LiberQuartuſdecimus

confert viſce ribus groſſis: et vlceribus capitis. Et epilenſie ac vertigini: debilitati quoqꝫ digeſtioniſ ⁊ vſchigrice. Mundificat caput et ulcera: et extrahit fracturas oſſiū. Bibit̉ eꝰ d̓coctō ꝓpter ſpāſmū. Itē abſtergitaāuū oculi et cōfert aſmati groſſo: ſtricture anhelitusacpolori pulmonis. Mundificat ſtomachū et ꝯfortatepar. Confert etiā dolori pūgitiuo. Et doloribꝰ matriaa Reſiſtit veneniſ: et confert morſui vipere. Semenciꝰ cōfert peripleumonie et frigide tuſſi. ¶ LXVI.¶ De calamo aromatico. ¶ Iſidorus.Alamꝰ aromaticus a ſimilitudine calami vſualis vocatur. Gignitur in india multis nodisgeniculatus: fuluus: fragrās ſpūs ſuauitate.Qui cū frangitur: in multas ꝑtes fit ſciſſilis: ſimilanscuſtu caſiam cuꝫ leni acrimonia remordente virtutisvnctualis et feruentis ¶ Dyaſcorides. Calamus aromaticus in india naſcitur. Et eſt optimꝰ colore ruffuscū nodis ſpiſſis: et cum frangitur ſciſſilis ⁊ arenoſus apparet ac fuluus: odore ſuaui: guſtu et viribꝰ ſtiptico atqꝫ glutinoſo ¶ Plinius vbi ſupͣ. Iuncus odoratꝰ nichildiffert a ceteris ſui generis aſpectu. Sed calamꝰ odoratus p̄ſtantior eſt. Odore ſtatim e longinquo niuitatmollior tactu: meliorqꝫ qui minꝰ fragilis. Et qui a ſolo ſe potiꝰ ꝙͣ qui raphani mō frangit. Ineſt aūt fiſtulearaneū quod vocant florem: p̄ſtantior ē cui numeroſiꝰ.Reliqua ꝓbatio eſt: vt niger ſit: damnat̉ alibi. Melior quo breuior et craſſior et lentus in frangendo. Calomo p̄cium eſt in libram vnā iunco in quinqꝫ. Traduntqꝫ iuncum odoratum in campania inueniri.¶ IXVII.¶ De medicinis ex eo.¶ AuicennaAlamus aromaticus calidus eſt: ſiccus vſqꝫceloris. ꝓpinquos habēs nodos: qui ī plurimaad ſecūdum. Melior eſt ille qui eſt hiacinctinifruſta frangitur: et cuiꝰ canna plena re ſimili tele aranee: et in maſticatōne eiꝰ eſt acuitas. Et ꝯtrituꝫ ē qōniodoris: et eſt declinās ad citrinitatem et albedinē. Eſtaūt ſubtiliatiuꝰ in ip̄o em̄ eſt ſubſtātia ſubtilis: ſicut inpere et cinamomo ac reliquis ſpeciebꝰ huiōi. In ip̄oeſt ſtipticitas pauca cū acredine. Et in eꝰ ſubſtātiā ſūtterreitas ⁊ acreitas. Et eſt bone ꝯmixtionis ad equalitatem ꝑtinens. ſed eꝰ exiccatō maior eſt Confert occultationi ſanguinis mortui. et ꝯtritōi lacertoꝝ. Et apoſtemati epatis. Et ſtomacho ac tuſſi. Ualet etiam adtumorem. abſtergit viſum. apoſtematā reſoluit. Membra expulſionis ꝓuocat Et cū ſemine apii confert renibus ac diſtillatōi ruine vrine. ¶ Cōſtantinꝰ ubi ſupraCalamꝰ eſt ſubtilis citrini coloris: ſuauis odoris concauus deſiccatiuus: et facillime rumpit̉: digitis ꝯſtriotus. In india et perſia naſcitur: ſꝫ laudabilior eſt īdicꝰEſt aūt calidus et ſiccꝰ in ſcd̓o gradu. Ualetqꝫ ad dolorem ſtomachi et epatis potui datus. Menſtrua ꝓuocat: ⁊ veteri tuſſi ꝓdeſt: ſi ſuffumigiū inde fiat. Ad ſtrīgendum quoqꝫ ſanguīs fluxū valet. ¶ Platearius Calamus aromaticus calidus eſt et ſiccus. Quidā reperitur in perſia qui citrinus ē. Et eo phifici nō vtuntur.Aliꝰ ī india qui ſubalbiduſ ē et eo vtunt̉ Eſt aūt radixcuiuſdam fruticis valde aromatica: calamo ſimil̓. quiaconcaua ē. Cuꝫ em̄ colligitur: quoddam lignū quod interius eſt extrahitur. Eligendus ē aūt calamꝰ ſubalbudi coloris: qui cū frangitur: non facile pulueriſat̉. Pertres annos ſeruatur habet virtuteꝫ cōfortādi. Puluiseius valet cōtra dolorem ſtomachi ex frigiditate ul̓ vētoſitate. ad digeſtionem ſtomachi cōfortādum. daturpuluis eius cum puluere cinamoni. hoc etiam valet ꝯͣ¶ LXVIIIardiacam¶ De caſia lignea.¶ Iſidorus

