LiberQuartuſdecimus
folia maſticata tumorem oris cōpeſcunt: quia virtutisoberētis ſūt: ſꝫ ceter a eiuſdem arboris cataplaſmatahumores et tumores calidos tollūt. Hoꝝ etiā elixturafomēto cōbuſtis medetur Eadem quoqꝫ ſucco ſtrucciinutta: ſi caput aſſidue fomentes capilloſ inficiet. Floscius cū aceto cathaplaſmatibꝰ adhibitus: dolorem cacirtis ſoluit ¶ Gloſa ſuꝑ cātica. Ciprus ē arbor aromarica in e gipto ſemine cadido et odorifero. Que coquit̉in oleo ⁊ exprimitur vn̄ paratur vnguentum regale: qd̓caperus d̓r ¶ Plinius in libro xii. Cyprus eſt arbor inecipto zmifi folus: ſemine coriandri cadido et odoratohec in oleo cōquit̉ et poſtea p̄mitur: idqꝫ cyperus dicit̉Optimū ē in canopica in ripis nili nata. Scd̓m aſcalone iudee. Terciū cypro inſula: odoris ſuauitate. Quidāhāc dicūt eſſe arborem que in italia liguſtruꝫ vocetur.Idem ī libro xxiii. Excypro fit oleum: cuiꝰ naturaercālefacit neruos et emollit Folia ſtomacho illiniunt̉Et vulue ꝯcitate ſuccꝰ eoꝝ apponitur. Folia quoqꝫ cōmāducata recentia medētur viceribus in capite manātibus et oris collectōibus. Decoctū earuꝫ ambuſtis etluxatis ꝓdeſt. Rufāt capillū tuſa adiecto ſtruccii maliſucco. flos capitis dolores ſedat cū aceto illitus. Ulcera putreſcentia ꝑ ſe vl̓ cū melle ſanat. Odor aūt florisolet: qui ſomnum facit.¶ LXXII.¶ De fiſtula. ¶ Gloſa ſuper cantica.Iſtula que et caſia arbor eſt aromatica: ſꝫ pauca. robuſti corticis purpureiqꝫ valet ad curandum viſcerum moleſtias. ¶ Gloſa ſuꝑ pſalterium. Caſia que et fiſtula dicitur: ī aquoſis dicit̉ naſciCreſcit in immenſum. ¶ Auicenna. Fiſtula quid eſt.Stipites albi piloſi ſimiles polio ſꝫ plꝰ piloſi: īmo quaſi toti ſūt pili. Et odor eiꝰ ſicut mirre. Eſt aūt calida d̓clinans ad aliquantulū aromaticitatis. ¶ DyaſcorideſCaſia fiſtula plures habet ſpecies: ſꝫ optima ē arabicaque eſt aſpectu gratiſſima: colore ſubrubeo: corrallo ſimil̓: tenuis: tactu leniſſima longa fiſtula guſtu ſubmordax: neſcio qua calefactōne: odore aromatico plena ⁊ īore miſſa: vini ſaporem ſubtrahens. Hec habet haſtaꝫlongam cuꝫ corio ſuo. Foliaqꝫ ſimilia piperis arborisEſt et altera ſubnigella: colore purpureo: odore plena:ſꝫ minime ſuaui. Eſt iterū p̄ſeudocaſia lappacio ſimiliſnec in guſtu ſuāuis. Alia quoqꝫ platea .i. lata: que ſir ingos dicit̉ Eſt em̄ lata: lenis: et molliſ: colore ſubalbidaet ſcabroſa. Uirtus caſie fiſtule calida eſt diuretica ſiccatoria: guſtu ſubmordax. Eſt etiaꝫ leptomeris .i. extenuatoria: ſatis acra aliud habens ſtipticū: extenuat ſil̓ac digerit que in corꝑe ſuꝑflua inuenerit: ruborem imponit Uiſceribꝰ vtiliſſima eſt vitiiſqꝫ toracis om̄ibusad caligines oculoꝝ malagmatibꝰ neceſſaria eſt. Cummelle trita maculas vultus emēdat. Menſtrua ꝓuocattumores intraneoꝝ bibita ſedat. Cū aqͣ bibita morſibꝰvenenatis occurrit. fom̄to renū dolorem compeſcit Etus ſuffumigatō matricem ad ſeceſſū deponit. Duplicipondere ꝓ cinamomo miſcetur in antidotis. et ē in om̄ibus vtilis ¶ Auicenna. Caſia fiſtula. Alia et kebulia.alia egiptia. Melior ē illa que ſumitur a canna: et queeſt ſplendidior et pinguior. Et melior cāna ip̄ius ē illaque ſplendida eſt ⁊ plana. Equal̓ ē in caliditate et ſiccitate. Et ē humida: reſolutiua: lenitiua. Confert apoſtematibus calidis in viſceribus et ꝓprie in gutture quado ex ea fit gargariſmuſ cū aqua ſolatri: et linitur ſuꝑapoſtemata dura ⁊ ꝯfert eiſ. Liniūtur ⁊ ex ea podagraet iucture doloroſe. Qn̄ diſſoluit̉ manibꝰ in aqͣ corianori humidi cū ſpūma pſillii: et d̓inde fit ex ea gargariſmꝰ. Cōfert p̄focatōi Mūdificat ep̄ar: ⁊ ꝯfert ictericieet dolori epatis. Eſt lenificatiua vētriſ. ⁊ educit colerāaduſta ⁊ flegma. ⁊ ſoluit ſine nocum̄to ⁊ abſqꝫ mordicatōne Adeo ꝙ ip̄a ē ꝯueniēs p̄gnantibꝰ ⁊ ſoluit eas.
