LiberQuartus decimus
diſſoluitur in oleo: niſi cum difficultate: recens autemecontrario Sed dixerunt qͥdam ꝙ cum fabis excorticatis in vaſe poſitum: ſeruat virtutem ſuam. Quod de illo bonum eſt: recens eſt et clarum. citrinuꝫ ad palloreꝫdeclinās. acuti odoris: et vehem̄tis acredinis. Aliudautē ab hoc adulteratum eſt cum ſarcocolla et gūmi.Huiꝰ virtus eſt ſubtilis. aduſtiua: et abſterſiua: et recens vehem̄tioris eſt calefactōnis ꝙͣ aſa: Cum pipere⁊ cinamomo ac ſimilibꝰ mixtū ꝯfert iſchiatice: eiicitqꝫcortices oſſiuꝫ in vna die. Inūgitur eo paraliſis: et tremor: ac ſtupor: et confert valde. Colliriū ex eo factumeſt abſterſiuuꝫ. Sed ꝑdurat eius mordicatio tota die.Ideoqꝫ miſcetur cuꝫ reliquis colliriis: aut cum melleConfert aque citrine: et renum frigoribus: et colicamhabentibus. Os matricis vehementer coartat: ita vtmedicine aborſum facientes fetū eiicere ꝓhibeat. Soluendo. vt dixerunt. educit flegma viſcoſum in vtriſqꝫanchis ac dorſo ac inteſtinis retentū. Interficiūt aūtz. tres: eius in tribus diebꝰ exulcerando. ſtomachū et īteſtīa. Et dixit filius meſange: ꝙ eius rectificatio eſt:vt non multum teratur: et vt cum ſucco liquiricie miſceatur: et cum oleo amigdalino liniatur: Dixerūt etiāquidaꝫ: ꝙ ſi cutis capitis a venenoſo verme puncti:findatur ⁊ qd̓ eaꝫ ſequitur: vſqꝫ quo craneuꝫ appareatet in ea ponatur hoc gūmi tritum: nō ei adueniet huiꝰrei nocum̄tum.¶.XTII.¶ De gummi arabico et gutta. ¶ PlateariꝰUmmi arabicū dicitur: eo ꝙ in arabia reperitur. ſimile eſt dragaganto. ⁊ eſt calidum et humiduꝫ in gradu primo. Exceſſꝰ eius nō determinat̉ ab autoribus: Huiꝰ triplex eſt differētia Unuꝫvidelicet album qd̓ meliꝰ eſt: et tale eſt eligendū quodclarum eſt. In frigidis ponendū eſt medicinis: et precipue in dyadraganto. Eſt etiam citrinum et ſubruffumque ſimiliter clara: ſunt eligenda: et in calidis medicisponenda. Cum aūt ſimpliciter inueniat̉ gummi arabicū album: eſt ponendū Habetqꝫ virtutē relaxandi: humectandi. leniendi. Contra lingue aſperitatē in aquadonec conglutinet̉: et inde lingua humectat̉ atqꝫ fricatur Contra vomituꝫ ex defectū ꝯtentiue virtutis dat̉puluis eius cuꝫ puluere cinamoni Contra fluxuꝫ mulieris datur puluis eius cū puluere ſanguinis dracoīsin aqua calida: Fit etiam ſuppoſitoriū aut peſſariumIdem et eodem mō naribus iniectum ſiſtit ſanguinisfluxum. vel inde fit ſinapiſma circa timpora. Cōtra ſiccaꝫ tuſſim et ſiccitatē pectoris dat̉ aqua decoctōnis ordei cum puluere gummi arabici ¶ Auīcenna. Gummi ſpecies om̄es calide ſunt. Inter quas meliꝰ ē gummi arabicum: eſt em̄. vt dictū eſt. purum habens ligniꝑarum. Et ē ſtipticuꝫ ⁊ glutinatiuum cum exiccatōne¶ Conſtātinꝰ vbi ſupͣ. Gūmi arabicū ſimiliter oꝑaturvt dragagantū gummi: tamen ficciꝰ: ac ſtipticuꝫ magis ꝓinde confortat ſtomachū: et arcet ſāguinis fluxūmixtum cū oui albumine: contra ignis vſtionē fit optimū ¶ Gloſa ſuꝑ eccleſiaſticū. Gutta q̄ et ammoniacadicitur quaſlibet duricias curat: lacrimaſ ſtillat in harenis. ¶ Actor. Require de eo ſupͣ vbi dictū ē de ammoniaco.De karabe. ¶ Ex ſinonimis.XCIIII.Arabe vulgo labra vocatur: et dicit̉ gūma licet lapis eſſe videat̉ ¶ Auicenna. Rarabe gūIma ē tendens ad citrinitatē ⁊ albedinē: et qn̄qꝫdeclinat ad rūbedinem: attrahit paleas ⁊ fracturasplantarum ad ſe: ⁊ ideo nominatur karabe .ſ. rapienspaleas per ſe. Eſt autem arboris gumnia que diciturnux romana: que cōpoſita ē terreitate ſubtili ⁊ aqueitate ſiccā. ⁊ ipſa ergo ē ꝯpoſita ex aqueitate tēpida: etterreitate iā ſubtiliata. Nat̉a eſt parūꝑ calida: ī ſcd̓o