Aſia naſcit̉ in arabia: virga robuſti corticiſ etpurpurei: eſt virtutis cīamomo ſimil̓ ſꝫ īferiorpotētia. vn̄ ꝓ cīamomi vice duplex eꝰ pōdꝰ inmediciſ admiſcet̉ ¶ Pli. li. xii. Eſt caſie frutex iuxta cīamomi cāpos naſces: ſꝫ ī mōtibꝰ craſſiori ſarm̄to: tenuicute verius ꝙͣ cortice quē ꝯteri ⁊ exinanire ⁊ ī cinamoleuare p̄cium ē Amplitudo frutici trium cubitoruꝫ eſtColos eius triplex cū primuꝫ emicat candidus pedalimēſura: deinde rubeſcit. addito ſemiped̓: vltra vero nigricans. hec pars maxīe laudatur: deinde ꝓxima: damnatur vero candida. Tum ſecāt ſurculos logitudīe binum cubitoꝝ: mox p̄ſuunt recētibꝰ coriis qͣdrupedumob id interemptoꝝ: vt ill̓ putreſcentibꝰ vermiculi erodant lignum et excauēt corticem tutum amaritudine:ꝓbatur recens maxīe: et q̄ ſit odoris molliſſimi: guſtuve ꝙͣmaxīe feruens. potiuſqꝫ lento tēpore leniter mordens. Colore purpureo: queqꝫ plurīa minimū pōderisfaciat breui tunicaꝝ fiſtula atꝫ nō fragili. ¶ AuicēnaCaſia calida eſt et ficca in ſecūdo: Dicitur aūt ꝙ ē cortex radicis mori aſcemii. et eſt pluriuꝫ ſpēꝝ. Melior ēilla q̄ ē rubei coloriſ: pura: plana: lōgi ligni: groſſe cāneſubtilis foraminis: ſolida: groſſa: boni odoris: q̄ mordicat līguaꝫ et ꝯſtringit. Nigra vero mala eſt. Quod deip̄a adminiſtratur eſt cortex. In ligno em̄ eius nō eſtbonitaſ. In ip̄a quideꝫ ē ſtipticitas et reſolutō cū acredine: pluria ſubtiliatō: multaqꝫ inciſio ꝓpter acredineꝫſuam adiuuāt ſtiptica: Suaqꝫ reſolutōe et ſolutiua iuuat: ꝯfortat mēbra: Reſoluit apoſte mata calida et frigida in viſceribus. ꝯfert pectori: et ponit̉ in medicinisoculi. Uinū ī quo infunditur ꝯfert ſtomacho. Syropꝰeius ꝯfert epati. Itē ꝓuocat mēbra expulſionis Utraqꝫ cōfert doloribus renū ac veſice. Groſſas ventoſitates reſoluit Et ad potum dat̉ ad venenū tyrie. ¶ Conſtantinus in li. graduū. Caſia calida eſt et ficca in ſecūdo gradu Stomachū: ep̄ar: et om̄ia principalia mēbraꝯfortat. Opilatōneꝫ aperit. Groſſos hūores et ventoſitatem diſſoluit. Urinam et mēſtrua ꝓuocat. Si veromedicine laxatiue miſceatur: ad eiiciēduꝫ groſſos hūores iuuat: cū melle tꝑata ⁊ ſuꝑ dura apoſtemata impoſita: ea ſoluit ⁊ curat. ¶ Platearius. Caſia lignea calida eſt ⁊ ficca in tercio gradu. Eligēda eſt que nō facilefrangitur: ſed plicatur Et cū frangitur colores habetintus ſubalbidos: diſtīctos et plures ſubruffos. Saporem habent acutū dulcedini mixtū cum aromaticitateet poteſt ꝑ decem ānos ẜuari. Sophiſticat̉ aūt quādoqꝫ ex admixtōne corticis caparis. ſed diſcernitur: quiacortex caparis ē ſubamari ſaporis. Uirtutē hꝫ diurēticā ex ſubtili ſubſtātiā ꝯſumēdi ex qͣlitatibꝰ: ꝯfortādi exaromaticitate. Ualꝫ ꝯtra frigidū reumā: vel alias paſſiones capitis: et epilenſiam. cōtra ſtringiriaꝫ et diſenteriam et paſſionem renū: ac veſice. cōtra opilatōnes.ſplenis et epatis. ꝯtra frigiditatem ſtomachi. ꝯtra fetorem oris vel ſubaſcellaꝝ et corruptōnem gingiuarūꝯtra cardiacā paſſionē et ſincopin. ¶ Razi. Salegehai. caſia ligueā calida ē et ficca. Uiſum acuit: et vrinamꝓuocat.LXIX.Iſidorus.¶ De cinamomoInamonum dictum eſt: eo ꝙ cortex eꝰ in modum cāne ſit rotūdus et gracilis Gignitur ātin india et ethyopia frutice breui: duoꝝ tātuꝫcubitoꝝ: colore ſb̓nigro l̓ cinereo: tenuiſſimaꝝ virgaꝝNā quod in craſſitudīe diſtēditur: deſpectui eſt: quodautem gracilius ꝓuenit eximium. Quod cū frangiturviſibile ſpixamentum emittit ad imaginem nebule ſeupulueris. ¶ Pliniꝰ in li. xii. Cinamonū frutex eſt duorum altitudine cubitoꝝ ampliſſimus: palmiqꝫ mīmusquattuor digitoꝝ craſſitudinis. ſtatim a terra ſex digitis ſurculoſus arido ſimilis. cum viret non odoratus: