LiberQuintuſdecimus

et ſtipticitas in eo maior eſt ꝙͣ in ceteris malis. Ideovalet ad ſanguinis fluxum. et egeſtioneꝫ ac vomitumcōfortatiuū eſt ſtomachi. ſi moratur in eo. ml̓tū acceptū tamen facit faſtidium: p̄ſertim poſt cibum. ¶ Plateariꝰ. Mala cidonia. id coccina frigida ſunt et ficca.virtutem habent ꝯſtringendi et cōfortandi. Semīa qͦqꝫ virtuteꝫ leniendi et humectādi. Unde ip̄a mala dātur cocta vel cruda ad comedēduꝫ. Contra vomitumpoſt prandiū. contra fluxum ſanguinis ex caliditate vl̓debilitate virtutis retentiue ante prandiuꝫ. Aqua vero decoctionis ſeminū valet ptiſicis et cōſumptis. velponitur in ſirupis eorū. valent et contra aſperitatemDe citreo. id ē pomo citrino ¶ Palla. li. iiii..XXII.ue.Itreum et in arbore poteſt per totū annū ꝓpemodū cuſtodiri. meliꝰ ſi vaſcul̓ q̄buſcūqꝫ clauNat̉ ſi velis legere atqꝫ ẜuare nocte vna tacente q̓bebiſ cū ramis foliatis carpere: ⁊ diſcreta diſponere Alii ſīgula vaſis ſingulis claudūt: vl̓ gipſo allinūtet oꝑaco loco ordinata cuſtodiūt Pleriqꝫ ī cedri ſcrohe vel ſtraminibꝰ minutis vel paleis tecta ſeruarunt¶ Auicenna. Citruꝫ quid eſt notum eſt. Cortex eiꝰ eſtcātidus in primo gradu. ſiccus in fine ſecūdi Caro aūteius eſt calida in primo: et humida in ip̄o. Quidam tn̄dixerunt ꝙ eſt frigida et humida in ip̄o primo gradu.Caro eius inflat: et folia eius inflationeꝫ ſedant. eiusflos ſubtilior et eiꝰ accetoſitas eſt ſtiptica frangēs coleraꝫ rubeam. Semen eius et cortex reſolutiua ſunt: ⁊ip̄e cortex in panniculis poſitꝰ ꝓhibet tineas. Et eiusodor aeris corruptioneꝫ ac peſtilentiā rectificat. Acetoſitas eiꝰ abſtergit colores vel colorem: et aufert paunū. qd̓ ex eius cortice eſt aduſtuꝫ bonū eſt ad albaras liuitum eiꝰ decoctio bonum efficit odorem oris. Et eſtimpinguatīa corꝑis. Cortex etiam ipſiꝰ bonum efficitodorem ī ore retentꝰ. Eiꝰ acetoſitas valet impetiginiillita. cōfert etiam oris torture. Et oculi remouet̉ ictericia. collirio facto ex eiꝰ acetoſitate. Item eiꝰ acetoſitas ſedat tremorem calidū cordis. ⁊ nutrimētuꝫ bonūeſt gutturi ac pulmoni: ſed mala eſt pectori. Medullacitri cocta cuꝫ aceto et potata ſanguiſſugas deglutitas interficit. et eas educit. Laro eiꝰ eſt ſtomacho mala. inflatiua. digeſtione tarda. ¶ Plateariꝰ. Pomū citrinuꝫ diuerſe nature iudicatur ꝓpter diuerſas ſui ſubſtantias: Cortex em̄ eius eſt calidꝰ et ſiccus. Interiorautem ſubſtantia eſt frigida. Media vero. calida ⁊ humida. Cortex habet virtutem mūdificādi: et ex aromaticitate ſua cōfortandi. vnde et in ptyris ponitur eiuspuluis Cortex hic crudus comeſtꝰ digeſtioneꝫ ex frigiditate p̄peditā cōfortat. et appetituꝫ ꝓuocat. Ualetetiam contra cardiacā. Mediam ſubſtantiā quidaꝫ cōmedunt cum melle: ſed digeritur male. Interior auteꝫſ.acetoſa cum carnibꝰ vel piſcibus comeſta: ꝯfortat appetituꝫ ex humiditate circa ſtomachi os exiſtente p̄petituꝫ. Ponitur etiam in epithimatibꝰ vt faciliꝰ penetrent: et in vngento citrino: vt magis extergat Semīaūt calida et ficca et diuretica. Sed mihi videntur frigida et ſicca. ex frigido et ſicco nutrimento. Nutriuntur em̄ ex aceto in quo ſunt: vnde virtuteꝫ diureticamhn̄t ex ſubtilitate ſubſtantie. Contra opilationeꝫ ſplenis et epatis ex frigiditate detur aqua decoctionis ſeminum eorum..XXIII.¶ De cocco et coctano et cono. ¶ Plinius libro viceſimoquarto.Occum ilicis vulneribꝰ ex aceto recentibꝰ imponit̉. Epiforis ex aqua oculis ſanguine ſuffuſis inſtillatur Eſt aūt genꝰ eius in attica fere ⁊ aſia naſcens: celerrime in vermiculuꝫ ſe mutans.

