LiberQuartus decimus

de quibus ablate ſunt: nomina acceperunt. vt malummaceanū: malum punicum ⁊c. Ac illa vera ſunt malaque vehem̄ter ſunt totūda ¶ Ambroſiꝰ vbi ſupͣ. Ubivalidior eſt fructus: ⁊ validiora ſunt folia. ſicut docetnos arbor malꝰ Nā craſſioris ꝓtectōnis vmbre. pomoplꝰ poſſunt nocere ¶ Areſtotiles in libro de vegetabi.Naſcūtur q̄daꝫ primitꝰ in figurā granoꝝ et poſtea fiunt arbores. vt malꝰ et pirus. Hoꝝ aūt ml̓ti ſunt ſuꝑflui ſtipites de radicibus eoꝝ ꝓcedentes. Melior ē ātīſitio ſimiliū in ſimilia ꝓporcionalia: ſicut mali in piꝝqm̄ optime ꝓueniunt talia. ¶ Pliniꝰ li. xvi. Naſcūturhifere in mal̓ et piris ⁊ ē maluſ ſilueſtris bifera: ſeqn̄seius fructus poſt arctuꝝ maxīe in apriciſ. Germīat vero malus germīe ſerotino: ſuber tardiſſimo Ordine qͥdem nature ſilueſtrium florent prime ſambucꝰ ⁊ cornꝰUrbanaꝝ vero malus et pirus ac ceraſus et prunus.Malo ſunt radices anguſte et breues. Breuiſſima eſtvita malis: et fico: punicis. Seneſcunt qͥdem velociusſed e radicibus repullulāt malus: et punica et laurus.Celerrīe malus ſeneſcit: et in ſenecta deteriorē fructūgignit. nam et minora ꝓueniūt poma: et vermiculiſ obnoxia. Quin et in arbore naſcuntur. Ante maturitatēquoqꝫ facillime ꝑdunt fructꝰ: amigdala: malus: et pirꝰCortici arboꝝ hūor eſt: qui ſanguis eaꝝ ītelligi debetMal̓ qͥdeꝫ piguis et lentus. Uitibꝰ et piris aquoſus.Illaqꝫ viuacior cui lentior Ideꝫ ī lib. xvii. Semīe qͣnꝙ diſſimili ꝓueniūt ea q̄ moīs alijs ſerūt̉: vt vites: mala: et pira. His em̄ eſt ꝓ ſemīe nūcleus: nō ip̄e fructus.et hec oīa tarda ꝓuentu. Uelociter qͥdem creſcūt malꝰ⁊ ficus: et punica: et tamē antecedūt diuitiis tarde creſcentia Nam in trimatu ferre incipiūt. Cato inſeri p̄cipit mala et pira in vere: et poſt ſolſticiū diebꝰ qͥnquaginta. Tempus aūt mal̓ eſtiuis et cotoueis eſt ſerendipoſt mediā hiemē ī ydibus februariis ¶ Gloſa ſuꝑ cātica. Malus ligna ſilueſtria an̄cedit viſu: guſtu: odore.Unde ſcriptuꝫ eſt. Sicut malus inter ligna ſiluaꝝ ⁊c.Byaſcorides. Arboris mali folioꝝ ſuccus cū vīo bibitus: et cataplaſmata adhibitus: venenatis occurritmorſibus. Coriū eius ꝯbuſtū et aque mixtuꝫ lepras excorpore mūdat.¶ De malo granata et punica: ¶ Iſidorus.XVIII.Aluſgranata femī generis arbor eſt. Pomuꝫvero neutri .ſ. malo granatum. flores maloꝝ agrecis quitinas dicunt̉. Latini vero caducumLvocat Agreſtiū vero maloꝝ flores greci balauſtiō dixerunt: quoꝝ alij albi: alij purpurei: alij roſei: reꝑiunturſimiles malipunici floribus. ¶ Ambroſiꝰ vbi ſupͣ Malogranata pleꝝqꝫ cito florent: et̄ niſi ꝯgruis peritoꝝ remediis excolatur: ferre fructuꝫ nō valent. Plerūqꝫ vaneſcit interior ſuccus: ⁊ foris eꝰ ſpecies pulcra p̄tendit̉¶ Gloſa ſuꝑ iohel. i. Malagranatū eſt arbor medicīal̓cuius poma rubea ſunt: ⁊ ad edendū amara. Sic dictūqꝛ fructus eius multitudinē granoꝝ habeat Eius cortici ꝯparātur eccl̓e gene que ſunt ſancti patres ī cantico caticoꝝ vbi dicit ſpōſa ad ſpōſū. ſic̄ cortex malipūici gene tue abſqꝫ occultis tuis. ¶ Pli. li. xvi. Arboꝝgignētium fructus: q̄dam ex lateribus ramoꝝ et cacumībus ferūt: vt punica et pirus Punica qͥdem facillīefructum āte maturitatē p̄dit que roribus etiā nimis ⁊pruinis florē amittit. Qua de cauſa ramos eius inflectunt: ne ſubrecti hūorem infeſtum excipiāt atꝫ ꝯtineātPunica et laurus ⁊ malus velociter ſeneſcunt: ſed ē radicibus repullulāt ¶ Idē libro. xvii. Arbores q̄ fructꝰſuos diutius ꝯtinēt: lōgioreſqꝫ cibos deſiderant. Hiset ſerotine vtiles ſunt aque. vt punicis ac viti et olee.Punica ſerunt̉ ramo pal̓ meatu priꝰ laxato. Que citooccidunt velociā ſunt. vt punica et ficus: et tn̄ diuitiisantecedunt. In trimatu em̄ ferre incipiunt. oſtendētes

