LiberQuartuſdecimus
faciat ſanguinem ex orificiis venarū. Et ingreditur inrectificatōe ſolutiuoꝝ. In ip̄o eſt lenificato: lenit aſperitatē palpebraꝝ: et abſtergit albuginem. Cōfert huīditatibꝰ oculi. Cōfert etiā vulneribꝰ malis: ⁊ corroditcarnem malā: et facit naſci bonā. Idem cōfert aſme etdifficultati anhelitus ⁊ eiꝰ dilatōi qn̄ tranſglutit̉ cummelle: vl̓ aquā ordei. Mūdatqꝫ vlcera velamīs. Et cōfert p̄focatōi que eſt ex flegmate et colera nigra. Bibitū quoqꝫ cōfert duriciei ſplenis et epatis. Et ſimilit̓cū aceto linitū: et ꝯfert ydropiſi. Linitū etiā ⁊ cataplaſmatū cōfert ſcrophulis: et nodis: ⁊ apoſtematibꝰ Cummelle vl̓ aquā ordei bibitū ꝯfert dolori iſchyatice et iliorum et iuncturaꝝ. Iteꝫ ꝓuocat vrinā: ita ut ſanguinēmingere faciat. Interficit aſcarides: et ſolutōe educitexire facit embrionē ſiue viuū ſiue mortuū: et mēſtruaꝓuocat. ¶ Cōſtantinꝰ ī li. graduū. Ammoniacū calidūeſt in tercio gradu: ſiccum in ſecūdo Mollitiue ⁊ diſſolutiue virtutis eſt. Ualet iſchiaticis: pōdagricis et arteticis: purgat de viſcoſo flegmate potatum. Spleneticos curat cū oximelle. Emplaſtrum ex eo factū cū aceto compoſitum et ſuꝑ ſplenē poſitū et ep̄ar durū: moxduriciam curat. Lumbricos et aſcharideſ occidit. Urinā ⁊ mēſtrua ꝓuocat Apoſte mata in articul̓ ⁊ ī neruiſnaſcentia: et groſſas ventoſitates et ſcrofas diſſoluit.Si cataplaſmatū cū melle et vino fuerit albedineꝫ oculorum detergit: et aſperitates palpebrarum lenit..LXXXIII.¶ De aſa fetida.¶Platearius.Sa fetida eſt gūmi arboris in trāſmariniſ ꝑtibus naſcētis. Et ē ī qͣrto gradu calida et ſicca¶ Eſtiuo tempore colligit̉: ⁊ qꝛ maxime fetet aſafetida: fetidā dicitur. quantoqꝫ fetidior tanto melior:diu abſqꝫ corruptōe ſeruari valet: et in loco mediocrit̓ſicco ſeruari debet: virtutē hꝫ attrahēdi: diſſoluēdi: cōſumēdi. Pilluleqꝫ ex ea formate ſimpliciter aut cū ouoſorbili: in ſero exhibite: ꝓſunt aſmaticiſ ex humida cauſa laborātibꝰ maxime. vl̓ cū ſirupo violaceo dētur purgatōe p̄cedente. Nec aliquid vehemēter diuiſiuū: autvalde ſiccū vl̓ frigidum: dari debere in pectore patientibus: niſi priꝰ dyaltea vl̓ butiro vngatur locus. Contra quartanā vl̓ quotidianā purgatōne p̄cedēte aſa fetida in vino et malo terre cauato decoquit̉: et colatiuomelle addito vl̓ zuccaro ante horam acceſſioniſ patienti datur. Suppoſitoriū ex aſa fetida et galbano factuꝫvl̓ ex aſa ſol a prius oleo vel melle ul̓ butiro inunctumne ledat interiora: miro mō ſecūdinā educit: ⁊ mēſtrua.Ungentum ex aſa et āmoniaco ac cera et oleo factumſplenem mollificat et mūdificat. lacqꝫ coagulatū ī māmillis ſoluit. Iteꝝ aſa foramini dentis īmiſſa: doloreꝫeius placat. Gargariſmū factum ex aceto et aquā decoctōis aſe atqꝫ rōſaꝝ matricem tumefactā deſiccat:p̄cedēte tn̄ purgatōne ꝯtra paraliſim et pōdagram ⁊arteticam et appoplexiaꝫ ⁊ ꝯtra omne vitiū ex frigidacauſa. Aſa fetida ⁊ petrolium ſimul ad ignem reſoluūtur: et in tali liquore puluis caſtorei et euforbii ac ſulfuris viui apponuntur: additaqꝫ cera cerotum efficit̉:et in loco patienti ſupponitur: vl̓ vngento patiens inūgitur. Si vitio cerebri fiat epilēſia: tunc inungatur patiens circa ſpatulas et ſpinam et collum et etiaꝫ caputSi vitio ſtomachi: tūc pars illa inungatur: ꝯtra aliasetiā paſſiones inungātur loca ſimpliciter patiētia. Ungentum etiam ad pōdagram: ciragram: arteticā iſchiaticam: et ꝯtractōnem vl̓ indignatōnem neruorum abeſculapio eſt inuentum. LXXXIIII.¶ De balſamo.Iſidorus.Alſami ſuccꝰ opobalſamū dicit̉: de quo ſcilicꝫſub hoc noīe plenius dicetur ¶ Dyaſcorides.¶ P Balſami ſuccus optimꝰ eſt recēs: et odore ve
