LiberQuartuſdecimus
C XV.¶ De lauto.Iſidorus.Aurus a laude dicta eſt. vnde et olim laudeadicebatur. Hac em̄ cū laude victoꝝ capita cōronabantur: eo ꝙ nunꝙͣ viriditatem deponat.Sola quoqꝫ arbor hec vulgo fulminari minime creditur. ¶ Plinius libro. xii. Appollini dicata eſt laurus.¶ Idem in libro. xv. Laurus triumphis ꝓprie dicata ē:grātiſſima domibꝰ ianitrix ceſaꝝ pontificumqꝫ Solaet domos exornat: et an̄ limina excubat. Huius genera tredecim. et hāc quidē baccaliam appellāt: que vulgatiſſima eſt: baccaꝝqꝫ fertiliſſima. Sterileꝫ vero. qd̓maxīe miror. triūphalē eaqꝫ dicūtur triumphātes vti.Ip̄a pacifera: vt quā p̄tendi etiā inter hoſtes armatosquietis indiciū ſit. Romanis eſt p̄cipue leticie: victoriarumqꝫ nuncia. literis additur: et militū lanceis: piliſqꝫ faſtes imꝑatoꝝ decorat Ex his in gremio iouis optimi maximi deponebat̉: quociēs leticiā nouaꝫ attulitvictoria Idqꝫ nō quia ꝑpetuo viret: nec quia paciferaeſt p̄ferēda vtiqꝫ mirto et olee eſt. ſed quia ſpectatiſſīain parnaſo mōte. ideoqꝫ grata appollini etiaꝫ putabat̉Aſuetis eo dona mittere iā et regibus romanis. Preterea qꝛ manu ſataꝝ ac receptaꝝ in domos arborumhec ſola fulmine non iacitur. Ob has cauſas equidemcrediderim honorem huic habitū in triumphiſ. ꝙͣ quiaſuffim̄tum ſit cedis hoſtiū et purgatio vt tradit maſſurius. Deniqꝫ in ꝓphanis vſibꝰ pollui laurū et oleā: fasnon eſt Laurus quidem manifeſto abdicat ignes crepitu: et quadā deteſtatōne intraueoꝝ etiā vitia et neruorum ligno torquēte. Tiberiū principem tonāte celo: ferūt ea coronari ſolitū ꝯtra mētus fulminuꝫ. Ceſar qͦqꝫtriumphans laurū in manu tenuit: et coronā in capitegeſſit. Ac deinde imperatores ceſares cuncti: tradituſqꝫ mos eſt ramos quos tenuer̄t ſerēdi. Et durant ſiluenoībus ſuis diſcrete. Laurus etiā purificatōibꝰ adhibetur ¶ Idem li. xvi. Primo etiā fauonio germinat cornus: ꝓxime laurus. Poſt ceraſum aūt et prunū florentcyp̄ſſus et laurꝰ. cōcipiūt em̄ hieme aquila exoriente.lauro eſt cortex tenuis. radices vero craſſiores et ineqͣles: ⁊ ſuꝑficie viuacioreſ: ac recto meatu non flexuoſo.vt fici. d̓ſcendētes. Reciſa etiā letiꝰ fructificat. Huicarbori folia n̄ decidūt: ſicut nec olee vl̓ palme ac ſimilibus. calide ſunt laurus ⁊ morꝰ ⁊ hedera om̄eſqꝫ quibꝰad ignem excludēdum fiūt igniaria. Teritur ergo lignum ligno: ignemqꝫ ꝯcipit attritu: ſed nichil hedera p̄ſtātius: que lauro teratur: laurūqꝫ terat. velociter qͥdēſeneſcit lauruſ: ſꝫ e radicibꝰ repullulat. ſicut ⁊ punica ⁊malus. ¶ Idem ī li xvii. Laurus baccis ſeritur. Bacceſiqͥdem eꝰ m̄ſe ianuario aquilonis afflatu ſiccante legūtur ⁊ expādunt̉ rare: ne calefiāt aceruo Poſtea qͥdemfumo ꝑatas ad ſereudū vrina madefaciunt ¶ Idē in li.xviii. Rubigo maxīa ſegetū peſtis lauri raīs medicat̉ī aruo defixis Trāſit em̄ ī eaꝝ folia ex aruiſ ¶ Palladiꝰin libro. iii. Mēſe februario ex baccis mirti et lauri ſeminaria ſunt faciēda: vl̓ ſi facta fuerint excolenda.C XVI.¶ De medicinis ex lauro. ¶ Diaſcorides.Aurus alia ē latior: alia tenuior: ſꝫ vtrāqꝫ feruentis ē virtutis: ac recorporatiue. Haꝝ elixa¶tura eſt calida. Que ſi in vaſculo miſſa fuerit:ac deſuꝑ ſedeat̉ veſice matriciſqꝫ dolorē ꝯpeſcit. Huiꝰviridiſ folia ſūt ſtiptica: q̄ tuſa ⁊ cathaplaſmatibꝰ adhibita: veſpaꝝ et apum ꝑcuſſuram ꝓhibent. om̄eſqꝫ tūores ſꝑgunt Uiridia bibit a nauſe am ꝓuocāt: ſtomachūqꝫ ſubuertunt. Huius bacca plus ꝙͣ folia calida eſt: virtutēqꝫ fortiorē hꝫ: q̄ tuſa et in morem electuarii mellecollecta: tuſſientes: p̄tiſicos: et thoracis reumatiſmumſanitati reſtituit. cum vino bibita ſcorpionum ictibus
