LiberQuartuſdecimus
vel vua: ul̓ ſarmētoꝝ cinis ꝓficiat contra morſus oīmbeſtiaꝝ. Fit autem ſic. Sarmentum quod pangēdumeſt: trium digitoꝝ ſpacio in una parte findatur: et ſublata medulla ad eius uitem tiriace medicamen addat̉.Tunc terre mandetur vinculo diligenter aſtrictum Aliqui eadeꝫ ſarmenta iā medicamine ſatiata intra ſquiſle bulbum recondunt et terris hac ratione cōmittuntAliqui antidoti eius affuſione redices vitis infundūtGane ſarmentum ſi de hac vite ſumatur ad tranſferēdum potentiam materni medicamiuis non tenebit. Oportebit autē thiriace īfuſione aſſidua: vim ſucci ſeneſcentis interire Eſt et pulchra ſpecies vue: que granisinterioribus caret. hinc efficitur: vt ſumma iocunditate ſine impedimento ſorberi poſſit Fit aūt grecis autoribus hac ratōne per artē natura ſuccedente. Sarmētum quod obruendum eſt ꝙͣtum latebit in terra tantuꝫdebes findere: ac medulla om̄i ſublata: et diligēter exſculpta: interim mēbra diuiſe partis adunare: vinculoqꝫ conſtricta deponere Uinculum tamen ē papiro aſſerunt eſſe faciendum. et ſic in humida terra eſſe ponēdūDiligentius quidem ſarmentum reuīctum: quantumexciſum eſt: inter ſquille bulbum demergunt. cuius bn̄ficio aſſerūt ſarta oīa ꝯprehendere poſſe faciliuſ. Alijtempe quo vites putāt: ſarmētum frugiferū putate vitis in ip̄a vite qua ponunt: de alto ſublata medulla: excauāt. nō diuiſim ⁊ calamo affixo ligāt: ne poſſit inuerti. Tunc opium qͥrinaicū. quod greci ſic appellāt. in excauata parte ſuffundūt: ex aqua prius ad ſape ſimilitudinem reſolutum. ⁊ hoc trāſactis octonis diebus ſemꝑrenouāt: donec vitiſ germina nouella ꝓcedāt. En in gͣnatis malis fieri hoc poſſe firmatur a grecis ⁊ in ceraſiis opus eſt experiri. Ut aūt vitis botriones albos afferre poſſit et nigros. greci ſic fieri debere iuſſerūt. Sivicine ſint vites nigra et alba. cum putant̉: ſarmentavtriuſqꝫ inter ſe diuiſa ſic iunge: vt medios vtriuſqꝫgeneris oculos equando poſſis reddere vnitati. Tuncpapiro ligabis ſtricto: et molli atqꝫ humida terra curabis allinire et interiectis t̓nis diebus adaquare: donecgermen noue frondiſ erūpat. Hinc ex erupto temporeſi libuerit. genus efficiet per plura ſarmēta ¶. LIIII.¶ De diuerſis generibus vitium. ¶ PliniꝰFlibro. decimoquarto.Itiū genera īnumera ꝓdiderūt eſſe et infinitatem. Prīcipatꝰ amineis dat̉ ꝓpter firmitatemQuinqꝫ fūt eaꝝ genera ex qͥbꝰ germanāᵉ: minor acinomeliꝰ d̓floreſcit ibres tēpeſtateſqꝫ tolerat. Nō iteꝫ maior ſꝫ ī arbore ꝙͣ ī iugo minꝰ obnoxia. Gemellaꝝ qͥbꝰh̓ nom̄ vue ſꝑ gemīe d̓dere: aſꝑrimꝰ ſapor: ſꝫ vireſ p̄cipue Ex his minor auſtro ledit̉ Alia ventis alit̓: ut ī veſunio mōte ſurrentiniſqꝫ collibus in reliquis italie ꝑtibus nō niſi arbori accōmodata. Quintū genus lanate:ne ſeres miremur aut indos: adeo lanugo eam veſtit.Prima ex amineis ociſſime matureſcit atqꝫ putreſcit.Apianis apeſ cognomē dedere: p̄cipue illaꝝ auidi. Exhis duo genera ſūt: lanugine et ip̄e pubeſcūt. Diſtantꝙ altera celeriꝰ matureſcit: qͣnꝙͣ et altera ꝓperāte. Situs nō reſpuūt frigidos: et tn̄ nulle reliquaꝝ celeriꝰ imbre putreſcūt. Uina quidem primo dulcia: auſteritateꝫannis accipiūt: et rubra fiūt. Nulla magis vite gaudꝫGrecula nō inferior amineis bonitate p̄tenera acino: ⁊vua tam parua vt cōualere et coli non poſſit niſi ī pīguiſſimo ſolo. Eſt aliquibꝰ tātꝰ locoꝝ amor: vt omnemin his gloriam ſuam relinquāt nec vſꝙͣ tote tranſeantQuod in rhetica allobrogicaqꝫ: quam et picatam appellauimus euenit: domi nobilibus nec agnoſcendisalibi: fecunde tamen bonitatis vite copiam preſtant.Eugenia feruentibus locis: rhetica temperatis. Allo
