LiberQuartuſdecimus
ſimil̓. Hoc in vino auſtero bibituꝫ corruptelā et fluxūſanguinis mulieꝝ cōpeſcit. Cathaplaſma quoqꝫ adhibitum recentia vulnera paracolleſim facit..XXXIIII.¶ De perſico.Iſidorus.Erſicum dicitur: eo ꝙ eius arborem primus īegipto ſeruit perſeuſ: a quo ſe oriūdos ferebātptholomei. Hec in ꝑſida fructum generat interfectorium. Apud nos aūt ſuauē ⁊ iocūdum. Eſt aūtarbor feminini generis ꝑſicus. ꝑſicuꝫ aūt neutri generis fructꝰ. Itaqꝫ ꝑſicus arbor eſt cui breuis admoduꝫvitā ꝯceſſa ē. Triū geneꝝ eſſe fertur: duracenꝰ ⁊ armeniacꝰ ac ꝑſicuſ. Duracenꝰ eſt nuncupatꝰ: eo ꝙ in guſtuacorem referat pomū eius. Armeniacꝰ: eo ꝙ primumaduectum ſit ab armenia genꝰ eius. Perficꝰ qͥd ſit iaꝫdictum ē ſupͣ ¶ Plinius li. xiii. Egiptus ꝑficaꝫ arborem ſui generis habet piro ſimilem: folia retinentem.Huius fertilitas eſt aſſidua ſubnaſcēte craſtino fructumaturitas etheſiaꝝ afflatu Pomū lōgius piro īcluſūamigdale putamine et corio: colore herbido. Sed vbinux illi: huic pomū differēs breuitate ac mollicie. Et ꝙͣuis blandiat̉ p̄dulcis ſuauitas: nō tn̄ innocuum. Materies vero bonitate: firmitudīe nigricia quoqꝫ nichildifferens a lotho ¶ Idem in li. xv. Perſice arbores ſero ⁊ cū difficultate trāſierūt ad loca remota a perſidevt que in rhodo nichil ferāt: qd̓ primū ab egipto earuꝫfuit hoſpiciū. ¶ Idem in li. xvi. Quedā loci vicio īfructuoſa fiunt: ſicut in pharo ſiluacēda que nichil fert. ꝑſice quoqꝫ arbores in rhodo florēt tm̄. Item ī tuſculanoperfica nec nō et nuces grece cū tedio inſeruntur. Terracina ſiluis earum ſcatet.¶ .XXXV.¶ De virtute ipſius in medicina ¶ Diaſco.Erfici folia conſtrictiue virtutis ſūt. Que ſicOcata ⁊ locis patentibꝰ aſperſa fluorem ſanguinis cohibent. Item trita et impoſita ventrisaīalia perimūt et expellūt. Eadē quoqꝫ ficcā et in puluerem tuſa recētes plagas et cruenta vulnera claudūtGūmi etiā guttā: quā ꝑfici trūcꝰ lacrimat: aluo fluētimedet̉. Eadem cū vino mixta lapillos in veſica frāgitTrita ex aceto et cocta impetigines reprimit. Decocta cū croco tumores fauciū mitigat: aſperaꝫ arteriamlenificat Toracis obſtrictos ſinuſ reſerat: excreantibꝰſanguinē ſubuenit: mire et vitia pulmonis expurgat.Iſaac Succuſ frondiū ꝑfici potatus lumbricos ⁊ cucurbitinos eiicit. Si vermioſe etiā apponatur auriculevermes occidit ¶ Auicenna. Folioꝝ ꝑfici ſuccꝰ in aurem inſtillatꝰ interficit vermes: ⁊ oleū eoꝝ emigraneeac doloribꝰ auris calidis et frigidis cōfert. Iterumqꝫex ipſis ꝑſicis: eorūqꝫ foliis: fit emplaſtrum: quod vermes interficit ventriſ. Similiter ſi bibatur ſuccꝰ ⁊ queſunt ſuꝑiora eoꝝ et foliorum ipſoꝝ. ¶. XXXVI.¶ De piro et cultura eiuſdem et medicina:¶ Iſidorus.Irus vocata videt̉: eo ꝙ pomū eiꝰ in ſpeciemignis formatur. ab amplo em̄ incipit: et in anguſtum finit ¶ Areſtotiles in libro de vegetabilibus.Quedā in primis naſcunt̉ plante ī figurā granorum ⁊poſtea fiunt arbores: vt malꝰ et pirus. Multīqꝫ ſūt etſuperflui ſtipites de radicibꝰ eoꝝ. Melior quoqꝫ ē inſitio ſimilium in ſimilia ꝓporcionalia: vt mali in pirum.talia em̄ optime ꝓueniunt. Melius etiā fructificat inſenectute ꝙ in iuuētute pirꝰ: ſicut et amigdalꝰ ¶ Pli.vbi ſupͣ. Criſpiora que naſcūt̉ in mōtibꝰ: exceptis malis et piris. Tardiꝰ vero germināt piri ſilueſtres: ꝙͣ cetera Humor eſt etiā cortici arboruꝫ: qui debet intelligiſanguīs eaꝝ. et hic eſt aquoſus piris ac vitibꝰ Arborū gignētiū fructꝰ: q̄dam ex lateribꝰ ramorū ferūt ⁊ cacumībꝰ vt pirus et ſimiliter punica et ficus et mirtus.