.LXXIII.¶ De libano. Gloſa ſuꝑ eccleſiaſticumIbanus. vt aiunt. eſt in arabia cortice et foliolauro ſimil̓: ſuccū amigdali modo emittens: qͥIthus dicitur: et bis in anno colligit̉: autūno etvere. Regio āt thurifera ſaba appellat̉: vndiqꝫ rupibꝰinuia. et a dextera ſcopulis maris inacceſſa. Arboresſpōte naſcūtur qͥbus inciſis lacrima fluit. ¶ Helinādꝰlibro. x. In libano mōte naſcit̉ arbor thurifera. Huiꝰvirgulta. vt ait ſolinꝰ. nō ſunt publica: ſed qd̓ eſt apudbarbaros nouū ius ꝑ ſucceſſiones tranſeunt familiaꝝQui āt dominiū hꝰ arboris tenēt: ſacri arabice vocatur. Hi cū lucos iſtos metunt vel incidūt: nō fune ribꝰinterſunt: nec ꝯgreſſibꝰ femīaꝝ polluūt̉ Iuba rex ſcripſit intorto eā eſſe vimine et ꝑplexo ad aceris qualitatēAmigdale vero ſuccū fundere: incidiqꝫ ortu canis flagrātibus ſolibus. ¶ Actor. Itaqꝫ arbor ip̄a dicitur: ⁊libanus: et thus. Gutta vero dicit̉ et thus et olibanuꝫde qua ſcilicꝫ ſub vtroqꝫ noīe dicetur inferiꝰ ¶ Auicēna li. ſecūdo. Ex olibano admīſtratur in medicinis minutum et cortices ⁊ fumus et ꝑtes arboris eius om̄eset ꝓprie folia..LXXIIII.¶ De matir.¶Plinius libro. xii.Atir aduehit̉ ex india: cortex rubens radicismagne: nomine arboris ſue. Qualis ea ſit videlicet arbor incomꝑtuꝫ habeo. Corticis melle decocti vſus ad diſentericos habet̉ in medicina p̄cipuus ¶ Dyaſcorides. Matir vl̓ machir eſt coriū lignivenientis de barbarico: coloris ruffi cum calore ſolidoqꝫ robore: Cuiꝰ virtꝰ ē ſtiptica et remordens ꝙͣ maxīein guſtu. Tuſa et bibita emoptoycis et diſentericis etceliacis ſingularem p̄ſtat effectum. ¶ Ex li. de na. reꝝMatir vl̓ machis eſt arbor in india: cortice ꝓpe rubeoradice magna: Ex hac fluit gutta que maſtix dicitur:odorifera multum: coloris punicei. Hec gr̄auomaſtixdicitur eo ꝙ in modū granoꝝ alijs guttiſ eſt admixtaSplēdorem faciei ꝯfert ⁊ eam pulcrificat. Adulterat̉tn̄ thure vel reſina Cortex arboris machis cū melle decoctus ad diſenteriam p̄cipuus eſt Uim habet ꝯſtringendi: ꝯfortandi: ꝯſumendi: ꝯglutinandi et cōſolidādiCōtra hūores fluentes a capite ad oculos vl̓ ad dētesIn alia vero ſignificatōe ẜm alios dicitur macis flosmuſcate. vel cortex ip̄am nucem ꝯtinēs. ¶ Actor. Hicvidetur accipi macis ꝓ lētiſco. fortaſſe vitio ſcriptorisNam ſcd̓m iſidorū et alios autores. Maſtix eſt guttalentiſci arboris que dicta eſt granomaſtix. Hec ſolumreꝑitur in īdia: ſꝫ melior eſt in choo īſula. ¶ LXXV.¶ De mirra.¶ Iſidorus.Irra eſt arbor: arabie: altitudīs qͥnqꝫ cubitoꝝſimilis ſpine: quā achantū vocāt. Cuiꝰ gutta¶ ¶ E viridis eſt et amara vnde nom̄ accepit. Guttaeius ſpotē manans p̄cioſior ē. Elicita corticis vulnerevilior. Sarmenta eiꝰ arabes ignibus fouent. Quorū.fumo ſatis noxio niſi ad odorem ſtoracis occurrāt. plerūqꝫ morbos inſanabiles ꝯtrahūt ¶ Glo ſr̄ exo. Mirrearboris virgulas arabes exurunt vt melius pullulentet fructificent. Huius arboris gūmi ꝓprie vocat̉ ſtacͣte: mirra vero abuſiue ¶ Pli. vbi. sͣ. Mirra ml̓tiſ locisarabie naſcitur. et ē diuerſi generis. ꝯuehitur et ex ſiluis laudata Petūtqꝫ eā etiā a trogloditis ſabbei tranſitu maris. Satiua quoqꝫ ꝓuenit multū ſilueſtri p̄lataBaudet raſtris et ablaq̄atōnibus. melior radice refrigerata. arbori altitudo ad. v. cubita. nec ſn̄ ſpina. caudice duro et torto: craſſiore ꝙͣ thuris ¶ Solinꝰ. In ſaltibus arabie mirra ꝓuenit: cuiꝰ radiceſ vt vinū raſtrisꝓficiunt. Ablaqueatōnibꝰ gaudēt. Nudate pinguiorilacrima fluunt. Sponte mananſ ex ea ſudor precioſioreſt. Elicitus corticis vulnere vilior iudicatur. Cortex