LiberQuintuſdecimus

¶ De ceraſo.Iſidorus.Eraſum dictuꝫ eſt: eo ꝙ luculus cumʳ ceraſumciuitatem ponti deleſſet. hoc inde genus pomiaduexit: et ab ipſa ciuitate ceraſum appellauitHoc etiam ante luculum erat in italia ſed durum: vnde et cornum eſt appellatum. ¶ Areſtotiles in libro deplantis. Ceraſa et mora magis cito maturātur ¶ Pliniꝰ libro. xv. Quibuſdā fructibꝰ eſt lignū intus et caroextra: ſicut ceraſis et oliuis: et eſt ſuccꝰ ſanguineꝰ ceraſis. Ceraſoꝝ aproniana maxime rubēt Actia vero nigerrima. Ceciliana vero ⁊ rotunda Iulianis eſt gratꝰſapor: ſꝫ pene tm̄ ſb̓ arbore ſua ad̓o teneris: vt geſtatūn̄ tolerēt: Principatꝰ eſt duracinis: que campania pliniana appellat In belgica vero luſitanis Tercius hiscolor ē nigro ac rubenti: viridiſqꝫ: ſimil̓ matureſcētibꝰſemper. laurea ſunt non ingrate amplitudīs inſite lauro. ¶ Idē ī eodē. Ceraſis pomū eſt primo cādidū: moxrubet: deinde nigreſcit. Siccatur aūt ſole: conditurqꝫcadis: vt oliue. ¶ Palladiꝰ libro. xi. Ceraſia vt ſine oſſe naſcātur: fieri docet marcialis. hic dicit arborem teneram ad duos pedes recides: et eam vſqꝫ ad radiceꝫfindes: medullam partis vtriuſqꝫ ferro curabis abradere: et ſtatim vtraſqꝫ ꝑtes in ſe vinculo ſtringes: ⁊ oblines fimo: et ſūmam ꝑtem et laterū diuiſuras. Poſtannū cicatrix ducta ſolidat̉. hanc arborem ſurculis. qͥadhuc fructū nō attulerint. inſeris. et. vt aſſerit. ex hisſine oſſibꝰ poma naſcent̉. Ceraſia non aliter ꝙͣ in ſolevſqꝫ ad rugas ſiccata ſeruantur. ¶ XIX.¶ De medicinis ex eo ¶ Actor.Fraſia. vt legi. triplicis virtutis ſunt: Quibꝰdam auſterꝰ eſt ſapor: quibuſdā acidus. AlijsSulcis Auſtera ventreꝫ reſtrīgūt: ſtomachumconfortat. Acida incidunt flegma abudantius ſtomacho oportuna. Nā magis ſiccant. Dulcia vero ſtomacho cōtraria: citius tamen ꝑ inteſtina fluūt. ¶ Dyaſcorides. Ceraſii pomū viride ventrem humectat ⁊ ꝓuocat: aridum vero ſiccat: ⁊ detinet. Stomacho contrarium eſt viride: ſiccū ꝑꝙͣ uero vtile. Hoc quidā eſtimātvrinam mouere. A paucis autem autoribus traditur.ſi mane recentia cum nucleis ſuis deuorat a ſint: aluūcopioſe fluere et vt eadem cauſa etiam morbo pedesin triplici liberētur. Ex his etiam fit diaceraſio quodomnibus notum eſt. Galieno placet non vnam in omnibꝰ ceraſis eſſe virtutem. Nam in quibuſdā ſapor ariterꝰ eſt. in quibuſdam acidus: ⁊ in quibuſdam dulcisapparet: et auſtera quidem ad hoc valere vult: vt venitreꝫ cōſtringant. ſtomachum vero confirmēt. Porroacidā iudicat ſtomachis flegmate abūdantibꝰ oportuna. Magis em̄ ſiccant et denſioris humoris craſſitudinem incidunt. dulcia vero ſtomacho ꝓnūciat aduerſa: citius tamē defluere ꝑ inteſtina. ¶ Iſaac. Ceraſa.ſicut et matura pruna. frigida ſunt et humida in ſecundo gradu: conuertibilia: groſſum flegma generāt ⁊ viſcoſuꝫ: in cōcauitate epatis et ſplenis. Idcirco diuturne cauſe ſunt febris: omnibꝰ modis ſunt peſſima: Id̓oſemꝑ ante cibum accipi debent ſtomacho inanito Nāpoſt cibum ſtomacho pleno in ſuꝑioribus natant: et inputredinem vertūtur. Oleum ex nuclęis eoꝝ expreſſuꝫvalet emorroidibꝰ.¶ XX.¶ De cidonio ¶ Iſidorus.Idonium maluꝫ nomē ſumpſit a quodā opidoquod eſt in īſula chreta. ex quo cidonium ꝯficitur. fit etiam et eo vinuꝫ quo lāguentum deſideria fallūtur. Nam ſpecie et odore et guſtu cuiuſlibetvini veteris imaginem rep̄ſentat. ¶ Plinius libro. xv.Mala que vocamꝰ cotonea: greci vero cidonia incuruatos. vt dictuꝫ eſt ſuꝑius. trahunt ramos arboris ſueꝓhibentqꝫ parentē creſcere. Plura ſunt eoruꝫ genera

