Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QuartuſdecimusLiber

Iſaac. Corticis vel frondium arboris nucum vnumexagium eſui datum vino ſtringirie optīe ſubuenit.et ſi cum aceto potet̉ repugnat febribus rigorē hn̄tibꝰ .XXVIII. De olea. IſidorusLea eſt arbor pacis inſignis: cuius fructꝰ oliua. ſuccus oleum dicitur. Ambroſiꝰ in hexameron libro. iii. Semꝑ indumētum ſuum ẜuatolea et pinus ſed tn̄ ſepe folia ſua cōmutant: et qͣſi ſuccedaneā p̄tendūt ſui pulcritudinem veſtitꝰ integritatevice muneris obumbrātes. Idem in li. xvi. Ceruuseger ramuſculos oliue mādit et ſanus fit. Gloſa ſuꝑiob. xv. Oliua eſt in flore: ſi nebula immoderata tangitur: a fructu vacuatur. Un̄ et de reꝓbo dicit̉. Ledet̉quaſi in primo flore botrus eiꝰ: et quaſi oliua ꝓiiciensflorem ſuum. Ex libro de naturā rerū. Olea ē arborcuiꝰ ſuccus eſt oleū: viride et ſuaue: lumē oculiſ p̄bens: amicū īfirmis. Prima eius guttā dulciſſima. ſecūdaminꝰ. tercia vero amara ſatis et aſpera guſtu. In frigidioribus quidē mūdi partibꝰ floret. ſed fructificat.Cuius flos odore mirabil̓ eſt: ſꝫ valde noxius p̄gnātibus Areſtotiles in libro de vegetabilibꝰ Oliue vnoanno fructificant: altero reficiūt. Oliue priuātur ſepefructu: quia quādo natura digeſſerit aſcēdꝫ primo deſubtili qd̓ nōᵉ maturauerit. Eritqꝫ ille humor folia: etilla digeſtio flores: cūqꝫ maturauerit digeſtio: naſcet̉fructuſ: exibitqꝫ ad finē materie: ſcd̓m locuꝫ qui in eo ē Plinius li. viii. Capre oliuam lambēdo ſterilē faciunt̉. eaqꝫ ex cauſa minerue īmolabatur. Idem inlibro. xi. Oliue ꝓuentū plurima examina gigni certū ēIdem in li. xii. Olea minerue ꝑpetuo dicata ẜuaturOliua indie ſteril̓ eſt: p̄terꝙͣ oleaſtri fructu. In arabiavero olea dotat̉ lacrima quā medicamētum conficitura grecis euhemon dictū ſingulari effectu contrahēdisvulnerū cicatricibꝰ Idem ī li. xv. Oleam theofraſtꝰnegauit niſi ītra. xl. milia paſſus a mari naſci. Fabianꝰnegat ea ꝓuenire in frigidiſſimis neqꝫ in calidiſſimis.Harū genera tria dixit eſſe virgiliꝰ: orchiteſ: radioset poſias: nec deſiderare raſtros aut falcem: vllā ve curam et in huiuſmodi ſine dubio ſolum maxime celūqꝫreferre: verum tn̄ attōdentur: ſicut etiā et vites atꝫ etiam interrādi gaudent. Olee honorē maieſtas romanamagnū exhibuit. ydibus iulit turmas militum ex earonādum. Minoribꝰ quoqꝫ triūphis ouantes: athenevictores olea coronāt. Catōnis placita de oliuis ſunthec. In calido et pingui ſolo radiu maiorem ſeri iubetIn frigida aūt et macro liciniā. Pingui quoqꝫ aut feruenti eiuſ oleum viciari. Arboremqꝫ ip̄am fertilitatecōſumi: muſco p̄terea et robore infeſtari. Spectari oliueta in fauoniū loca expoſita ſolibus cenſet. Nec alio laudat oliuas optime cōdi. ꝙͣ vl̓ virides ī muria vl̓fractas in lentiſco. Laurꝰ quidē perpetuo viret pacifera eſt: ſed ei vtraqꝫ olea perferenda eſt. Quāto autēbacca maturior ē tanto ꝑinguior ſuccꝰ minuſqꝫ gratꝰXXIX. De medicinali olearum virtute. Pliniuslibro vīce ſimotercio.Learū folia cōmanducata: vehemētiſſīe aſtringunt: purgant: ſiſtūt. Impoſita ulceribꝰ medētur. et capitis doloribꝰ illita oleo Cum melle autem ſanguinis ꝓfluuium ē neruoſis partibꝰ cohibēt. Succus eoꝝ carbunculātibꝰ circa oculoſ vlceribꝰꝓcidentiqꝫ pupille efficax. quāꝓpter in colliriis additur Nam et veteres lacrimatōes ſanat. genaꝝ eroſiones. Eoſdem et flos eaꝝ habet effectus Succus fruticis recētis accenſi diſtillans ſanat lichenaſ: furfuresmanantia vlcera. Ipſius olee cinis cum axungia humores ſanat: extrahitqꝫ fiſtulis vicia et ipſas ſanat.