hemēs: ſincerus: ſerenus: lenis: remordēs: linguamqꝫmediocriter redarguens. Adulterat̉ aūt oleo ciprino:vel lētiſcino: vl̓ balanino: ſiue mirtino: vel melle mixto:Sed optimū eſt quod in aqua mūda ſtillatum nō ꝓtinꝰdiffundit̉. īmo pōt ius deſidet. et pꝰ modū totā aquamalbidā facit: et lacti admixtum illud in caſeum ſtringitHabet āt vires acres: calefacit et relaxat: ſiccat: et extenuat. Hic ſuccꝰ oꝑabalſamū dicit̉ ¶ Pli. li. xii. Balſami lacrime ꝓbato ē vt ſit pinguis: tenuis: ac modiceruffa: et in fricādo odorata. Scd̓ꝰ cādido color ē peiorviridi: craſſuſqꝫ peſſimus: Niger quippe vt oleū ſeneſcit. Maxīe ꝓbatur quod ante ſemē fluxit. Aduterat̉ſeminis ſucco. vitiatur et oleo rōſe cipri: lētiſci: balani:terebinthi: mirti: reſina: galbano: cera: Cipria circulocādido cingitur. Sūma at eiꝰ ꝓbatio ē: vt lac coaguletet in veſte maculas nō faciat. Ut autē ē ramo arborisfluat: vitro lapide vel oſſeis cultell̓ incidit̉. Nā ſi ferroleditur ꝓtinus moritur ¶ Raꝫi. Balſamū lapidem frāgit. et peſſarizatū ad impgnanduꝫ valet ¶ Ex li. de natura re. Liquor balſamī ſuꝑ om̄es liquores vim penetratiuam habet: intm̄ vt cum ſol incanduerit eꝰ guttain manu infuſa ſuſtineri nō poſſit: ſed ſtatim penetrat..LX X.v.¶ De bernice.Platearius.M Ernix eſt frigide ac ſicce complexioniſ in ſcd̓ogradu. Et eſt gūmi cuiuſdam arboris que naicitur in ꝑtibus tranſmarinis. Tēpore ſiqͥdemeſtiuo ex arbore illa quedā gūmoſitaſ effluit: q̄ actōnecaloris exiccatur et induratur ac bernix appellat̉. Hꝰtres ſunt ſpecies. Quedam coloris eſt ſubcitrini: q̄daꝫſubruffi: quedā ſubalbidi: et quecunqꝫ ſit eius ſpecieseligenda eſt vt bona: dummo lucida ſit et clara Habꝫqꝫ virtutem ex gūmoſitate ſua ꝯglutinandi: clarificandi ⁊ ꝯſeruandi. Quod ex hoc ſatis patet: quia pictoresſupͣ colores alios eam ponunt: vt luceſcāt: alioſqꝫ colores ꝯſeruet. Diu ẜuari poteſt: et vſus eꝰ talis ē. Cōtrafluxū ſanguīs ē naribus puluis eiꝰ cum albumine ouiꝯfectus. timporibus et frōti ſupponitur. ⁊ hoc ſimpaſmaͣ dicitur: qꝛ fit ex ꝯglutinantibus. Puluis etiā eiusiniicitur naribus. Cōtra vomituꝫ colericū ex puluereip̄iꝰ emplaſtꝝ ex olibano et oui albumīe ꝯficit̉: ac pectoris furcule ſupponitur Idemqꝫ fit ꝯtra diſenteriamaddito aceto: et pectini ſupponit̉. Puluis etiā eꝰ ī ouoſorbili datur. Beniqꝫ valet puluis eius ꝯtra ſolutōnēinteriorem et exteriorem. Sed et ſalernitane mulieresapponūt eūdem ad clarificādum faciē. ¶ LXXXVI.¶ De bidella.¶ Iſidorus.Idelle arboreſ īdie ac arabie lacrima melior ēarabica Eſt em̄ lucida: ſb̓albida: lenis: piguisequaliter cerea ⁊ q̄ facile molliat̉. nec ligno vl̓terre ꝯmixta: amara: boni odoris. Nā ex īdia ſordidaeſt et nigra et maiori glebā. Adulteratur autē additogūmi qͥ nō ita guſtum amarificat ¶ Dyaſcorides. Bidella lacrima ē arboris q̄ in armenia naſcit̉: ⁊ in modūre ſine manat. Probabilior eſt arabica: ꝙͣ indica: Pōtaūt calefacere: relaxare: ⁊ vt traditur. neruoꝝ ꝯnodatōes ſoluere: duricias mollire: ſudoreꝫ mouere: Urina⁊ meſtrua ꝓuocare ſingultus atqꝫ ventoſitatē ſoluerelapides in veſica frangere. Miſcetur etiā tiriacis medicaminibus: tūores ſoluit: duricias ſpargit: diuerſiꝫꝓhibet: tuſſim mitigat: morſibus venenatis occurrit.doloribꝰ lateris ſubuenit: neruoꝝ indignatōnem mixto vino vl̓ aqͣ depellit. Hec oīa oꝑatur: qꝛ malactice etoꝑatiue virtutiſ eſt: et ideo poteſt calefacere: ſtricturaręlaxare: ⁊ ea q̄ ſinus ⁊ collectōnes habent euaporare¶ Auicenna. Bdellium: aliud iudaicum: aliud mechuIudaicum aliud eſt ſiculum. Aliud arabicum: quod eſtaliud a bdellio palmaꝝ ſilueſtriuꝫ: ⁊ ābo ſunt ex palmiſ