Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartuſdecimus

alijs cadentibus: alijs matureſcentibꝰ. alijs ſubnaſcetibus. Tentauere gentes illā ad ſe trāſferre: ꝓpter remēdii p̄ſtantiā. fictilibus in vaſis. dato cauernas radicibus ſpiram̄to. Qualiter oīa trāſitura lōgiꝰ ſeri artiſſīe trāſferriqꝫ que memīſſe ꝯueniet: vt ſemel queqꝫdicātur: ſed niſi apud medoſ in ꝑſide naſci voluntHec eſt cuiꝰ gr̄a ꝑthoꝝ ꝓceres incoquere diximꝰ eſculentis. ꝯm̄dandi alitꝰ gratia. Nec arbor alia laudaturin medis Iſidorus. Meloflos eſt arbor affrica punica linguā vocata: ex ꝓfluit leutus ſuccus: qui a locoamoniacus dicitur. Iſidorus..XXII. De mella vel mela.Ella: quā greci lothon appellāt: vl̓go ꝓpter formam colorē faba ſiriacā dicitur. arbor eſt em̄magna: fructū ferens ꝯmeſtibilē: pipere maiorem: guſtu ſuauem De qua in laude ſapiētie d̓r Et ſuꝑmella dulcꝭ ē Plinius li. xiii. Affrica que vergit adnos: inſignem arboreꝫ gignit lothon: qua celtin vocātip̄am italie familiarem: ſed terra mutatā Precipua eſtcirca ſirtes atqꝫ naſamonas Magnitudo ei piro: qͣnꝙͣ cornelius nepos breuē tradat. Inciſure in folio crebriores: alioquī ilicis viderētur. differentie plures ſūtheqꝫ maxīe fructibus fiunt Magnitudo huic fabe: color croci: ſed ante maturitatem alius atqꝫ aliꝰ. Naſcit̉dēſus in ramis ad modū mirti: vt in italia ceraſi.dulcis eſt in cibo: vt nomen etiā genti terreqꝫ dederit:nimiſ hoſpitali aduenaꝝ patrie obliuiōe Fer̄t ventris ſentire morbū: qui mādūt. Melior ē ſine interiorenucleo: qui etiā oſſeus videtur in genere altero. Uinuꝫquoqꝫ exprimitur illi ſimile mulſo qd̓ vltro denoſ diesnegat durare idem nepos Baccaſqꝫ ꝯtuſas ſiliquadoliis ꝯdi ad cibos. Ligno coloſniger ad tibiaꝝ cātusexpetitur. Eradice cultell̓ capulos breueſqꝫ alios vſꝰexcogitauit. Radicem lothos habꝫ mali cōtonei magnitudīe: oꝑtum nigro cortice: qͣlis et caſtaneas tegit.Interius cādidum corpus: gratum cibis: ſed crudum:gratius decoctū ſine aqͣ: ſiue pruna: nec aliūde magis:quā purgam̄tis eius ſues craſſeſcūt Idem li. xvi. Inplures ramos ſunt diſꝑſa: buxi et lotos trāſmarina.Idem in eodeꝫ. Lotos ſiue faba greca quam rome aſuauitate fructus ſilueſtris q̄dem: ſed cereſoꝝ pene natura lothon appellāt. p̄cipue domibus expetit̉: ramoꝝpetulātia: breui caudice. latiſſima exſpaciantiū vmbra:et in vicinas domoſ ſepe trāſilientiuꝫ Nulli oppacitasbreuior. Nec aufert ſolē hieme decidētibꝰ folus. Nulli cortex iocundior: aut oculos blandiꝰ excipienſ Nullirami logiores: validioreſqꝫ aut plureſ: vt dixiſſe totidēarbores liceat. Cortice pelles tīgūt: radice lanas Hecarbor eſt tota oſſea ſicut ylex et morus et ebenꝰ. Cariēquoqꝫ vetuſtatēqꝫ ſentit: ſicut nec buxus nec ebenꝰXXIII.et ſimilia. Iſidorus. De meſpila.Eſpila eſt arbor ſpinoſa fructu ſimil̓ maloꝝ: ſꝫpaulo breuiori. Unde appellata ab eo: pilu Ne formā habeāt eiꝰ poma Pli. li. xv. Arbormeſpiloꝝ eſt de ampliſſimis. Folia eiꝰ anteꝙͣ decidantrubeſcūt radices ml̓te alte. iōqꝫ īextirpabiles ſūtfuit huiꝰ arboris genus ī italia catonis euo Idem ī lixvii Meſpile ſemīe pn̄t ſed tardo ꝓuentū ac degenerātia et inſito reſtituenda: Auulſi vero qͥbuſdam arboribꝰ ſtolones vixere Quo in genere ꝑue ſunt auelluntur: ꝑtemqꝫ aliquā e matriſqꝫ corpore auferūt ſecūfimbriato corpore Hoc plantant̉ punici: corili meſpile et mali ac fici: et q̄dam alie Meſpila in ſenectutemorbo ē obnoxia: aliqn̄ vermiculatōnem ſe ſentiūtmeſpila Idem in libro. xv. Maloꝝ pirorūqꝫ generiiure ānumerēt̉ meſpila atꝫ ſorbaMeſpil̓ vero tria ſūtgenera. Primuꝫ eſt anthedon. Secūdum vero ſetania