Auicenna Humiditas currens a lignis oliuaꝝ cuꝫinflamat̉ ꝯuenit ſcabiei et impetigini. Et fex olei eaꝝmedicamē eſt apoſte matuꝫ calidoꝝ in glandul̓: ꝓprie foliis ſuis. Iteꝫ folia oliue decoquūtur in aqͣ agreſti donec fiet ſicut mel et linitur ſuper dentes corroſoset euellit eos. Folia oliuaꝝ ſilueſtrium ꝯferunt vlceribus ambulatiuis et fraudulentis ſordidis et formice.Sunt etiaꝫ bona panariciis et ꝓhibēt ſudorem inuncta. Succus itidem folioꝝ ꝯfert egreſſioni oculoꝝ et vlceribꝰ cornee ac fluxibus. Sed domeſtica ꝯueniētioraſunt oculo ꝙͣ ſilueſtria. Cum aūt vult aliquis adurereramos oliuaꝝ et folia eaꝝ: oportet vt melle liniantur. Dyaſcorides Cinis ex oliue ſarmētis acerrimus eſtex nucleo qͦqꝫ puro acrior eſt. Ex hoc lixiuia facta vulneꝝ aufert carcinomata: ex hac etiā ſordida vl̓neraſunt lauāda. De oleaſtro et oleomella Iſidorus..XXX.Leaſter dictus ē: eo foliis ſit oliue ſimilibusſed latioribus. Arbor eſt inculta ac ſilueſtrisamara et īfructuoſa: cui inſertꝰ oliue ramusvim mutat radicis: et vertit ea in ꝓpriam qualitatem.Lacrima oleaſtri duplex eſt Alia em̄ gūmi ſimilat ſinevlla qͣlitatis morſu. alii ammoniaci guttā ex diſtillatōne collectam ac remordentem Palladius libro. xiii.Si ſine fruge luxuriāt oleaſtri. palū. vt dictū eſt. radicibus infige Pli. li. viii. Elephas cameleone ꝯcolorifrōde deuorato: huic venēo ſuo occurrit oleaſtro Idēli. xv. Athene victores olea coronātur: greci oleāſtroolimpie Oleū ficticium ex oleaſtro. et illud tenue ml̓toqꝫ amariꝰ ꝙͣ olee: et tm̄ ad medicamē vtile. Idem inli. xvi. In maritimis nauibus oīa teredini obnoxiatradunt: p̄t etꝙͣ oleaſtꝝ et oleā Ide̓ ī li. xxiii. Oleaſtrifolioꝝ eadē eſt natura que et olee. Spodiumqꝫ e cauliculis vehementiꝰ inhibet: reumatiſmos ſedat et inflatōnes oculoꝝ. Purgat vlcera: alienata explet excreſcētia leniter erodit: ſiccat: ad cicatricē ꝑducit. In oleisaūt peculiare ē: folia decoquūtur ex melle: danturqꝫcōclearibus ꝯtra ſanguinis excreatōnes. Oleū tn̄ acriꝰet efficaciꝰ. Et os quoqꝫ illo colluitur. Ad dentium infirmitatem imponūtur folia et paronichiis et carbunculis et ꝯtra om̄eꝫ collectōnem vino. Oleaſtri ſuccꝰvtiliter auribus inſtillat̉ melle. vl̓ etiā ſi pͥus effluatflore eius ꝯdilomata illinūtur et epinyctides. Ex oleaſtro cauliculi decōcti et melle impoſiti cutē in capiteab oſſibus recedenteꝫ ꝯprimūt. Maturi in cibo ſumptialuum ſiſtūt. Toſti aūt et cum melle triti carbunculosrumpunt Byaſcorides. Oleaſter quā pleriqꝫ oliuaꝫethiopicam vocant: habet folia ſtiptica: cathaplaſmisappoſita vulneribus paſcentibus medētur: et carbūculos ſanant: vnguibuſ panaricia tollunt. ſordes vulneꝝaddito melle ꝯſumēdo detergunt. Autem capitis et interrupta oſſa reparant: dolorē oris maſticata cōpeſcūt.ꝓfluuiū mulieris et omnē inꝯgruū occurſum ſanguīsſiſtunt. Succus eiꝰ appoſitus oculoꝝ ſcaphilomatahibent: et vulnera vultibus tollit et reuma ſuſpendit.Item colliriis miſcetur nobilibus ob iuges lacrimarūfluores. Idem ex vino ꝯfectus ad ſaniem aurium facitLignuꝫ huius oliue viride foco impoſitū et ardēs hūorem acreꝫ atꝫ recorporatm̄ emittit: qd̓ illinitū pthiriaſim curat: impetigines agreſtis .i. zernas et ſcabiem.Sem̄ eiꝰ cathaplaſmati adhibitū paſcentia vl̓nera ſanat: et furfureſ capitis: et ꝑthiriaſim atqꝫ putredines.Huius arboriſ lacrima duplex eſt. Alia em̄ gūmi ſimilatur ſiue vllo qͣlitatis ſue morſu. alia vero guttam amoniaci ex diſtillatōe collectā. medēſ obtuſioni oculoꝝet cicatrici et albedini oculoꝝ impetigini qͦqꝫ et lepreUrinaꝫ etiā ꝓuocat: et materiā ſeminis interiꝰ educitItem huius arboris folia igni ſacro medentur Et cuꝫ