomachū corroborat hauſtum. Et ferme cūctis valet interioribꝰ ipſum. Uim degeſtiuam mire iuuat abſtinet aluū Accēdit venerem ſi dragme pondere trituꝫ Potatuꝫ fueritcum vacce lacte recēti. Uim memoreꝫ cerebri cōfortatſepius hauſtum.¶ XXXVI.¶ Iſidorus.¶ De glande.Landē vixerūt antiqui homines: anteꝙͣ frum̄ti vſus eſſet. Unde poeta Mortales primi ructabant gutture glandeꝫ. ¶ Plimiꝰ libro. xiii. etquindecimo Ex glande autem egiptia fit oleū odoriscauſa ¶ Idem in libro. xvi. Glandes multaꝝ gentiumetiam pace gaudētium eſſe cōſtat opes. Necno inopiafrugum arefactis farina mollitur: atqꝫ in panis vſumſpiſſatur. Quin ⁊ hodie quoqꝫ per hiſpanias ſecundismenſis glans inſeritur. Eadem quoqꝫ dulcior in cinere toſta. Cautū eſt p̄terea duodecima tabulaꝝ lege. vtglandem in alienum ꝓcidentē fūdum liceret colligere.Glandiū genera ſunt multa: diſtantqꝫ fructu: ſapore:⁊ ſitū: ⁊ ſexu: Alia nanqꝫ figurā eſt glandi fagee: aliaquerne: alia iligne: atqꝫ inter ſe quoqꝫ geneꝝ ſingulorū diffęrētie Preterea ſunt alique ſilueſtres. alie placidiores: que culta iam obtinent. Iam etiam in mōtoſisplaniſqꝫ diſtant. Sicut ⁊ ſexu mares ⁊ femine. itemqꝫſapore. dulciſſima oīm fagi: vt qua obſeſſi etiam homines duraſſe in opido chyo tradit cornelius alexander.Non datur diſtinguere noībus genera: que alibi ſuntalia. Quippe cum vulgo naſci videamꝰ robur quercuꝫqꝫ. eſculum vero nō vbiqꝫ. Glādē. que ꝓprie intelligitur. ferunt eſculus ⁊ robur ac quercꝰ et ilex ⁊ ſuber. accerrus. Cōtinētur auteꝫ glādes: hiſpido calice ꝑ genera plus minꝰ ue. Item complectēte folia p̄ter ilicem gͣuia. carnoſa: ꝓcera: lateribus ſinuoſa: nec cuꝫ cadūt vtfagi. flaueſcētia: pro differētia geneꝝ breuiora vel longiora. Glās optima quercui atqꝫ grādiſſima. mox eſculo: naꝫ robori parua. Cerro triſtis: ⁊ horrida: echinatocalicę: ſicut ⁊ caſtanee. Sed in querna femine dulcioratqꝫ mollior. maris vero ſpiſſior. Maxime autem probātur latifolie: ex argumēto dicte. Biſtant inter ſe magnitudine: ⁊ cutis tenuitate. Itemqꝫ ꝙ alijs ſubeſt tunica rubigine ſcabra. Alijs protinꝰ candidū corpus:alijs ouata figura: alijs rotūda: alijs acutior: ſicut eq̄dem ⁊ colos nigrior vel candidior ue qui p̄fert̉. Amaritudo in extremitatibꝰ. ⁊ medie dulces. Quin ⁊ pediculi breuitas ꝓceritaſqꝫ differētiam habꝫ. In ipſis vero arboribꝰ que maximaꝫ fert glandeꝫ hemeris eſt vocata: breuior: ⁊ in orbeꝫ cōmoſa. Glans fagea ſuem facit hilarē: carneꝫ coctibilem: ac leuē ⁊ ſtomacho vtilemIligna vero ſueꝫ anguſtā: nit idam. ſtrigoſam: pōderoſam. Porro diffuſam atqꝫ grauiſſimaꝫ facit querna.Et ipſa glandiū eque dulciſſima: ꝓximā tradit nigidiꝰ