Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartuſdecimus

aloco greci vocant tenuior eſt ceteris: minoribuſqꝫ ſpinis et minus aduncis. Flos eius cōtra lippitudines ilunitur: ex melle ad ignem ſacruꝫ dat̉. Cōtra ſtomachivitia bibitur ex aqua. Idem in libro xvii. Inuentuꝫeſt ſurculos abſciſos ſerere: quod primo factum ſepiscauſa eſt: ſambucis rubiſqꝫ depactis .XXXIX. De virtute ip̄iꝰ ī medicīa Idē ī li. xxiiii.Ubos nequaꝙͣ ad maleficia natura tantuꝫ genuit: ſed ex eis mora hoībꝰ aut beſtiis cibos deOdit: vim habꝫ ficcādi et aſtrīgēpi: gingiuis:ſillis: genitalibꝰ: accōmodatiſſimi. Aduerſantur emorrhoidi ac p̄ſteri ſceleratiſſimis ſerpētibus: flos aut mora ſcorpionū vulnera ſine collectōnum periculo iūgūtet vrinas ciunt. Caules eoꝝ teneri tundūt̉: indeqꝫ ſuccus exprimit̉: mox in craſſitudinē mellis ſole cogiturſingulari remidio cōtra oris et oculoꝝ mala. ſanguinēexcreātes: anginas vuluas: ſedes cellacos: potus autillitus. Oris quidem vitiis folia cōmanducata ꝓſuntet vlceribꝰ manātibus in capite illinuntur. Cardiacisetiaꝫ imponunt̉ ſe in māma ſiniſtra. Itēqꝫ ſtomachidoloribus: et ocul̓ ꝓcedētibus. Inſtillatur eoꝝ ſuccꝰ etauribus. Sanat cōdilomata roſaceo cerato. Calculorum ve ex vino decoctū p̄ſentaneū remediū eſt. Iteꝫper ſe in cibo ſumpti cyme: vl̓ decocti ī vino auſtero: labentes dētes firmāt. Aluum ſiſtūt. Et ſanguinisprofluuia: diſētericis ꝓſunt. Siccātur et in vmbra: vtcrematoꝝ cinis vuā reprimat. Folia etiā arefactatuſa: iumentoꝝ vlceribꝰ tradūtur vtilia Auicenna.Rubus eſt frigidus et ſiccus: ſtipticus: deſiccatiuꝰ:om̄ibus ꝑtibus ſuis. Sed folia eius nichil minora ſūtꝓpter aqueitatem ſuam. Decoctio ſtipitū et folioꝝ eiꝰtingit capillos. Emplaſtrum de foliis eius ꝓhibet ambulatōnem fraudulētaꝫ formice. Et valet ſuꝑ eriſipilāet cōfortat ſtomachū debilem. Quod ex eo exiccatuꝫ ēſtringit: et flos eius ſimiliter. Radix quidē rubi ſubtilitatem habet ſtipticitate: et ideo frāgit lapidem. Itērubus ꝯfert vlceribꝰ: que ſūt ſuꝑ caput: ꝯſolidat vulnera. Cōfert etiā exiture oculi: et ſputo ſanguinis. Etmorſui aīal̓ venenoſi: quod dicitur karites. Folia eiusſtringunt gingiuā: ſanāt vlcera capitis: alcola Succus eoꝝ ſanat os caliduꝫ Fructꝰ etiā maturus: ſuccꝰfructꝰ ac folioꝝ eius ſanat dolores gingiue. Platearius. Rubi ſūmitates dicit conſtātinus eſſe ſtipticas.Et valēt cōtra vſturas et calida apoſtemata. Unde videt̉ eſſe frigidus et ſiccꝰ: licet a quibuſdā dicat̉ calidꝰet ſiccus. Ualet et ꝯͣ ruboreꝫ oculoꝝ et ꝯtrā diſēteriaꝫ De rubi ſpeciebus XL. DiaſcoridesUbi ſiue bacci. quo videlicet ſub hoc nomīedictum eſt ſupͣ. quedā eſt ſpeciēs cōmunis etbꝰ nota. Alia vero que dicit̉ ydeā: ſiue kymosmollis ac lenis: cuius ſuccuſ vino ac melle ſumptusad ſuperiora ꝓdeſt. Mora vero melle ac vino ſumpta ſapientiaꝫ. vt ab antiquis dicit̉. nutriunt. Ipſa cumpane et melle trita mirifice rumpūt apoſtema Plinius vbi ſupͣ. Inter medicam̄ta ſtiptica vocātur nichilefficaciꝰ rubi mora ferētis. Radice in vino decocta adtercias parteſ: vt eo oriſ vlcera colluātur: ſedeſqꝫ foueantur. Lantaqꝫ vis eius eſt: vt ip̄e ſpōgie lapideſcantAlterū eſt rubi genꝰ in quo roſa naſcitur. Pilulam caſtanee ſimilem gignit p̄cipuo remedio calculoſis. Aliavero ē cynorhoda quā volumine ꝓximo dicemus infraCinobaton quam alij cinoſbaton: alij neuroſpaſtonvocat: hꝫ foliū homīs veſtigio ſimile: .ſ. dictū ēſub noīe. Roſa ruboꝝ alopicias emēdat axūgia.Mora vero cappillū tīgunt oleo omphacino. Flosat mori meſſes colligit̉: cādiduſ: pleureticiſ p̄cipuꝰ ex