et an̄. Cato ꝓpagari tradit punicā: ſicut et ficū et oleāUites et punice p̄cipue riguis alunt̉. Et vitis qͥdē tm̄mō tōſurā querit ānuam. Punica vero ⁊ olea et mirtꝰalternā: quia celeriter fruticeſcunt. Inuenimus viteꝫ ⁊malumpunicū ſtirpe fructum tuliſſe: nō ramis aut palmite. Eſt igit̉ et ī arboribꝰ ꝓdigii locꝰ. Si malapunicanaſcant̉ acida ablaqueatis radicibus fimum ſuilluꝫ adhibent: eoqꝫ anno fiūt vinolenta: ꝓxīa vero dl̓cia fut̉aAlii vero vrina hoīs aqua mixta rigādum cenſent qͣternis ānis: ſingul̓ amphoris: aut aſꝑgi cacumīa vino¶ XIX.lazere diluto.¶ De flore punici .i. balauſtia. ¶ Diaſcorides.Alipunici flores ꝯſtrictiue virtutiſ ſunt ⁊ exiccat: vt ypoqͥſtidos: ac ſimilia poſſunt Agreſtium aūt flores greci balauſtiō dicunt. quoꝝ alijalbi: alij purpurei alij roſei ſunt ⁊ exiccati vehem̄ter ꝯſtringūt. Eſt etiā cuiꝰ flos cithima d̓r. Et eſt vehem̄tiſſime ſtipticus. vnde et diſentericos ſanat. ⁊ vulnera recentia glutinat. Eadeꝫ et cortex illius facit ¶ Conſtātinus vbi ſupra Balauſtia eſt in ſecundo gradu frigida⁊ ſicca. fluxū ſanguinis arcet. Inteſtina vulnerat a curat. vētrem confortat: humoribus ad eum fluentibusrepugnat. Egeſtionem ꝯſtipat: humoribus egredientibus cum ſanguine reſiſtit. Puluerizata et ſuper locacutis vulnerate poſita: celeriter curat ea. Ore ipſiusopozimate loto humores a gingiuis fluentes exiccantur Denteſqꝫ mobiles confirmantur. Eadē cathaplaſmata om̄eꝫ crepituram ſolidat. ¶ Plateariꝰ. Balauſtia .i. flos malipunici frigida eſt in ſecundo gradu. Ualet contra diſēteriam: et fluxum ventris: et ſanguinise naribus: ⁊ ad vomitum colericum. Flores et corticesmaligranati per duos annos ſeruari poſſunt: et habētvirtutem conſtringendi. Puluis eoꝝ valet contra predicta ¶ Auicēna. Balauſtia flos ē granati ſilueſtrisperfici vel egiptii. Hec quandoqꝫ rubea eſt qn̄ꝫ alba:qn̄qꝫ roſea. Eſt autē glutinatiua: et om̄eꝫ fluxū retinetet generat melancoliam. Utilis eſt gingiue ſanguineeFortes efficit dētes: motos cōſolidat. plagas et vlceraet percuſſionē puluerizata ſanat. Itē ꝓhibet fluxum ſāguīs. Stringit et ꝯfert vlceribusⁱ inteſtinoꝝ et fluxuimatricis et ſanguiuis eius¶. XX.¶ De operatōe eiꝰ ī medicīa. ¶ DiaſcoridesAluſpunica ē arbor vim habes ſtipticā Elixaturā radicis eiꝰ bibita lūbricos latos excludit¶ ¶In ip̄o aūt genere pomoꝝ medici diſſentiunt.quoꝝ virtus qͣdrifariā diuidit̉: ſicut inferius videbis.¶ Plini. libro xxiii. In manibus rami punicoꝝ ſerpentes fugāt Radix decocta ſuccū emittit: qui tineas pellit Eſt ⁊ ſilueſtre pū̄icū: cꝰ radiceſ rubro cortice d̓nariipōdere ex vino pote ſomnū faciunt. Malipunici corticis fumo culices fugātur ¶ Iſaac in dietis ꝑticularibꝰCortex maligͣnati cū radice ī vīo coctꝰ et potatus: lumbricos et aſcarides ⁊ cucurbitinos de ventre mortuoseiicit.¶ XXI.¶ De medica vel malo aſſiria et meloflore.¶ Iſidorus.Edica eſt arbor a medis prīo aſportata ⁊ īdedicta. Hāc greci cedromelam: latini citream.vocant. eo ꝙ eius pomuꝫ ⁊ folia cedri odoremhabeat. Malum eiꝰ inimicū eſt venenis. Ip̄aqꝫ arborom̄i pene tēpore plena ē pomis que in ea ꝑtim maturaꝑtim acerba: ꝑtim adhuc ī flore ſūt poſita: qd̓ ī cetarisraꝝ eſt ¶ Pli. lib. xii. Malus aſſiria: quā alij medicaꝫvocant: venenis medetur. folium ē vnedonis incurrētibus ſpinis Pomuꝫ ip̄m alias nō māditur Odore p̄cellit etiā folioꝝ qui trāſit in veſtes vna ꝯditus Arcetqꝫnoxia aīalium. Arbor ip̄a om̄ibus horis eſt pomifera.