Terciū degenerat. Anthedoni tamētſi ſimiliꝰ ē: quodgallicum vocant. Setanie maiꝰ eſt pomū: atꝫ candidiacini: molliore ligno. Ceteris pomuꝫ minus: ſed odorep̄ſtātius: ẜuet̉ diutiꝰ Palladiꝰ. lib. iiii. Meſpilalocis calidis maxīe gaudent: ſꝫ irriguis frigidis ꝓuēiunt: magiſ tn̄ ſabulo pingui aut glareoſa terra: cui permixta eſt arenal̓ argilla ſaxis. Serenda ē talis m̄ſemartio vel nouembri: ſolo ſtercorato et ſubacto: ita vtvtrumqꝫ caput tale ſtercus obducat. Sūt eꝰ increm̄tatardiſſima: amat putari atqꝫ circūfodi: et ꝑco hūore ſiccitates ſepe joueri. Serit̉ et ſemīe: ſed in logiorē ſꝑgit̉etatem. Si vermibus occupatur: ſtilo ereo purgandeſūt amurca: vel hūana vetere vrina: uiua calce ꝑ̄fūdendi: ſed ꝑtius ꝓpter arboris noxā: vel aqua decoctalupini. ſed putat̉ hinc arbor ſteril̓ fieri. Fimus et cinisvitiū ſil̓: ſi radicibus īfundātur: ſterilē reddunt. Si formice moleſte ſunt: rubrica cuꝫ aceto et cinere tēperatanecabuntur. Si poma labuntur frutex de eꝰ radice p̄ciſus in media trunci ꝑte figatur. Inſerit̉ menſe februario in ſe in piro ī melo: ſurculꝰ tn̄ eiuſ ex arbore media debꝫ aſſumi de ſūmitatibꝰ vitioſus ē In trūcofiſſa inſerēda eſt. corticis macies ieiuna nil nutriet Dyaſcorides. Meſpile folia et cortex Idēqꝫ radiciscortex tuſe īpoſite: cuicūqꝫ tūori feruoriqꝫ ſb̓ueniūtTrita ficca melle cicatricē vulneri adducūt Hauſta cuꝫ vino dulci: ſanguinē reiicientibꝰ opē fer̄t Itēqꝫcum vino ꝓpinata: veneficii potōibus repūgnāt. Ueſij. XXIIII.cam vrina largiori lauāt. De moro et eius cultura. Iſidorus.Orus a grecis vocatur quā latini rubū appellant: eo fructus vel virgulta ip̄ius rubeant Eſt morus ſilueſtris afferens fructus: quibusin deſerto paſtoꝝ fameſ ac penuria cōfouetur. Huiusfolia ſi ſuꝑiaceant̉ ſerpenti: fertur interimi Pliniusli. xvi. Et qn̄qꝫ fit inſitō mori in diſſimilibꝰ generibus in multas arbores inſerit̉ morus. temere viſeſunt in mōtibus iuglās morus. inter arbores quideꝫnouiſſima germīat morus in primis folia dimittat.Tardiſſime qͦqꝫ ſeneſcit moruſ minīe laborans fructuTotaqꝫ eſt oſſea morus: ſicut ylex et cornꝰ et hebenusCedrus quidem ac cyp̄ſſus diu durant in opere poſiteꝓxīe laudatur morus: que nigreſcit etiā uetuſtate Lentiſſima ſunt quoꝝ ꝓtinꝰ ſe ꝯtrahit plaga. clauditqꝫ ſuum vulnuſ. Et ideo ſcutis faciendis aptiſſima: quiatumacius trāſmittūt ferrū: quo ī genere ſunt fici: ſalixtilia morus. Et platano qͥdeꝫ eſt lenticia ſed madidaEadem vero ceraſo et vlmo et fraxino. moro ſiccioriſed pōderoſior. Mirum in moro ſuccum q̄runt medicifere hora ſecunda diei: lapide inciſus manat altiꝰ fractus videtur ſiccus Serotino qͥdem germinatū florentceleriterqꝫ maturāt: ſicuti moruſ que nouiſſima germinat vrbanaꝝ nec niſi exacto frigore Ob id dicta ſapiētiſſima arboꝝ: ſꝫ ceperit vniuerſa germīatō ſubitoerumpit Idē in li. xvii. Morus talea ſeritur tm̄: qm̄in vlmo ea inſeri ꝓhibet religio fulguꝝ. mora qͥdemſeri oportꝫ vl̓ inſeri ab ydibꝰ februariis in equinoctiū Idē lib. xviii. Cūqꝫ moꝝ germinare videriſ: poſteatimere nolito iniuriaꝫ frigoris Palladius libro. iii.Amica eſt morus et vitis Mori naſcuntur ex ſemine.ſed et poma et virgulta degenerant. Serenda ē taleisvel cacūinibꝰ melius aūt taleis ſeſquipedalibꝰ: ex vtraqꝫ ꝑte leuigatis et fimo oblitis: cum locum paulo antefecerimus: immergimus tegimꝰ cinere terris admixto. amplius ꝙͣ qͣttuor digitis operimus. Seremꝰa mēſe februario et toto martio Lociſ vero calidioribꝰoctobri poſtremo ul̓ uouembris īitio: ſꝫ verno maximedie. ix. kl̓. april̓. amat loca calida: ſabuloſa plerumqꝫmaritima In tofo vel argilla vix cōprehendunt Hūor