vino potus. Item celiacis Radix decocta ad tercias.aluum et ſanguinem ſiſtit. Itēqꝫ dētes collutos ex eiꝰdecocto. Eodē qͦqꝫ ſucco fouēt̉ ſedis ac geītaliū vlceraCinis e radice deprimit vuam. Ideus rubus eſt appellatus: qm̄ in yda et alias naſcitur. Eſt aūt teneriorac minor rarioribus calamis et innocētioribus: ſub arboꝝ vmbra naſcens Huius flos cum melle illinit̉ ep̄foris et ignibus ſacris. daturqꝫ ex aqua bibendus ſtomaticis Porro cetera eadē preſtat que ſupradicta. dēiqꝫ rhamnus computatur īter ruborū genera frutexcandidior et fructicoſior. de quo .ſ. in ſuperiori li. dictūeſt. Auicenna Species eiꝰ que dicitur rubuſ canis:habet̉ fructū quaſi oliuam habentem īterius lanā: quecocta ſtringit ventrē: et abſcindit curſuꝫ hūiditatis antique ex matrice. ꝯfert emorrhoīdibꝰ natis in ano exquibuſ currit ſanguiſ facto ex eo emplaſtro Ip̄e qͦqꝫflos ꝯfert vlceribus inteſtinoꝝ et ſolutōni. et frāguntaꝑidem ſubtilem in eis .XLI. De ſorbo.Plinius li. xv.Orbis qͣdruplex differētia. alijs em̄ eoꝝ rotūditas mali. aliis turbinatō piri. alijſ ouata ſpecies ceu maloꝝ aliqͥbꝰ. Hec obnoxia acri odore et ſuauitate iocunda ceteris vini ſapor. Generoſiſſima quibus circa pediculos folia. Quaꝝ genꝰ tormīaleappellāt. remedio tm̄ ꝓbabile: aſſiduū ꝓuentu: mīmūqꝫpomo: arbore diſſimili: folis pene platani fer̄t ātetrimatū: ex vllo genere. Idē in libro. xvii. Sorbus ēarbor: que habet oſſa: ſicut nec carnem ſambucusplurima ambe medullā. Sorbus arbor infeſtat̉ vermiculis ruffis piloſis atqꝫ ita emoritur. Sorba ſeminea radice planta auulſione ꝓueniūt et in locis frigidiset hūidis. Item ſorbis prunis ſtatutū tempus inſerēdi eſt poſt mediā hiemem in ydus februarias Palladius. Menſe ianuario februario et martio locis frigidis: calidis vero octobri nouēbri: ſorba ſerūtur egregie: ita vt matura in ſeminario ip̄a poma pangantur.Ego exꝑtus ſum multas arbores ex pomīs ſpōte ꝓgenitas: et in creſcendo et in ferēdo extitiſſe felices. Plātas etiā ſi qͥs ponere voluerit: habebit arbitriū dumōcalidis locis menſe nouēbri: temperatis ianuario velfebruario. frigidis marcio inclinātem diſpōat Amatſorbus loca huida: mōtana: frigidis ꝓxīa: ſolum pinguiſſiumū: cuius indiciuꝫ certiſſimum ſi freqn̄s vbicūqꝫnaſcatur. Planta eſt trāſferenda robuſtior. ſcrobeꝫ deſiderat altiorem: et ſpacia lōgiora: vt qd̓ illi maximedeſt a vētis freqn̄tibus agitata grādeſcat. Si vermeſpatietur infeſtoſ: qui in ea rufi ac piloſi ſolent medulleinterna infectari. Aliquos ex his ſine arboris iniuriadetractos: vicino crememus incendio credunt̉ hoc genere vel fugere vl̓ ꝑire. Si minus ferre ceperit: tede cuneus eius radicibus inſeratur: vel circa vltimaꝫ ꝑtemfoſſa facta: cumulo ingeſti cineris adequet̉. Menſe aprili ſorba inſerūtur in ſe: in cidonio: in ſpina alba: veltrūco vel cortice..XIII. De vite et eius natura. Iſidorus.Itis dicta eſt eo habeat viꝫ citiꝰ radicandiAlii vites: eo inuicem ſe vittis innectat. viciniſqꝫ arboribꝰ reptādo religētur Eſt em̄ earum natura flexibilis et caduca. vt quaſi brachiis quibuſdā quidquid ꝯp̄henderint. ſtringāt: hiſqꝫ ſe erigātet attollāt. Uitis florētis odore nichil grauius. Sidem de flore eaꝝ ſuccus exp̄ſſus: poculi genus cōficit:vt voluptati: ſic et ſaluti Ambroſius in hexameronli. iii. Quis miretur ex acini viuaci viteꝫ vſqꝫ in arboris ſummum cacumen ꝓrumpere: ꝙͣ velut quondamamplexū fouet: quibuſdam brachiis ligat et circundatlacertis veſtit: pampinis: ſertiſ coronat vuaꝝ. Que ad