occurrit: maculaſqꝫ nigras corporis detergit. Succuseius aurium ſurditatem manere non ſinit. et ſonos incongruos adhibita cuꝫ vīo et oleo roſaceo compeſcitCoriū eiuſdē arboris tritum et bibitū calculos frangitabortum excludit. Epaticis p̄ſtat effectuꝫ cū vino bibitum. Succus radicis eius mīꝰ acer exiſtit: ⁊ tn̄ amarꝰminuſqꝫ ſtipticus: ꝓpter qd̓ veſice lapides rūpit Totadeniqꝫ arbor vires hꝫ acriter calefaciēteſ ac relaxātes⁊ euaporātes. ¶ Pli. li. xxiii. Laurꝰ excalefactoriā hꝫnaturā ī foliis ⁊ cortice et baccis Itaqꝫ decoctū ex hismaxīe ē foliis ꝓdeſſe vuluis et veſicis ꝯuenit. Illita vero veſpaꝝ cabroꝝ et apiū. Item ſerpētum venenis reſiſtunt maxīe ſepis dipſadis et vipere. Proſunt et m̄ſibus feīnaꝝ cum oleo cocta Cū polenta aūt que teneraſunt trita: inflatōne ſ oculoꝝ cum ruta: teſtiū cum roſaceo: capitis doloreſ: aut cū irino. Māducata pꝰ triduūterna: liberāt a tuſſi. Eadē ꝓſūt ſuſpiriiſ: trita cū melleCortex radicis cauēdus eſt grauidiſ. Ipſa radix calculos rūpit Iocinori ꝓdeſt Folia pota fomitōnes mouētBacce m̄ſes trahūt. Tuſſim veterem ⁊ orthonoceā ſanāt bine detracto cortice in vino pote. Si et febris ſitex aqͣ: aut eligmate: ex aqua mulſa aut ex paſſo decocteꝓſunt et pthiſicis eodē mō et oībus thoracis reumatiſmis: pituitā extrahūt. Aduerſus ſcorpiones quaterneex vino bibuntur Epynictidaſ ex oleo illite ⁊ lentigīeset vlcera manātia: oris: et furfures: Cutis pruriginemſuccus baccaꝝ em̄dat: ⁊ thiriaſim. Auriū dolori inſtillatur cū vino vetere et roſaceo: ꝑunctos eo fugiūt venenata oīa Prodeſt ⁊ ꝯtra venenatoꝝ ictꝰ potꝰ Uideibi plura al ia ¶ Auicenna. Laurus eſt arbor calida etſicca in. ii. Cuius odor redolenſ: Orit̉ in locis mōtuoẜhabens folia ſicut mirti: niſi ꝙ maiora ſunt. Et eꝰ fructus eſt rubens Uirtuſqꝫ illius eſt in foliis: et fructu ipſiuſ Grana eꝰ ſūt ad modum auellane ꝑue In ip̄a totaē calefactō. Sꝫ grana eiꝰ calidiora ſunt foliis. Cortexvero debilior eſt et mīoris caliditatis Et eius oleuꝫ calidius eſt oleo nūcis. Cōfert aūt laurus doloribus neruoꝝ oībus. Linitur ſuꝑ morpheā cum vino. Cuꝫ panevero ⁊ ſauith ꝯfert apoſtematibꝰ calidis. Reſoluit etiīam ſoda. Et facit ad dolores auris frigidoſ. Tinnituiquoqꝫ ꝯfert et catarro. Cōfert iteꝝ ſtricture āhelitus⁊ difficultati dilatōnis. deglutita cū melle ſimiliter: ⁊curſui ſuꝑfluitatuꝫ ad pulmonē. Urinā ⁊ mēſtrua ꝓuocat. Cōfert etiā mordicatōni ſcorpiōis cuꝫ vino ⁊ robEt eſt bona pūctōni veſpe ⁊ apis ⁊ oīo venēiſ oībꝰ bibitis. Cortex eius bibitus fragit lapidem Et īterficitfetū ꝓpter ſuā āaritudinē. Cū vino āt odorifero bibitꝰꝯfert dolori eꝑatis. Decoctō folioꝝ eius ꝯfert egritudinibus veſice et matricis. Grana eius ꝓprie valēt cūmelle ad vlcera pulmonis: et anhelitū dilationis. Iteꝫmollificāt ſtomachum: ⁊ ꝯmouēt vomitū. Lapideꝫ qͦqꝫfrāgunt ¶ Platearius. Laurus calida ē et ficca. Cuifolia virtutem habent ꝯfortādi. Fructus ex aromaticitate diſſoluēdi et ꝯſumendi. Folia exiccata in loco vmbroſo et nō fumoſo ꝑ annū in ml̓ta efficacia ẜuantur.fructus ꝑ duos annos. Fom̄tum ex aqua decoctōis folioꝝ factum. matricē mūdificat et ꝯfortat. Cōceptumqꝫ p̄peditum a frigiditate adiuuat. Iteꝝ valēt folia ꝯͣdolorem colicū. Et ꝯtra dolorē ſtomachi ex frigiditateEt ꝯtra frigidum reuma capitis. Ex baccis eꝰ fit oleūqd̓ dicitur laurinum: valens ꝯtra dolorē ex frigiditateet arteticos dolores. ¶ Razi. Iar. id eſt laurus apoſtemati matricis ⁊ puncture ſcorpioniſ: ac dolori neruoꝝauxiliatur Ꝙ totum ſem̄ et oleum auxiliātur. faſtidiūtn̄ et vomitum faciunt.C XVII.Iſidorus.¶ De maloAlus dicta eſt: eo ꝙ fructus eius ſit omnium¶Pomorum rotundiſſimꝰ. Ex his q̄dam ex locis