brogicca frigidis: gelū matureſcens: colore nigra. Sꝫetiam e nigris vinā vetuſtate ī albū colorem tranſeūt.¶ Palladiuſ lib. iii. Uitium genera plura ſunt: locāqꝫnaturā pleriſqꝫ vitibꝰ mutant Sole aminee vndecūqꝫſint vinū pulcerrimum reddunt: calidumqꝫ ſtatū potiꝰꝙͣ frigidū ſuſtinebūt: et de pingui ad macrū niſi ſtercꝰadiuuerit tranſferri non poſſunt. Harum genera ſuntduo: maior ⁊ minor. Sed minor citiꝰ defloreſcit: ac melior internodiis minoribꝰ: ⁊ grano breuiore Si applicetur arbori: terrā deſiderat pinguē: ſi colatur in ordineſmediocrē. Imbres contemnit ⁊ vētos. Maior ſepe viciatur in flore. Sunt et apiane p̄cipue. Uitiū generanō attinet mirari. ſatis ē iſta genera dixiſſe. Induſtriꝰvir ꝓbata deligat: terriſqꝫ talibus: que imitari poſſuntillā: vnde ſumunt̉ mādet. Thiriace vitis ꝓfectꝰ eſt: vtvinū eius: vel acetū: vel vua: ul̓ ſarmētoꝝ cinis: ꝓficiatcontra morſus oīm beſtiaꝝ. ¶ Iſidorus. Labruſta dita ē a labriſ id ē extremitate terrē Eſt em̄ vitiſ ſilueſtriſque in terre marginibꝰ naſcit̉. Ampeloſſence ſiue brionia eſt quaꝫ latini vitem albaꝫ dicūt: ſiue a coloris qualitate: ſiue qꝛ eꝰ radix ꝯtrita: et corpori īfricatā teneriorem cutem et candidiorem reddit. Nā et ſuccus baccarum eius lac vberibuſ reddit ſiccis Ampeloſmelana .i.vitis nigra: eademqꝫ labruſta: folia hꝫ edere ſimilia inoībus maior ꝙͣ vitis alba. Baccas ſimiliter hn̄s que īmaturitate nigreſcūt. vnde ⁊ nomē habet. Argitis eſtgrecula vitis generis albi fertil̓. vaſtaꝫ materia et breueꝫ latūqꝫ foliū mittens. Cuiꝰ fructꝰ niſi primo tēporecolligas aūt ad terrā d̓cidꝫ aūt hūore putreſcit Uiticionia: vuas grādes magiſꝙͣ multas habet nomē inde ſumens ꝙ multū vini fluat..LV.De magnitudine quarūdam et fecūditate¶ Plinius vbi ſupra.Ites apud ātiquos magnitudīe qͦqꝫ inter arbores numerabātur Naꝫ inde ſimulacra ⁊ tectaetiā faciebant. In vrbe populonio ex vna ꝯſpicimꝰ vite iouis ſimulacrū tot ānis incorruptū. Metaponti templuꝫ iunonis vitigeneis ſtetit columnis. Nūetiam ſcal̓ tectū epheſie dęane ſcandit̉ vite vna cipriavt ferūt. qm̄ illic ad p̄cipuam altitudinē exeunt: nec eſtulli ligno eternior natura. Ueꝝ ex ſilueſtribꝰ hec factacrediderim: que videlicꝫ nō qͣlibet anno tondebātur: vtmoderne. He ſiqͥdeꝫ ānua conſura coercent̉: ⁊ oīs eaꝝvis vt dictū ē. euocat̉ in palmites: aut deprimitur in ꝓpagines. In agro cāpano vites popul̓ nubunt: maritataſqꝫ cōplexe: et per ramos eaꝝ ꝓcacibus brachiis geniculato curſu ſcandentes cacumīa equant: intm̄ ſublimes: ut vindemiator autoratus rogum ac tumulū excipiat. Nullo fine creſcunt: diuidiqꝫ uel auelli potiꝰ nequeunt. Uillas et domos ābiri ſingulaꝝ palmitibꝰ acſequacibus loris memoria dignuꝫ. Inter prima Ualerianus quoqꝫ corneliꝰ exiſtimauit. Una vitis rome inliuie porticibus ſubdiuales deambulatōnes vmbroſisoperculis opacat. Eademqꝫ duodenis amphoris muſtifecunda. Stat ꝓuinciaꝝ aliquaꝝ per ſe vitis ſine ullopedamēto: artos ſuos in ſe colligens: ac breuitate craſſitudinem paſcens. ¶ Idem in lib. xvi. Uites quedamtrifere ſunt .i. ter in ano fructificant: quas ob id īſanasvocant. Qm̄ in his q̄dam matureſcūt. quedā t̓geſcūt.Alie vero florent Hoc euenit ꝑpetuo in frauenne ſi affrice agro: ſed hec eſt fertilitas ſoli. Uitis ſola biſ ꝑturit ſiue floret .ſ. cuꝫ primū vuaꝫ emittit et cum digerit.Breuis aūt vitā eſt: vitibus p̄cipueqꝫ fertilibꝰ ¶ Idēin li. xvii. Ante craſſitudinem pollicarē imꝑare viti temerariū eſt. Et ut dictū eſt ſupͣ: nocet pleꝝqꝫ vitibus ⁊olee fecunditas nimia. Itaqꝫ fecūditas eſt inhibenda.Ea nāqꝫ natura eꝰ eſt: vt parere malit: ꝙͣ uiuere. Quidquid materie adimitur accedit fructui. Sed illa ſemīa