LiberQuartuſdecimus
innixā ī oriētē equinoctialē ſpectare. pleriqꝫ tota eſtatepoſt ſingulos rores vineam confodi iubēt. Alii germinantem necant: Dicunt em̄ oculos decuti tactūqꝫ ītratium deteri. Ob id etiam ꝓcul omne pecus arcendum.ſed maxime lanatū: eo ꝙ facillime gēmas auferat. Inimicos et vua pubeſcēte raſtros. Satiſqꝫ eſſe vinea cōfodi ter in anno ab equinoctio verno ad vergiliarū exortū et canis ortu: et nigreſcēte acino. Quidā ita determināt. Ueterem ſemel fodiēdam a vindemia ante brumam. Cuꝫ alij quidem ablaqueare et ſtercorare ſatisputent. Iterū ab ydibꝰ april̓ anteꝙͣ cōcipiunt: hoc eſt īſexto ydus maii. Deinde priuſꝙͣ florere incipiat: et cuꝫdefloruerit ⁊ variāte ſe vuā. Peritiores affirmāt ſi iuſto ſepius fodiātur: intm̄ tene reſcere acinos: vt rūpantur. Et que fodiūtur: ante feruentes horas cōuenit fodere. ſicuti lutum nec arare congruum eſt nec fodere.Nec puluerem exiccatū foſſione contra ſoles nebulaſqꝫ ꝓdeſſe.¶ XLIX.De ablaqueatōne vitium ac ligatōne.Palladius libro tercio.Ites in mēſe ianuario temꝑatis locis oportetablaqueare: quod itali appellāt excodicare: hͦ ēcirca vitis codice? de labro terrā diligēter aꝑire ac purgatis omnibꝰ velut lacus efficere: ut ſolis teporibus vl̓ imbribꝰ ꝓuocētur ¶ Idem ī li. xi. Poſt yduſoctobris ablaqueādā eſt om̄is nouella: ſeu in paſtino:ſeu in ſcorbibus: aut ſulcis: aut amputentur radiceſ ſuperuacue: quaſ ꝓduxit eſtate: que ſi ualuerīt inferioresradices faciūt īterire: ⁊ ita remanebit vitis ī ſūmitateſuſpenſa: que res eam frigori faciet obnoxiam ⁊ caloriSꝫ he radicl̓e nō ad ſurcum debēt recidi: ne aut plureſnaſcantur inde: aut noua plaga cor vitis impreſſa ī ſecura vi algoris vratur. Recidemus aūt relicto digitopro ſpacio. Et ſi placida ibi hiems eſt. apertaſ relinquimus vites. Si violēta: an̄ decembris ydus operimus.Si perfrigida aliꝙͣtulum colūbini ſtercoris ſub ip̄a hieme circa viticulaꝝ veſtigia largiemur Quod ꝯtra frigus nimium columella dicit toto eſſe quinquēnio faciendum ¶ Idem in libro iii. Uites. ut dictum ē. in febrūario menſe locis maritimis et calidis palāde ſunt: autligāde: priuſꝙͣ gemna ꝓcedat: cuius ꝯtuſione vl̓ attritu grande periculum ꝓueniat ¶ Idem in li. iiii. Menſemartio locis frigidis vineaꝝ foſſio celebranda eſt. Etpalande ac ligande ſūt vites: Sꝫ nouelle mollibus vinculis alligāde ſūt quia teneras ea vincula duriora p̄cidunt. Palus maioribꝰ ſolidus: minoribꝰ exilis ē ponēdus ꝓpter vmbre violentiā. Deniqꝫ ſtatuatur ab aquilone: ⁊ plaga frigida: ſpacio qͣttuor digitoꝝ: l̓ ſemipeditremotꝰ a vite: vt circūfodi poſſit ex om̄i parte ¶ Plinius vbi ſupͣ. Si per ſe vitis ordinabitur ſine pedam̄to:qualecumqꝫ deſiderabit amīculū in initio: vt cōdiſcatſtare: ac recta ſurgere: Pedam̄tum quidaꝫ inter duasvites vtilius ſtatui putat: et ablaqueātur ita facilius.Meliuſqꝫ eſt iugo vinee: ſi tn̄ ⁊ ip̄i iugo ſint vireſ: necflatui regio infeſta. In quadriꝑtita ꝙͣ ꝓximū oneri amminiculū eſſe debet: ne tn̄ impedim̄tuꝫ ſentiat ablaqueatio: nō amplius abeſſe cubito. Iubentur aūt ablaqueari: priuſꝙͣ putari. Optima viti pedamēta ſunt e robore et olea: aut ſi nō ſint pali iunipero cip̄ſſo ſambuco.In iugo ſaluberrima eſt arūdo conexa faſciculiſ: duratquinis annis. Iuga quidem oportet ad pedam̄tum ꝙͣartiſſimo nodo vinciri. vitem aūt leui ꝯtineri. ¶ .L.¶ De pampinatōe atꝫ rigatōe. ¶ Idē ī eodeꝫItis pampinato verna in confeſſo ē: ab ydibꝰmaii inter dies decem: vtiqꝫ: antequam incipiat florere: et eam infra iuguꝫ fieri debere: Deſequenti variantūr ſententie. Cum defloruerit aliquipampinandum putāt ſub ip̄a maturitate: nec hos d̓tra
