Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartus decimus

mollis Adulteratur aūt reſina cypreſſi vl̓ nucleis pinioa odore dep̄henditur. Uirtus ei ſtiptica malacticagtomacho vētriqꝫ et inteſtinis et epatis inflatōnibꝰuis i copioſe calefaciēdo. Rupturas tibiaꝝ axūia ſanat. ſed etiam cicatriſantibꝰ quoqꝫ miſcetur medicaminibꝰ Iſa ac libro tercio. Maſtix calidꝰ eſt et ſic in ſecūdo g̓du. Stomachū cōfortat: vrinam ꝓuocatdiceſtōnē adiuuat: ſtomachuꝫ de groſſis humoribꝰpat. Platearius. Maſtix eligitur que clara eſt etqiba: non obſcura vel terre admixta Uirtuteꝫ habꝫtringendi: cōfortandi: ꝯglutinandi: et cōſolidādi. Uſꝰrius ad dentes relaxatos confirmādos: ꝯtra humorea defluentes a capite ad oculos et ad dentes. Cōtraponutum colericū: et fluxum ventris colericum: vel exacumīe medicine factuꝫ. Aqua decoctōnis eiꝰ tepidapata: digeſtioneꝫ ꝯfortat ſtomachū relaxat et corroborat. Maſtix etiaꝫ maſticata dentes dealbat ꝯfirmatſuꝑfluitateꝫ vue cōſumit Cerebruꝫ de purat: qꝛ excreare facit in multa quātitate. Auicenna. Maſtix eſtmīoris acuitatis ac ſpiſſitudinis ꝙͣ relique gūme.fert apoſtematibꝰ viſcerum: et ponitur in dentifriciis:et facit pulcritudineꝫ. Nigrum auteꝫ nabati duriciiseſt ꝯuenientius. Ipſuꝫqꝫ confert apoſtematibꝰ formicalibꝰ. Eiꝰ maſticatio exͣhit a capite flegma: ipſumqꝫmundificat et ſimiliter oris collutio ex eo facta. ꝯſtringit gingiuas: confert tuſſi: et ſputo ſanguinis. Confortat ep̄ar ſtomachum: aperit appetitum. Confertqꝫ ſtatim apoſtematibus ſtomachi et epatis. Confortat et inteſtina Confertqꝫ fluxui ſanguinis per inferiora diſenterie atqꝫ raſure. Conſtantinus vbi ſupra.Maſtix calidus eſt et ſiccus in ſecūdo gradu. Proinde ſtomachuꝫ calefacit: flegma diſſoluit. appetitum excitat: vētoſitatē: apoſtemata ſtomachi: et tumores ep̄axrinuiubꝝ cutdl̓ Iſidorus.XAIVII. De mirra.Ira eſt gutta arboris mirre: viridis amaralior eſt: Elicit a corticis vulnere vilior iudicat̉vnde et nomē accepit Sponte manans precioMirra auteꝫ tragodite ab inſula arabie dicta eſt: vbimelior purior colligitur. Pliniꝰ vbi ſupra. Mirrein plenuꝫ ꝓbatio eſt minutis glebis: nec rotundis in ꝯͣcretu albicantis ſucci et tabeſcentis: vt que ꝯfractadidoſ vngues habeat: guſtu leniter amara. Secundabonitas eſt intus varie: peſſima intus nigra. Peiorſi ſit etiam foris. Adulterat̉ autem lentiſci glebismi. Itemqꝫ cucumeris ſucco amaritudinis cauſa: ſicutponderis argenti ſpūmā. Reliqua vicia rep̄hendunt̉ſapore: gummi dente lenteſcētis. Facillime vero adulterat̉ indica mirra: que ibi colligitur quadam ſpinaMirra tranſit in maſticem: que ex alia ſpina fit in iudia. Itemqꝫ in arabia: quā vocant lamam. Auicenna. Mirra eſt gumnā ſuꝑ arborē creſcēsque dimittitur donec cōgeletur. Deinde colligit̉. Melior eſt iſta que non eſt admixta ligno: cuiꝰ arbor boni odoris eſt. Adulteratur qn̄qꝫ cum lacticinio ꝑnicioſo fit ip̄a ꝑnicioſa: qd̓ lacticiniū alferiſius dicitur: eteſt ꝑnicioſa arbor: Eſt autem calida ficca. aperitiua:reſolutiua ventoſitatū In ip̄a ſunt ſtipticit aſ adherētia lenificatō. Fumus eius vehementioris eſt ſubtiliatis abſqꝫ mordicatione. Et eſt vt fumus olibaniPlateariꝰ. Mirra eſt calida ficca in ſecūdo gra. Eligitur que citrina eſt vl̓ ſubruffa: interius aliqͣntulum lucida: Habet auteꝫ virtutem ꝯfortandi ex glutinoſitate: ꝯducendo parteſ in vnū. Diſſoluit ꝯſumitmediocriter ex qͣlitatibus: Unde cōſeruat: quia qͣntūdiſſoluit tm̄ cōſumit. Unde corpora antiquoꝝ mirfa cōdiebantur: vt cōſeruarent̉. Mirra cōſeruatur percentum annos. XAVIII.

