Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuintuſdecimus

vero dactili: emoptoycis et ſtomaticis ac diſētericismedentur Cum cidonio ceteriſqꝫ cathaplaſmati veſice dolorem cōpeſcunt. Item dactili cariothe ꝯmixti aſperitatem arteriaꝝ deleniūt. Oſſa dactiloꝝ thebaico in cacabo cocta: in vino retenta: lota: virtutē habent ſtipticam per iplaſticam. Scaphilomata oculoꝝ vſtioneꝫ tollunt. Creſcentia vulnera in cicatriceꝫ ducunt. Om̄eſqꝫ dactili virtutē ſtipticam habent. Articulos laxatos cōſtringūt Cathaplaſmis adhibita yp̄ocūdriis ſtomaticis epaticis medentur. Eoꝝ elixatura capillos inficit Aqua vero eoꝝ frequēter bibita nefreticoꝝ ac veſice curando dolorē compeſcit. Reumatiſmū quoqꝫ ſtericum vētris abſtinet. Cum reſina vero dactilis mixta ſcabiem curat Iſaac. Dactili ſūtcalidi humidi in ſcd̓o gradu. groſſi ſanguinis generatiui: digeri difficiles. vrinā ꝓuocantes. ſed his aſſueſcētes epatis ac ſplenis patiūtur cōſtipatōnē tūorem. Gingiuis dentibus nociui ſunt. doloreꝫ in oreſtomachi faciunt. diuerſas tamē actōnes habent ſcd̓mregionum varietates. Qui in calida regione naſcuntur: dulciſſimi ſunt viſcoſi. Proinde parū nutriunt.cito tamen digerūtur: ventrem humectant. plus ceteris ꝯſtipatōnem epatis et ſplenis nocumētum capiti oriqꝫ faciunt. Qui autem in frigida ſicciores ſunt.et minꝰ omnibꝰ nutritiui: ad digerendū duri. a ſtomacho tarde deſcendunt: ceteris tamē amplius ſtomachūꝯfortant. Qui vero in mediocri immaturitate ſeruarinequeūt: quia ineſt eis quedaꝫ liquoris ſuꝑfluitas. vnde corpꝰ replent copia crudoꝝ humoꝝ: que ſunt materie diuturne: periodice febris ad diſſoluenduꝫ inobedientes. Conſtantinꝰ in pantegni. Bactili bene maturati non paſſi calidi ſunt et humidi: ſatis nutritiuilibidinem incitant. Paſſi vero ſolubiliores ſunt. magis coitum mouent: dolorem in capite generant.maturi vero ſed pōtici ſtomachi cōfortatiui ſūt. Hosſe pe comedentes mali ſunt ſanguinis. et cito putreſcētis. Idem in libro graduū. Oxiphenicia ſunt dactiliindie: qui frigidi et ſicci ſunt in tercio gradu. purgantcoleram rubeam et aduſtam. Bullientē ſanguinem etincendētem refrigerant. Acutam febrem colericumvomitum arcent. XXVII. De emblico. Idem in libro graduumMblici ſūt poma deſiccātur in arbore ſua:vt in alio loco tripliciter diuidātur: et ab oſſibus ſeparent̉. Hoꝝ ſapor amarus ponticuſeſt. Eoꝝqꝫ natura in primo gradu frigida eſt et ſicca.Stomachū et anum ꝯfortant. Emorro ydes habētibꝰſubueniūt: et capillos ne cadant cōfirmat: bellirici ſūteiuſdem nature ac iuuamenti. Ideoqꝫ poſſunt ad inuicem cōmutari Auicenna in ſcd̓o canone. Emblicusnotus eſt: et eſt debilior mirabolanis nutritis. ſed ī eo ſemita eſt. Cumqꝫ lacte infūditur ſiremblem nominatur. Apud iudeam eſt natura calidus. Et apud plures alioꝝ eſt in tercio frigidus. Apud ſireck indum inip̄o eſt calefactio: et forſitan veritas eſt: ipſe ſiccuseſt parum habens frigiditatis. Caliditatem ſanguiniſextinguit. Radices capilloꝝ fortes efficit. ipſoſqꝫ denigrat capillos. Neruis valde confert. oculoſqꝫ ꝯfortat: ip̄mqꝫ cor confortat et ſubtiliat. augmentū intellectui p̄bet. Stomachū etiam confortat: p̄parat ip̄mSitim ſedat: et cibi facit appetitū. Anum quoqꝫ confortat. et coitum excitat. Et apud quoſdam ſtringittrem verum qd̓ ex ip̄o nutritum eſt ventrē abſqꝫ labore lenit. Emorro ydibꝰ confert: flegma ac melancoliaꝫſoluit Plateariꝰ. Emblici fructus ſunt qui vltra mare creſcunt. Melancoliā ac flegm̄a purgant. Ideoqꝫ ꝯͣtra talium humoꝝ egritudines valent Iteꝫ ꝯtra emorroydes. ſi puluis cum capſi barbaſti ſucco diſtemꝑetur