here cōuenit pampinos: qui ſunt cum vua. id em̄ vuasſupplantat. preterꝙͣ in vinea nouella. Inutiles iudicat̉ī latere nati: nec ab oculo. ¶ Palla. ī li. vi. Mēſe maioꝯueniēs ē pāpinatō. Sꝫ tūc oꝑtuna cū teneri rami ſtrīgētibꝰ digitis crepāt: ſine difficultate carpētiſ Hec ātvuas pīguiores efficit: et ſol̓ admiſſu maturitati ꝯſulitIdē ī libro. ix. Menſe quoqꝫ auguſto frigidis locisfit̉ pāpinato. locis aūt ardentibus et ſiccis obumbrat̉potiꝰ vua. ne vi ſolis areſcat. ſi aut vinee breuitas: autoꝑaꝝ facultas ꝑmittat. ¶ Pli. vbi. sͣ. Uites punice rigatōnibus alunt̉ p̄cipue. Uitis auteꝫ emplaſtra nō recipit nec arbores cetere qͥbus tenuis et caducus ē cortex atqꝫ rimoſus.( LI.De his que vitibꝰ ꝯtraria ſunt vel nociua¶ Idem in eodem.Ites algore intereunt: et hoc eſt viciuꝫ ſoli: qꝛnō euenit niſi in frigido Urit qͦqꝫ vineas ſuillum ſtercꝰ niſi quinquennio interpoſito: p̄terꝙͣſi riguis diluat̉. Sideratōne quoqꝫ vexant̉ vinee. Sidratōnis genus eſt in vitibꝰ defloreſcētibus roratō: autcum acini priuſꝙͣ creſcant: decoquent̉ in callum Egrotāt et cū alſere: vredīe leſis attōſaꝝ ocul̓. et hoc euenitcalore intempeſtiuo. Fit etiā viciū culpā colentiuꝫ cump̄ſtringūtur: aut cū foſſor iniurioſo ictu verberauit veletiā ſubarator imprudens radices laxauit corpus ve d̓ſquamanit. Eſt et ꝯtuſio quedā falcis hebetōris. Quibus oībus cauſis difficilius tolerāt frigora uel eſtus:quia in ulcuſ oīs iniuria penetrat a foris. Peſſimuꝫ āteſt inter om̄ia cum floreſcenteꝫ vitem et oliuā ymber ꝑcuſſerit: qꝛ fructus ſil̓ defluunt. Quorūdā qͥdeꝫ naturavitem nō necat: ſed ledit odore: uel ſucci mixtura: ſicutraphanus et laurus. Odit et caulem et om̄e olus: oditet corilum niſi ꝓcul abſint hec: triſtis egraqꝫ remanet.Propriū ſideratōnis eſt ſub ortu canis ficcatꝰ vapor:cū inſite ac nouelle arbore moriunt̉: p̄cipueqꝫ vitis etficus: vitibus p̄ter ſid̓ratōneꝫ ac vermiculatōneꝫ morbus peculiaris eſt articulatō: que tribus accidit de cauſis. Una vi tēpeſtatum germībꝰ ablatis. Altera in ſupinū exciſis Tercia vero culture impitia leſis. Om̄esem̄ eaꝝ iniurie ſentiunt̉ in articul̓. Nocet etiā pleꝝqꝫnimia fertilitas vitibꝰ et oleis. Circa vergilias inimiciſſimus dicit̉ eſſe puluis olee viti: qꝛ tūc eſt coitꝰ eaꝝPer ſolſticia quoqꝫ vitibꝰ imbres n̄ ꝯducūt. Arboreſque fructus ſuos diutiꝰ ꝯtinēt: lōgioreſqꝫ cibos deſiderant: his et aque ſerotine ſunt vtiles: vt olee viti puniciſqꝫ..LII.¶ De remedijs morborū ipſarū. ¶ Pal. li. iii.Iteſqꝫ lacrimaꝝ nimietate tabeſcunt ac deplorādo vim ſui roboris querūt a fructu. Truncoeaꝝ lacęrato: ſignum greci iubēt fieri: ⁊ ſi mīꝰꝓderit: reſcindi iubent robor pingue radicū: ut afferatmedicinam vulnus imp̄ſſum. Tunc amurca inſulta admedietateꝫ decocta et refrigerata ꝑlage exciſe plinat̉et ſub hac acetū acre fundatur. ¶ Idē in li. iiii. Uitesegras vel qͥbus areſcit fructus circūfode: et vrinā veterem ſuꝑfund̓. Item cinerem ſarm̄ti uel querci acetomixtū ſubiice uel inciſas circa terrā refoueto letamineet ill̓ que germināt: fortiora de mitte. Cum aūt bidentevitis ledet̉ aut ferro plagaꝫ ſi terra iuncta ē alline ouino ſtercore uel caprino. Tuncqꝫ terra mixta et circūfoſſa ligare curato. Si vero leſa ē in radice: aꝑiens liquidum letamē admiſce. ¶ Idem in li. x. Uitis cuiꝰ fruotus hūore putreſcit: ꝑ latera pampinanda eſt: āte triceſimum diem vindemie: ſolaqꝫ frons illa ẜuāda eſt: quein ſūmitate poſita ſolē nimiū defēdit a uertice ¶ LIII.¶ De p̄paratōne quarūdam vitium ſpealiū.dem in libro. iii.¶Ites thiriace ꝓfectꝰ eſt: vt vinuꝫ eiꝰ uel acetūL