Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et māmillane ſimilitudinē māmaꝝ habēt. Iterum calliſtrucie ſapore preſtātiores: ficoꝝ oīm frigidiſſime. Colitur ficus arbor in foro ip̄o ac comicio rome nata. ſacra fulguribus ibi cōditis Magiſqꝫ ob memoriā eiusque nutrix fuit romuli ac remi conditoris appellata qm̄ſub ea inuēta eſt lupa infantibus p̄bens rumen. ita em̄vocabāt māmam. Idem in libro. xvi. Multis arboribus folia decidūt anteꝙͣ matureſcāt: vt ſerotino fico.Latiſſima quidē fico ſunt folia et viti et platano. Necfici vero nec caprifici vllo flore exhilarantur. ꝓtinꝰ em̄fructus floreſ gignūt. In ficis abortus mirabiles ſūtqui nunꝙͣ matureſcūt. Facillime quoqꝫ ficus et palmafructū ante maturitate perdūt. Poſt laurū et cyp̄ſſumincipiunt florere punica: ficus etiā et vitis olea. Gignentium aūt fructꝰ quedā ex lateribus ramoꝝ et cacuminibus ferūt: vt ficus et pirus. Et ficui quidē foliummaximum ē et vmbroſiſſimū. ideoqꝫ ſupͣ id pomum eidemum ſeriꝰ foliū naſcit̉ ꝙͣ pomum. Arboꝝ q̄daꝫ ſuntſimplices: quibꝰ ē a radice caudex vnus et rami ſequētes: vt ficus vitis: et oliua. Sunt autē radices copioſefico et platano et robori flexuoſoqꝫ meatu deſcenduntQuidaꝫ breuitate radicum celerius ſeneſcere arboresputāt. Quod coarguunt fici quaꝝ radiceſ lōgiſſime acſenectus ociſſima em̄ breuitate radicū arbores celeriuſ ſeneſcūt. Humor cortici arboꝝ ē: ſanguis eaꝝintelligi debet. Hic ficus lacteus eſt: et huic ad caſeosfigurādos coaguli vis eſt. Inferiori ꝑte ſunt fertiliores fici et iuglades. Eſt aūt quoddam genꝰ ficoruꝫ inſenecta fertiliſſimū. Idem in eodem. Lentiſſima ſūtet ideo ſcutis faciendis aptiſſima: quoꝝ ꝓtinus ſe contrahit plaga: ſuumqꝫ vulnus claudit Et ob id cōtumacius ferrum trāſmittit. In quo genere ſunt ficus: et ſalix: tilia. ſambucus: et populus. Frangunt̉ citiuſ: ꝙͣ findantur: quibuſ pulpa eſt: vt olee ac vites. Ecōtrariototum e carne corpꝰ eſt fico.C XIII. De ficu egip̄ciaca et īdica et cipria Solīꝰ.Icus precipua eſt egiptia folus moro cōparāda. poma ramis tantum: ſed caudice geſtans. Uſqꝫ adeo ſue fecunditatis anguſta eſt:vt vno anno ſeptieſ fructificet. vnde cum vnum pomūdecerpſeris: alteꝝ ſiue mora ꝓtuberat. Materia eiꝰ inaquā miſſa ſubſidit: et cum diu in aqua ſubſederit: leuior facta ſubtollit̉ et verſa vice quod in alio ligni genere natura non recipit. humore ficca fit. Plinius lib.xii. Indie ficꝰ poma ſemꝑ exilia habet: ip̄a ſe ſꝑ ſerenſvaſtis diffunditur ramis: quoꝝ adeo pondera curuantur in terrā vt annuo ſpacio ibidem infigātur: nouā qͣꝫſibi ꝓpaginem faciāt: circa parietem in orbeſ quodamopere topiario. Intra ſepem eſtiuāt paſtores: opacāpariter et munitam vallo arboris: decora ſpecie ſubterintuēti ꝓcul ve fornicato ambitu. Superiores eiuſdemrami in excelſum emicāt: ſiluoſa multitudīe: vaſto matris corpore: vt. xl. paſſus plereqꝫ orbe colligant. Umbre vero bina ſtadia operiāt folioꝝ latitudo pelte amozonice habet effigiē. Ea cauſa fructuꝫ integēs: creſcere ꝓhibet. raruſqꝫ eſt: nec fabe magnitudine excedensſed per folia ſolibus coctus: predulci ſapore digno arboris miraculo gignit̉ circa aceſineꝫ maxime amnem. Idem libro. xiii. In egipto multa ſunt genera arboꝝque non alibi: ante omnia ficus egipcia ob id nominata. arbor moro ſimil̓ folio: magnitudīe: aſpectu. Pomūfert ramis: ſꝫ caudice. Idqꝫ ip̄m ficus eſt p̄dulcis:ſine granis interioribus: per qͣm fecundo ꝓuentu ſcātpendo tm̄ ferreis vnguibꝰ aliter matureſcit. ſedfactū ē: qͣrto die demetitur: alio ſubnaſcēte ſepteno itanumeroſa ꝑtu: ſingulas eſtates ml̓to lacte abūdāte.Subnaſcit̉ etiā ſi ſcalpatur fetus: qͣter eſtate. pͥorē

