Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartuſdecimus

ciueſtribus. Mechum autem eſt ex fructu palmarumalueſtriū. Melior duaꝝ gūmarum eſt illa que ē varianara: clari ſaporis: eſt mūda a lignis eſt faciliseſolutōnis: boni odoris: cuius fumus habet odoremcicis. Et cum antiquatur bdellium iudaicum: egredit̉alenificatōne ad exiccatōnem. Mechum eſt frigiduꝫet ſiccum. Et aliud eſt calidū in fine primi. Lenitiuumet oprie ſiculum Et arabicū exiccat tempus Reſoluitiraqꝫ ſanguinem cōgelatū. eſt lenificatiuū maturatinum: diſrumpit ventoſitates. Et ſiculū eſt vehemētislenificatōnis. Et arabicū eſt ſiccius eo niſi recēs. Reſoluit apoſtemata dura ꝓprie diſſolutū ſaliua ieiuni. ſimulliter reſoluit reliqua frigida. valet ad pluraalia Actor. Bidella. vt eſtimo. nichil aliud ē ꝙͣ bidellum de quo ſuperiꝰ inter arbores habitū eſt Namiſidorus loquitur de bidello ſub hoc noīe ſꝫ tātūmodo de bidella iugēs lſacrimā arbore LXXXVII.Platearius.De borace.Orax ē gūma cuiuſdā arboris trās mare naſcētis. Et ē calida et ficca in medio quarti gradꝰIn eſtate ſiquidem effluit quedam pura viſcoſitas ex arbore illa: caloris actōne ꝯdenſatur et induratur. Effluit etiā quoddā impuꝝ et aliquātulū molleac feculentū terrenū. Eſt aūt borax eligēda alba ēet dura et lucida. Si vero ſuꝑfluitates habeat abiiciēda. Ad faciem clarificandum: et pannū remouendumvalet maxīe qui poſt ꝑtum fit. vel ſi fiat ex calore ſolisPuluis eiꝰ cum aquā roſacea ꝯficitur et facies illinit̓Ad mūdificandum faciem ac depurādum ꝯficiuntmulieres cum albo melle mixto deſpumato. ꝯficiuntctiā vngento citrino. Sed et cum axungia gallinacia reſoluta et puluere boracis vngentum conficiuntet facies illiniunt. Ad mēſtrua ꝓuocanda: et ad fetumſortuū educendum ac ſecundinaꝫ: fit ex borace et ſuc ꝯtriti galli coctis ſimul in vino ſuppoſitoriū.L.LXXXVIII. De camphora. Conſtātinus vbi ſupra.Amphora eſt guma cuiuſdā arboris in india:que in tercio gradu ē frigida et ficca. Caloremcephalicā: colericā: vl̓ ſanguinolentā paſſionēnaribus applicata vel cum ſandal̓ et aqua temperatamitigat Huiꝰ em̄ cōfectio principalia mēbra: ſenſuſqꝫꝓpter calorem defectum ꝯfortat̉. Odor eiꝰ aſſuefactꝰextingit libidineꝫ: potata vero melius oꝑatur. Porroaſſue facta citius venire facit caniciem. Cuꝫ medicinaſtiptica aliꝙͣtulū ex ea colericā ſolutōem purgat. Sternūtatio vero ex eo et ſucco palme ꝓuocata: ſangnineꝫde naribus fluentem ꝯſtipat. Auicenna. Camphoraplures habet ſpecies. Inter quas ē illa: que ꝑmixta eſtex ligno ſuo: et ex eo quod ex eodem ligno ſublimatuꝫeſt Gixerūt āt qͥdaꝫ ē arbor magna faciēs hoībꝰymbram: cui leopardi adherent ergo niſi in notoani tempore ꝑuenitur ad eam: et eſt ſpōgioſa marina:hoc eſt ſcd̓m qd̓ eſtimauer̄t qͥdam. Lignū eꝰ multotiēsvidimus. et ē lignum album: frangibile: leue: in cuiusrimis qn̄qꝫ ꝯtinetur aliquid de veſtigis cāphore. Eſtaūt frigida ficca ī tercio gradu. Canicieꝫ accelerarefacit apoſtemata calida ꝓhibꝫ acceto fluxū ſangkinis ex naribꝰ ꝑhibet. et ſoda calide ꝯfert In febribꝰfacit vigilias. Et calefactoꝝ ſenſus cōfortat: et ꝯfertacole ychementi In medicinis etiaꝫ obtalmie calidetonfert. abſcidit coitum. generatqꝫ lapidem veſice acrenum Et ꝯſtringit fluxum ventris colericum. De cedria et colofona. .IXXXIX. Iſidorus.Edria eſt cedri reſina: que in ꝯſeruandiſ librisadeo vtilis eſt: vt ex ea perliniti nec timeas. paciātur: nec tēpore cōſeneſcant. Pliniꝰ libro