atqꝫ ſuꝑponatur. Item contra caſum capilloꝝ puluisemblici cum aloēs puluere in oleo diſtemꝑat̉: caputinungitur. Et ſiquidem ex aꝑtione pͥoroꝝ ex caliditate cadunt capilli multum valet: qm̄ eo coartantur poriXXVIII. De fagina. Plinius libro ſedecimoAgina glans omniū dulciſſima eſt qua homines obſeſſos opido chyo duraſſe tradit cornelius alexander. nucleis ſimilis. triangula cuteincludit̉. Fagina glans muribus gratiſſima eſt. et id̓oal̓is eiꝰ vna ꝓuentus. Glires quoqꝫ ſaginat expetituret turdis. Arboꝝ fertilitas omniuꝫ fere alternat: ſedmaxime fagi. Huiꝰ folium tenue ac leniſſimū: populoſimile: celerrime flaueſcens: media parte pleꝝqꝫ gīgnens ſuꝑne paruula baccam viridem cacumīe aculea XXIXtam. Iſidorus. De fico.¶¶ Icus. vt dictum eſt ſuꝑius. a fecūditate vocat̉quia ter qͣterqꝫ per annos ſingulos fructꝰ ip̄agenerat: altero matureſcēte alter aboritur Pliniꝰ libro. xv. De genere pomoꝝ ficꝰ ampliſſimaeſt quedāqꝫ et piris magnitudine emula. Ficus iudearubet: oliue magnitudine rotundior tm̄: ſapore meſpiliAlexandrinaꝫ hanc ibi vocant groſſitudine cubitali:ramoſam: materie validam: lenta ſine lacte: cortice viridi. folio tilie ſed molli. Oneſicritꝰ tradit in hircaniamultū noſtris eſſe dulciores: fert ilioreſqꝫ: Sūt et lidie:que ſunt purpuree. Et māmillane: que ſimilitudinemmāmarum habent Item calliſtrucie ſapore p̄ſtantioretficoꝝ omniū frigidiſſime. ficis eſt ſuccus dulcis: ſicutet palmis et vuis: ſed ficis lacteus in capite: non itemin corpore. Quedam in egipto cute carice. detrahiturhec vt putamen virentibꝰ ficis. que maxime placet ineiſdem ſiccis Areſtotiles in libro vegetabilibꝰ. Inquibuſdā fructibꝰ eſt humor: vt lac: ſicut in ficubꝰ: quibꝰ eſt dulcis fructus atqꝫ mellaris: ſicut palmis. Idem in libro de aīalibus. Lac ex coagulo lacte ficuū coagulatur: quoniā lac ficuū in lana aggregatur.deinde lana illa cum modico lactis abluitur ac poſtmo illud idem in reſiduo eiicitur: cum admiſcetur lacti coagulatur Ficubus ac ceteris dulcibꝰ apes cibāturqn̄ mel in alueari remanens modicum inuenitur Palladius libro. iiii. Ficus que in mōtanis frigidis lociſnaſcuntur: quia minꝰ lactis habent: ad ſiccitatem durare non pn̄t. Uſus illi in viridi eſt melioris magnitudinis: ſaporis acuti. Que naſcūtur in campis lociscalidis pinguiores ſunt. in ſiccitate durabiles ſunt.. XXX. De ficorum cuſtodia. Idem in eodem.Icus virides ſeruari poſſunt. vl̓ melle ordinaIte. ne ſe inuicem tangant. vel ſingule inter vividem cucurbitam clauſe. locis vnicuiqꝫ cauatis. itē teſſera que ſecatur incluſis. ſuſpenſa ea cucurbita: vbi ignis non ſit aut fumꝰ Alii miſſas ficos recētes minꝰ maturas in nouo vaſe fictili lectas cum pedculis: a ſe ſeparatas recludunt. in dolio vini plenovas natare ꝑmittunt. Marcialis dicit caricas per genera multa ſeruari: cum ratio vna fufficiat. Ergo hocgenere quo campania tota cuſtodit: ſeruare debemusIn cratibus ficus vſqꝫ ad meridiem expanditur et adhuc mollis inqualum retūditur. Tunc calefacte furnead panis coquendi modum: ſuppoſitis tribus lapidibꝰne ardeat qualus includitur etiaꝫ clauſo furno: vbi decocta ficuſ fuerit ſicut eſt calida: foliis ſuis interpoſitiſinter vas fictile conditur denſius preſſa. et operculo diligent ius obducitur. Sed pluuiis abūdantibus cratesſoli ſi non poſſis expandere. ſub tecto eas ita pones vtſemipede erigantur a terra: et eaſ ad inuiceꝫ ſolꝰ cinis