Criſomella ſiquideꝫ inciſuris diſtincta: colore ad aurūinclinato. Et que cādidiora noſtratiā cognoīata: odoris p̄ſtantiſſimi. Eſt et neapolitāis honor ſuus Minora ex eodem genere ſcrutea vibrant odoratiꝰ ſerotinoꝓuentū. Precōcia vero muſtea. Scruteis autem cōtonea inſita: ſuum genꝰ fecere muluianū: que ſola ex hismādūtur vel cruda. Sunt p̄terea parua ſilueſtria ſcruteis odoratiſſima in ſepibus naſcentia. Eſt auteꝫ cotoneis ſapor aſperrimꝰ His vt ſeruētur incluſis om̄e ſpiramētum adim̄dum eſt aut ea incoqui melle oportet.Sunt q̄ ea cera pontica illita melle demergant ¶ Palladiꝰ libro. iii. Legenda ſunt matura cidonia: que hocmore ſeruant̉ vel inter binas tegulas poſita ſi luto exomni parte claudātur. vel ſi defruto incoquantur autpaſſo. Alii que maiora ſunt fici foliis inuoluta cuſtodiunt. Alii tantū locis ſiccis exponūt: a quibꝰ ventusexcludit̉. Alii canna vel ebore in quatuor partes diuiſa: ſublatis omnibus que in medio ſunt. in vaſe fictilimelle obruūt. Alii in melle ſic integra dimittunt: in qͦgenere cōdiendi ſatis matura deligūtur Alii milio obruūt: vel paleis ſeparata demergunt. Alij plenis vinovaſculis immittūt vel vini ⁊ defruti ad ſeruanda cidonia equum corpꝰ efficiūt. alij in foliis muſti mergūt atqꝫ ita claudunt: vt qd̓ odoratum eſt: vitium vim in ſe ꝯtrahant. alii in patina noua ſicco gipſo obruūt ſeparata cidonia. ¶ Idem in libro. xi. Ad cidonicū conficiendū: ī mēſe octobri abiecto corio. mala cidonia maturain breuiſſimas ⁊ tenuiſſimas ꝑticulas recides ⁊ ꝓiicieſdurum qd̓ interiꝰ habetur. Dehinc in melle decoquesdonec ad mediam mēſuram reuertatur: ⁊ coquendo pipere ſubtili cōſperges. vel aliter ſucci cidonioꝝ ſextarios duos. aceti ſextarium vnū ⁊ ſemīs et mellis duoſſextarios miſces ⁊ decoques: donec tota ꝑmixtio pīguedinē puri mellis imitetur. Tūc triti piperis atqꝫ gīgiberis binas vncias miſcere curabis. ¶. XXI.¶ De ꝓprietatibus eius ī medicinā ēt ciboAuicenna.Idonium aſſatum melius eſt magiſqꝫ cōfert.Natura frigiduꝫ eſt in fine primi. ſiccū in prīcipio ſcd̓i. Eſt autem ſtipticum fortiter ꝯfortatatiuū. Flos etiā eiꝰ eſt ſtipticus ⁊ ſimiliter oleū ipſiusDulce minꝰ ē ſtipticum: et ſemen eius eſt ſine ſtipticitate lenitiuū: ip̄mqꝫ ꝓhibet ſuꝑfluitatū ad viſcera curſum. Sudorem retinet. Et eius oleū fiſſure frigoris etformice cōfert Ulceribꝰ quoqꝫ ſcabioſis idem oleū vtile eſt. Multa comeſtio cidonioꝝ generat dolorem neruoꝝ. Aſſatuꝫ ponitur ſuꝑ apoſtemata calida oculi. Eius ſuccꝰ cōfert dilatationi auhelitus. ⁊ oculis ⁊ aſmati ꝓhibetqꝫ ſputum ſanguinis. Semē eius cōfert aſperitati gutturis. et lenit cannam pulmonis. Cōfert vomitui et ebrietati: ac ſit im ſedat. ſtomachūqꝫ ſuꝑfluitatem recipiētem cōfortat. Sirupus eius et ipſiꝰ infuſio ꝓhibet ebrietatē: Idem ſirupus appetitū deletumalias deiectum cōfortat ⁊ mortuū. Cōfortat etiam ſtomachū. et ꝓhibet vomituꝫ flegmaticuꝫ. Eſt auteꝫ ꝓuocatiuū per accidens. Hoc em̄ ad eius cōſtrictionem ēcōſequens et illud quod melle eſt elixatum vehem̄tiuseſt ꝓuocatiuum. Uerūtamen ventrem qn̄doqꝫ ſoluit ⁊non ſtringit. generatqꝫ colicaꝫ et ventris doloriſ pūgitiuū. Diſinterie quoqꝫ cōfert: et fluxum mēſtruoꝝ retinet. cōfert iterum eius oleum renibus veſice. ⁊ arſurevrine. poſt cibum ſoluit. Et cuꝫ ex eo plurimū ſumiturante digeſtionem cibum extrahit. ¶ Iſaac. Cidonia diuidunt̉ in duo. crudum ac ligneuꝫ peſſimuꝫ eſt: ac terreſtre: durum ad digerenduꝫ: groſſos humores generatet crudos. ſed nihil nutrit. Idcirco abiiciendū eſt Maturatum autē vniuerſaliter frigidum eſt in medio primi gradꝰ ſiccum in medio ſecūdi. Preterea ponticitaſ