xxiiii. Cedros magna: quam latini cedrelaten vocant.dat picem que cedria dicitur: dentium doloribus vtilitſimam: frangit em̄ eos: et extrahit ac dolores ſedat. Dyaſcorides. Cedria pix cedri eſt. Eſt autem illababilis et vtilis que eſt ſpiſſa fapida: in odore fortiſſima. In qua cum digitum tinxeris pinguedīe ſua rarius defluit. Uirtus eſt ei ſiccatiua et recorporatiua:Quapropter nimietate ſui caloris inuncta pellibusvrit et ſiccat. Caligines oculoruꝫ detergit. glaucomata cicatriceſqꝫ limpidat. In foramine dentiū miſſa: vbidolor fuerit: eos crepare facit. et ore diu retenta doloreꝫ dentium excludit: Iteꝫ ſinanticoruꝫ cauſas curat:fauceſqꝫ ſi deintus vnxeris tumores eaꝝ tollit. Pediculos et lēdes inuncta ꝑnecat. Cum ſale et dulcore bibita morſibꝰ ſerpentuꝫ occurrit. percuſſuꝫ leporis marini ſanat. Strumaticis etiam inucta medetur. vulnerapulmoīs optime purgat. Multi olcum ex cedria dumcoquitur deſuꝑ cum pēna colligunt: et ſcabiis ac pediculis aīalium ꝓdeſt: vulneribus etiā adhibetur Plateariꝰ. Colofonia eſt gumma cuiuſdā arboris: que ml̓ta quantitate in greciā reperitur. Unde et pix grecadicitur. Eſt autē calida in ſecundo gradu. ſicca in primo: Eligitur illa que nigra eſt: et interius lucida. Uirtutē habet calefaciēdi: ex gummoſitate cōglutinandiUſus eiꝰ ad pilos de facie tollendos: et faciē dealban. Et contra aſma ex frigida cauſa. .XU. De dragaganto. Idem.Ragagantū eſt gumni cuiuſdā arboris vltramare naſcentis. Humiditas em̄ effluens exactōne caloris benſatur. et in gumni ſubſtantīa mutatur Eſt autem frigidum in ſecundo gradu: humidum in primo. Huiꝰ triplex eſt maneries. Eſt enimalbum quod meliꝰ eſt ſi ſit clarū purum. Eſt et ſubruſfum et citrinū qd̓ eſt adeo bonum. In medicinis frigidis album ponit̉ Subruffuꝫ autē vel citrinum in calidis. Per annos quadraginta ſeruatur Uirtutē habꝫinfrigidādi: mundificandi: humectādi: conglutinandi:Uſus eiꝰ cōtra ſiccitatem pectoris. Contra calidā tuſſim et ficcam. contra ſitim: contra fiſſuras oris labio: et palati exulceratōneꝫ vel excoriatōnem. Ad faciēdealbandam: et pannū ſuperfluuꝫ remouendū. contracalida apoſtemata. contra cōbuſtōnes. contra diſenteriā. Auicenna. Dragagantū eſt natura frigiduꝫ: adſiccitatē declinans. Uirtus eſt ei ſicut gummi: et in ipſo ſimiliter eſt pauca exiccatio. et ponitur in alcōfol eomodo ponitur gummi Conſtantinꝰ vbi ſupra. Dragagantuꝫ frigidum eſt in ſecundo gradu. humiduꝫ inprimo. In collirio mittitur: eo qͣꝫ tuſſiſ placatur: et aſꝑitas cannaliū pulmonis lingue mitigatur. et vox clarificatur et confortat̉. Hoc etiā contra punctōnem renum et veſice vulneribus factam vl̓ ad ſcabiem valetet aſꝑitatem lingue lenit Repugnat obſtat acuminipotōnis ne inteſtina vlcerentur. .XAI. De euforbio.Platearius.Uforbium eſt gummi cuiuſdā arboris creſcentis in india. Eſt aūt calida et ficca in qͣrto gra du: ſubruffi vel citrini coloris. Habet virtuteꝫlaxādi et contrahēdi: attrahendi: et flegma purgandi.Ualet cōtra arteticam: podagrā et ciragram: et cōtrafiſtulas Ualet et epilenticis et obliuioſis. eis qui ſubito amittūt loquelā in febribꝰ materia circa poſterio partē capitis exiſtente. Eſt etiā inde ſternutatoriuꝫoptimuꝫ: euacuatur a capite materia. Et p̄cipue valet in litargia. Eius puluis naribꝰ īſufflatur. Uel puluis eiꝰ cum aqua roſacea reſoluitur: pēna intincta naribꝰ apponitur Auicēna Euforbiuꝫ gummi calidumCuiꝰ virtus poſt tres annos vel quatuor alteratur. etqd̓ antiquatur tendit ad palliditatē citrinitatem: nec