gͣdu ſicca Eſt āt reſtrictīa qͥppe ſanguīſ cuiuſcūqꝫ locifuerit Eiuſqꝫ virtꝰ ſimil̓ ē virtuti floris ſue arboris: ſꝫeo frigidior exiſtit. Cōfert tremori cordis cū aqͣ frigida bibitū: phibetqꝫ valde ſanguinis ſputū. Retinet vomitum ⁊ ventris fluxū: materiaſqꝫ malas a ſtomachoꝓhibet: et cum maſtice cōfortat ſtomachū. Cōfert etiātenaſmō et. vt dicunt quidā. ſuꝑ apoſtemata calida ſuſpenſum cōfert eiſdem.¶ De lacta et licio. ¶ Ex ſinonimis.L.XUIIIII.Acta que et alio nomīe orobo dicit̉ eſt gūmade qua cū homīs vrina fit carminiū ¶ Cōſtātinꝰ vbi. sͣ. Lacta eſt in ſcd̓o gͣdu calida ⁊ ſiccaaperit opilatōnem epatis: ip̄mqꝫ ꝯfortat. et ꝓdeſt ictericis. Que ſi fuerit lota melius operatur ꝙͣ non lota.¶ Dyaſcorides. Liciū vn̄ fit arbor eſt licios appellataſicut videlicet dictum eſt ſupͣ Eligendum eſt autē liciūintꝰ colore ruffo. deforis nigro: guſtu amaro. Tale indicum eſt: quod ⁊ meliꝰ eſt. Caligines oculis detergit:ſcabiem ac pruriginem oculoꝝ: et reumna ꝯpeſcit. Autiquas ſanies auriū purgat: fauciū tūoreꝫ ſedat. Stipticum .ſ. ē: et gigiuis vulneratis ꝓdeſt. Ragadias exitineris attritōe mirifice curat. Diſētericis ac celiacispotus cliſteriſatus medetur: tuſſimqꝫ ſanat Emoptoycis cum aqua acceptū eſt ſingulare p̄ſidium. Morſibꝰrabioſi canis in modū catapucie datū: ſubuenit. Capilos inficit. Panaricio vnctum ſanat Paſcentium vulneꝝ putredines ſoluit. Mulieris ꝓfluuiū ſtrīgit. Adulteratur aūt amurga cocta et admixta vl̓ ſucco abſinthei vl̓ etiā felle bubuli ¶ Cōſtantinus vbi ſupͣ. Liciumeſt calidum in primo gradu: ſiccum in ſecūdo. Lentigines facieī mūdat. puſtulas oris et gingiuaꝝ putrefactas curat. oculoſqꝫ clarificat. Ualet contra ſcabiem ⁊pruritum oculoꝝ: Humiditatem ab auribus extrahitHūores a matrice fluentes ꝯſumit. Potum autē ſuppoſitum diuturnā ſolutōneꝫ arcet. et inteſtina vulneraſanat. ¶ Actor. Licium ē ſuccus herbe ſcd̓m plateariūideo dē ip̄o dictū ē ſupͣ vbi de ſuccis herbaꝝ. ¶ Xdy.¶ De maſtice.¶ Iſidorus.Aſtix ē gutta arboris lētiſci: q̄ ⁊ granomaſtixdicta eſt: quia in modum granoꝝ ē. Melior atIn chio īſula reꝑitur odoris boni: cādoris cerepunicee. vnde et ſplendorem guttis pulcrificat. Aduſteratur aūt interdum reſina vel thure. ¶ Plini. lib. xii.Mirra tranſit in maſticem: que et ex alia ſpina fit inindia. Item que in arabia vocant lamam. Sꝫ maſticequoqꝫ gemina eſt. qm̄ ⁊ in aſia greciaqꝫ herba reꝑit̉.ē radice folia emittens et carduum ſimilem alo: ſemīsplenum lacrimaqꝫ q̄ erūpit inciſa ꝑte ſumma vt vix dinoſci poſſit a maſtice vera. Necno et tercia in ponthoeſt bituminis ſimilior. Laudatiſſima vero chya cādidaCuiꝰ p̄cium in libras. xx. Nigre vero duodecī. Chyae lentiſco traditur gigni gumni mō Adulteratur auvt thura: reſina ¶ Auicēna. Maſtix aliꝰ ē romanꝰ albꝰEt alius ē nabati ad nigredinem declinans Melior ēalbus magnus et mundus Eius rectificatō ip̄ius ē reſolutio: et ī aceto ꝑ dies aliquos dimiſſio: deinde veroexiccatō. Calidus et ſiccus ē in ſecundo: minoris tamēcalefactōnis et exiccatōnis olibano. Stipticus ē ac reſolutiuus: om̄eſqꝫ ꝑtes eiꝰ et arboris ſue ſunt ſtipticeet in ip̄o eſt maior calefactō ꝙͣ in arbore. Totumqꝫ deſtipticitate ac lenificatōe et exiccatōe eſt in ip̄o. et ſineīpedim̄to eſt ſubtile valde. et liquefacit flegma.L.XAVI.¶ De virtute ipſiꝰ ī medicīa ¶ DiaſcoridesAſtix ē reſina que ex arbore cino manat. Nāſcitur in aſperis ⁊ petroſis locis cuius alia eſtſubuiridis. Alia eſt ſubalbida: ſed optima eſtcandidiſſima ⁊ ꝑlucida: q̄ diu maturatur. aliquatenus