qꝫ expellit īmatuꝝ. Materieſ ꝓprii generis īter vtiliſſimas ceſa ſtatim ſtagnis mergit. hoc eſt eius ſiccariprīo ſidet: poſtea fluitare īcipit: certoqꝫ fugit alienꝰhūor: qui aliā om̄eꝫ rigat maturare ceperit: tempeſtiue habꝫ ſignū. Huic ſimil̓ ē q̄dā que vocatur cipriaficꝰ ī chreta illa caudice ip̄o fert pomū ramis in craſſitudīe adoleuere. Sꝫ hec germīa emittit ſinevll̓ foliis radici ſimilia. Caudex arboris ſimilis ppl̓o:foliū vlmo Fructuſ qͣter nos fundit: totiēſ germīat ſꝫgroſſus eꝰ matureſcit: niſi īciſſura emiſſo lacte. Suauitas et interior fici. Magnitudo ſorbo ſimilis Siliqͣꝙͣ yones cerauniā vocāt. trūco ip̄a fertil̓ ſed pomo ſilique Ob id qͥdaꝫ egiptiā ficū dixere errore manifeſto enim in egipto naſcitur: ſed in ſiria. yoniaqꝫ circagnidū: atꝫ in rhodo: ſuꝑcomātibus foliis: flore cādido vehem̄tia odoris. platigera imis ꝑtibꝰ: Ideo ſuꝑficie flaueſcens: ſuccū auferente ſobole. poma an̄cedētisāni circa canis ortū detracto: ſtatiꝫ alteꝝ parit. poſteaflorē arctuꝝ hieme fetus eius nutriēte .XIIII.De oꝑatōe fici arboris ī medicīa Diaſcori.Icus alia eſt agreſtis: alia vſualis. Utraqꝫ etom̄i ꝑte recorporatiue virtutiſ ē: magꝭ āt agreſtis. Folia eiꝰ cathaplaſmata ſalibus aceto mēdent̉ cātabrici: ſiue ſcabro Quidā etiā aſꝑitatesoculoꝝ ex eis fricādas ꝓbāt. Lacrimꝰ eius ſiue ſuccꝰinſtillatus necatōnibus vel ꝑcuſſuris ſerpētum aptiſſimus ꝓbatur. Preterea īpetigines lepras maculas etpodogras admixtus cathaplaſmatibus curat. Aliteraūt ſuccus fit ꝯtuſis et exp̄ſſis mollioribus ramis tꝑequo fecūditate īfuſa: grauide vident̉. ſꝫ nec oculoꝝgermīa erūpunt Hic ſuccus in vmbra ſiccat̉ ac repotur. ex ipſo lac limpidū coagulatur atꝫ reſoluit̉. Deniqꝫ ramo ip̄iꝰ cuꝫ lac ꝯmouetur vētriflue virtutis fitCinis aūt exuſtoꝝ ramoꝝ eius admixtuſ aqͣ: et liqͥduseffectus: diſentericis inunctōne medet̉. et calloſos vlceꝝ ſinus curat. Spōgiis etiā ex ip̄o madefactis: depoſitis gangrene curatur. Iteꝫ veneno tēptatis potuidatur. oleo mixtus et īunctus ſudores mouet Hocet ceteri p̄ſtant cineres: ſed magis quercinus. Cadicivero quos olipicoſ vocāt crudi medent̉ mirteis. Coctivero neruorum inuerſiones et ſcrofas emolliunt: venena quoqꝫ ad ſuperficiem corporis euocant. IdemCinis ficus ex haſtis tantum effectus creſcit ꝙͣtum eivetuſtas acceſſerit. Gāgrenas curat: putredīes carnisd̓paſcit: purgare ac repellere vl̓ nera poteſt Recēti vulneri appoſitus ꝑacolleſim facit. Sāguīs inūdatōni vl̓coagulatōni fert auxiliū: de alto cadentibus ſubuenit.Apoſtematibus cum aqua celeſti coctus fom̄to vtilit̓adhibetur Celiacis ac diſentericis medetur Neruoꝝꝯtractōnē ſoluit. Oleo admixto bibitus ſudorē ꝓuocatSphalāgionū morſui bibitꝰ opitulatur. Reliqui qͦqꝫcineres arboꝝ ſimilē habent efficaciā et maxīe trium:om̄es aūt ſtiptice ſunt Auicēna. In ramis fici tātūineſt ſubtiliatōnis: qn̄ caro coquitur cuꝫ eis diſſoluitur Succus earundē anteꝙͣ frōdeſcāt: valet ī denteroſo: et ſunt ꝓpinquā virtuti lactis eiuſ. Aqua cinerisligni corroſiua eſt: et mūdificatiua vlcerum putridorūantiquoꝝ: adminiſtrata cortice gͣnati ſanat panaricium et valet ad vlcera crurium fraudulenta. Iteꝫ ſuꝑneruos doloroſos effunditur In potu datur ad coagulatōnē lactis in ventre. Datur et oleo mixto: ei qui hꝫſolutōnē et diſenteriā. Folia eius recentia ſuꝑ morſuꝫcanis rabioſi poſita ꝯferūt. Ualēt etiā ſcabiei īponūtur ſuꝑ vlcera groſſa hūiditatum: ſuꝑ verrucā morpheā. Cuꝫ eiſdem fricatur aſperitas palpebraꝝ: et ſcabies eaꝝ Succus folioꝝ eius exulcerat. Uehem̄tiſ eſtcale factōnis et abſterſionis. Aꝑit orificia venaꝝ ani.