De virtute ipſius ī medicīa. Auicenna.Irra prohibet putrefactionem et fetorem: et extrahit ſuꝑfluitates crudas. Iuuat ad confortandum inſpiſſandū capillos. abſtergitqꝫ veſtigia vlcerum: et oris fetorem et aſcellarum remouet.Confert apoſtematibus flegmaticis: cōſolidat et cooperit oſſa nuda. admīſtratur aceto ſuper impetiginēet ſanat vulnera putre facta. Abſtergit albuginem etveſtigia vlceꝝ in oculo replet̉ ea. Confert aſperitatipalpebraꝝ et etiam tuſſi antique humide et aſmati: etanhelitui dilationis: ac doloribus lateris. et clarificatvocem ꝓpter ſuā abſterſionē ſubtilē abſqꝫ aſperitateSub lingua quoqꝫ ponit̉ et eius aqua glutitur: ad aſperitatē gutturis. Menſtrua ꝓuocat et extrahit fetusac vermes et aſcarides: ꝓpter ſuā amaritudinē. Uniꝰfabe quantitas ex eo datur in potu ad vlcera inteſtinoruꝫ: et raſuram atqꝫ ſolutōnem Datur etiam potuivino ad pūcturas ſcorpionū Itē faba ex ea acceptapipere et aqua ad initium rigoris febrium ꝓhibet ip̄mDicit galienus: odor mirre ſanis efficit ſoda neduꝫpacientibus ſodā. Cōfert ip̄a ꝯcuſſioni auris: et facitſcotomiam et ſomnū. Sparſa ſuꝑ vlcera capitis ſanatea. Nares ex ea liniuntur ad fluxos antiquos et ꝯſtrīgit eos Caputpurgium ex ea fit: et mūdificat cerebrūOs ex ea cum vino et oleo colluitur. Et cōfirmat dentes valde. Prohibꝫ corroſioneꝫ eoꝝ: et ſtringit eos acremouet huiditatem eoꝝ Plateariꝰ. Pillule ex mirra et ſtorace calida dantur ꝯtra catarrum .i. fluxū hūorum a capite. eadem valet ad digeſtionem ꝯfortandaꝫCōtra viſcoſum flegmā adherens ſpūalibꝰ: vt ī tuſſiētibꝰ: et cōtra aſma: Uinū decoctōnis eius valet cōtrafetorem oris ꝓuenientem ex fumoſitate ſtomachi. Etcōtra ſaniem ſtomachi et inteſtinoꝝ. Puluis eꝰ vulneribus impoſitus putredinem ꝯſumit: et ea cōglutinat.Cōtra vitiuꝫ gingiuaꝝ ex puluere eꝰ fricant gingiueputredinē conſumit et cōſolidat. Fumigiuꝫ mirre osreceptum cerebrum ꝯfortat Optima eſt mirra illa queē mudiſſima: et tactu quaſi aſpera arida fragilis leniset globulis puſillis: et extrinſecus vnius coloris. intrīſecus autē ſubrubea veluti nebulas habens albicātesodore ſuauis: guſtu amara. Hec quidē in mōtibus colligitur: ſed altera melior ac pinguior ī planiſ inueniturPoteſt aūt eiꝰ acrimonia vexabilis ꝯmouere corpusEſt etiā granalis et glutinatiue virtutis ac ſiccatiue. Dyaſcorides. Mirra diſentericos et celiacos et humecta tuſſicula vexatos: aurium fluores medicinaliter iuuat: oris fetoreꝫ maſticata pellit. alumine qͦqꝫpedorem alaꝝ tollit. facit ad lūbricoſ. Oris collutonicum vino adhibita dentes et gingiuas ꝯfirmat Conſtantinuſ in li. gra. Mirra ſub lingua miſſa diſſolutainglutita aſꝑitatem cānaliuꝫ pulmonis lenit et vocemclarificat. Andromachus dixit. Mirram mūdificarevulnera: pectꝰ guttur: oīa ſpūalia in fabe modū dataItem viſum clarificat: aſperitatem palpebraꝝ lenitRazi. Mirra calida eſt: et antique tuſſi ꝯgruit. vocēclarificat Scothomiā tamen īducit. ꝓpterea dormirefacit: menſtrua ꝓuocat. Scorpionuꝫ puncturis bibita.XUIIX.confert.De opobalſamo.Iſidorus.Pobalſamum eſt ſuccus arboris balſami:cuꝫ adiectōne ſignificatur quia cortex lignicuſſuſ ferreis virgul̓ cauernas eximii odorisguttam diſtillat. Cauerna em̄ grece dicitur ope. Huiꝰguttam adulterant admixto oleo ciprino melle. Sꝫſincera ꝓbatur a melle ſi lacte coagulauerit. ab oleoautem ſi inſtillatur aque vel admixta facile fuerit reſoluta Preterea etiā ſi lanee veſtes ex ip̄a pollute fuerīt maculant̉. Adulteratꝰ qͥdem neqꝫ lacte coagulat