qd̓ ideo ſcoletilon vocant imꝓbantqꝫ. ¶ Actor. Coctana ipſa ſunt et cidonia: de quibus videlicet dictum eſtſupra ¶ Conſtātinꝰ in pātegni. Coctana frigida ſunt⁊ ſicca. dolorem ſtomachi ꝯfortantia. Matura quidēſtiptica: et ad digerenduꝫ dura. Acida quideꝫ frigidiora: dulcia: ⁊ odorifera: inter caliduꝫ et humidū mediocria. Stomaticos et cardiacos ꝯfortāt: ſed tam̄ neruiſinutilia ſunt ¶ Iſidorus. Conus cip̄ſſi fructus dicitur:quia rotunditas eiꝰ conumimitatur. ¶ Conſtantinꝰ inlibro graduū. Poma cipreſſi recentia nouam inciſionēſolidant: creꝑature valent: mollia membra deſiccant.humiditateꝫ non naturalem attrahunt. virtuteꝫ ⁊ duriciam eis p̄ſtant ¶ Platearius. Poma cip̄ſſi ſtipticaſunt et conſolidatiua. Itaqꝫ contra fluxum ventris exdebilitatē virtutis ꝯtētiue recētia ꝯmedūt̉. XXIIII.¶ De cubebe. ¶ Platearius.Ubebe eſt fructꝰ cuiuſdaꝫ arboris in india naſcentis Et eſt calida et ſicca: ſed tamen temꝑate: per decem annos poteſt ſeruari. Eligendaeſt que mediocriter habet ſaporem acutuꝫ cum multaaromaticitate. vnde valet contra ſincopin. Puluis eius datur cum ſucco boraginis. contra frigiduꝫ reumacapitis. ⁊ ad cerebrum ꝯfortandum odoratur. ⁊ frequēter naͣribꝰ apponitur. Contra frigiditateꝫ ſtomachi ⁊diſcolorationeꝫ ex frigiditate puluis eius in cibis dat̉¶ Razi. Cubebe calide ſunt: opilationeꝫ aperiunt: virides: pͥoros mundant: guttur quoqꝫ mūdificant. ⁊ vētrem ſtringunt ¶ Auicenna. Cubebe virtutis ſimiliseſt rubee: ſed ſubtilior. Et eſt fere calida ⁊ ficca ꝑueniens vſqꝫ ad ſcd̓m. Eſt autem aꝑitiua: ſubtilis: ad acuttatem decliuis. nec ad hoc ꝑuenit: vt ponat̉ loco cinamomi. Bona eſt vlceribus putridis ac membris ⁊ gīgiuis. bona eſt etiam alcola in ore putridis. Clarificatvocem qn̄do tenetur in ore. Et fortis eſt ad aperiēdasopilationes in epate. Uias vrine mundificat: arenoſāꝓuocat. renumqꝫ lapidem extrahit ac veſice ¶ XXV.¶ De dactilo. ¶ IſidorusActili ſunt palme fructus: a digitoꝝ ſimilitudine nuncupati. Quoꝝ ⁊ nomina variantur.Nam alij appellant̉ palmule ſimiles mirabolaniſ. alij thebaici: alij mucaleſ: quos greci ⁊ cariathoſvocant ¶ Areſtotiles in libro de vege. Succoꝝ qͥ fructibꝰ inſunt. quidam dulces ſunt ac meliores: vt dactilificus: Item fructus quidam cuꝫ quibꝰ ſtatim ſemē fitaliquo oꝑculo cooperiūtur. vt dactili. ¶ Pliniꝰ li. xiii.Palmaꝝ ſemen .i. lignuꝫ: qd̓ intra dactilos eſt oblongum: nō vt oliuis orbiculatuꝫ: ⁊ in aluo media fiſſurapleriſqꝫ vmbilicatuꝫ. vnde radix primū ſpargitur. Seritur autem paruū. ⁊ bina iuxta ſe cōpoſita ſemina. ſuperqꝫ totidem: qm̄ infirma ſingulis eſt planta. quaterne vero coaleſcunt. ¶ Idem in libro. xv. Carne placētpalme Cruſta thebaice. ſucco vue ⁊ carice. dulciſ nempe ſuccus eſt palmis ⁊ vuis ac ficis. Palme fructꝰ ſtatim a ligno recedit: ſicut ⁊ nux. Egiptie palme .i. dactilis. idem̄ eſt odor qui ⁊ cidoniis. Sitim ſedat ſi priusꝙͣ maturauerit decerpatur Nam ſi matura ſumatur:ſenſum intercipit: greſſum p̄pedit: linguā retardat. obſeſſis officiis mentis ⁊ corporis ebrietatis vitiū facitXXvI.¶ De proprietatibꝰ eiꝰ in medicīa vel cibo.¶. Razi.Actili calidi ſūt ⁊ groſſi: ml̓tūqꝫ nutrimētūpreſtant. Qui ſi ſepe comedantur ſanguinemgroſſum in interioribus generant: denteſqꝫ ledunt: ⁊ ſanguineꝫ ac ſperma accreſcere faciunt. ¶ Diaſcorides. Dactilus viridis ſtipticꝰ eſt. Qui ſi multumcōmeſtꝰ fuerit: dolorē capitis ⁊ ebrietateꝫ facit. Sicci