Et quibuſdaꝫ vt abieti ⁊ picee ramoꝝ eſt ordo ꝯpoſitꝰalijs aūt inꝯditus: vt robori et malo ac piro: Fertiliſſime ſunt in ſenecta pirus et amigdala At vero fructuꝫante maturitatem facillime ꝑdunt malus ⁊ pirus atqꝫſimilia. ¶ Idē libro. xvii Nucleo ſerūtur mala et pira:ſed tardo ꝓuentū ac degenerātia et inſito reſtituendaCato et furcis crates altitudīe hoīs ad ſolem recipiēdū iubet īponi. Et ad arcēda frigora culmo ītegi: ſicqꝫmaloꝝ ſemina atqꝫ piroꝝ nutriri. Quidā paulo āpliuſꝙͣ in pedibus nouenis ſeri iuſſerūt maloſ vl̓ etiā magispiros. Breues aūt ſunt vmbre ꝙͣuis magnaꝝ arboꝝ:ꝙ ramoſ ī orbē circinēt vt ī mal̓ ac piris. Pirū florentēlicet inſerere: et in maium quoqꝫ mēſem inſitōnem ꝓtēdere. Mago pira nō eodem tempore ꝯīa: qm̄ neqꝫ floreant. Eodem oblōga rotundaqꝫ ſeri iubet ab occaſuvirgiliaꝝ ad prumā. Reliqua vero genera hieme media ab occaſu ſagitte ſubſolanū aut ſeptētriones expectantia. Uelocia ſunt pirus ac ficus ⁊ malus et punicaet prunus ac mirtus ⁊ tn̄ an̄cedūt diuitiis. In trimatuem̄ ferre incipiunt. Ex his tn̄ eſt lentiſſima pirꝰ. Arbores ſi cū defloruerint: ꝑtinuſ ſequentur imbres: in totūpoma depereūt: adeo vt amigdale et piri: etiā ſi om̄inonubilum fuerit: auſtrinꝰ ve flatꝰ: amittunt fetus. Uermiculatōnē ꝑ ſe qͥbuſdā ānis ſentiūt mala ⁊ pira: ſicitmeſpila et punica ¶ Auicēna. Piroꝝ folia fluxui ventris colerico ꝯferunt. ¶ Dyaſcorides. Piri folia vulneribus admota feruorem mitigant. Radix eius alligata diu ꝯceptum impedire creditur. Aiunt et ip̄a pomaremouenda: qn̄ ꝑtus incumbit. Si em̄ ī eo loco fuerintdifficulter vteri clauſtra reſerari.¶ De pruno et eius medicina. ¶ Iſidorus.j.XXXVII.Runus a latinis ob coloreꝫ appellat̉ que alionomine cōqͥmella dicit̉: alij a multitudīe fructus enixi nixam appellant Cuiꝰ generis damaſcena melior eſt a damaſco opido dicta: vnd̓ priuſ eſt aſportata: cuius ſoluꝫ pomum ſtomacho mederi ꝓbaturNam cetera noxia ꝑhibentur. Hec ſola arbor gumimiglutinoſum et ꝯpactiuū diſtillat: quo et medici et ſcriptores vtuntur ¶ Pͣli. li. xiii. Eſt prunus egiptia nō diſſimil̓ ſpine egiptie: pomo meſpili. Bruma qͥdem matireſcens: nec folia dimittens. lignum in pomo grande:ſed corpus ip̄m natura copiaqꝫ meſſiuꝫ inſtar incolis.purgatum em̄ tundūt: et offas eius ſeruant ¶ Dyaſcorides. Cōcimella eſt arbor quā latini prunum vocant:om̄ibus nota. Huius fructus iocūdus eſt: et molliensvētrem: ſed cacoſtomachus. verū ille qui in ſiria domaſco naſcitur: ſi ſiccus fuerit euſtōachꝰ eſt. ventrē abſtinet In vino elixatuſ: ⁊ gargariſatus: vuā ac ginginascurat: et fauces rematiſantes. Hec etiā oīa facere pōtagreſtis cōcimella. Nam ficca in dulcore cocta euſtomacha eſt: et ventrē abſtinet. Gūmi quod in ea arborenaſcitur paraplaſmaticum et pingue. cum vino bibitulapides veſice frāgit Cum aceto ſolutum zernas īfantibus tollit: qꝛ glutinoſe et ꝯpactiue virtutis eſt. Arefacta etiā eius folia ꝯſtrictiue virtutis ſunt: ⁊ fluoribꝰoris adhibita: ceteriſqꝫ que opus habent: ꝯſtringuntRadix etiā et folia ſtipticā habent virtutem..XXXVIII.¶ De rubo.¶ Iſidorus.Ubus a latinis dicitur: eo ꝙ fructus eius velvirgultuꝫ rubet. Eſt em̄ morus ſilueſtris fructus afferens: quibus in deſerto paſtoꝝ famesꝯfouetur ¶ Ambroſius in hexameron. Rubi folia ſerpenti ſuꝑiecta eum interimunt. ¶ Areſtotiles in librode plātis Planta que inter arbores et minutas plataseſt: multos in radicibus ramos habet vt rubus ¶ Pli.li. xvi. Mora ferunt rubi et alio genere ſimilitudinemroſe: qui vocatur cinoſbatos. Tercium genus ydeum