LiberQuartuſ decimus
pyſentericis ꝓdeſt. flos eius albus ⁊ caniculari ortu vigens. Ip̄e quoqꝫ potui datuſ cū vino fluoreꝫ humoriscohibet: Illitꝰ cū melle medetur oculorū lippitudini etſacro igni. Huiꝰ ergo folia et flores ⁊ mora leniter tingunt. Folia eiꝰ et thime maſticata hec herpetas l̓ aliavlcera in ore curant. et plagas glutināt. Mora eiꝰ matura mediocriter habent in ſe calorem. Immatura vero frigidā ac terreſtrem in ſe retinēt ſubſtantiā Puluiſex ea factus ſicut de flore eiꝰ. deficcat. ⁊ facit ad diſētericos et ad om̄e reuina vētris: ⁊ ad d̓fectōnē ſtomachiſanguineꝫ quoqꝫ expuentibꝰ eſt vtiliſſimꝰ. Radix eiusſtiptica eſt et leptomeris. Ideoqꝫ nefreticis data: lapides rūpit. Eſt aūt quedā ſpēs bacci que cōmunis eſt ⁊oībus nota. Alia vero q̄ dicit̉ ydea ſiue kymoſ mollisac lenis. Cuius ſuccus cū vino ⁊ melle ſumptꝰ ad ſuperiora ꝓdeſt. Mora cū vino ſumpta ſapiētiam. vt antiquis dicit̉. nutriunt. Ip̄a vero cum melle et pane tritamirifice rumpūt apoſtema¶ Yſidorus..VI.De caſtanea.Aſtanea dicitur: eo ꝙ fructus eius gemini inmodum teſticl̓oꝝ rotūdi ſunt. qͥ dum eiiciūt̉ qͣſicaſtrātur. Hec arbor ſimul ut exciſa fuerit: tanquamſilua expullulare conſueuit. ¶ Plinius libro. xvi. Caſtanea diligit mōtes et valles: ſicut̉ robur ⁊ abies. Necamat aquoſa loca cypreſſi et caſtanee: ſed ſunt ſiccaneeCaſtanea eſt aceris modo criſpa. et eſt etiam eideꝫ firmitas ſpiſſa. Itaqꝫ cariem vetuſtatemqꝫ ſentit tardiſſime In vere aūt concipiunt caſtanea terebīthꝰ ⁊ aquifolium. ¶ Idem libro. xvii. Semen ipſa ſerere docuitnatura. cum decidens viuiſceret terra exceptuꝫ. Necaliter ꝓueniunt iuglandes atꝫ caſtanee: quibus eſt proſemīe fructus ipſe Caſtaneam inſeruit corellius equesromanus ſuomet ip̄o ſurculo ī agro ne apolitano. Hecinter laudatas ab eo nomē accepit. Poſtmodum hereseiuſdem libertus correllianam inſeruit. Hec ē inter illas difrerentia: ꝙ illa copioſior: hec corellianā melior.Tempꝰ vero ſtatutū caſtanee ac pinee ſerendi ē ſeptīokl̓s marcii. Caſtanea pedam̄tis oībꝰ p̄fertur facilitatetractatus ꝑdurādi ꝑuicacia regerminatōe cedua. Salice quoqꝫ letior: querit facile ſolū: nec tn̄ arenoſū maximeqꝫ ſabulum huīdum aut carbunculum vl̓ tofi etiaꝫfarinā: ꝙͣlibet opaco ſeptentrionaliqꝫ et p̄frigido ſituvl̓ etiā decliui. Recuſat eadem galliā rubricā cretam:om̄eꝫqꝫ terre fecunditatem qua ſeri nuces diximꝰ ſednō ꝓuēit: niſi maximis. nec niſi quinis aceruatim ſatiſꝑfringi ſolum debet ſupra ex mēſe nouembri in februarium: quo ſolute ſpōte ex arbore cadūt atqꝫ ſubnaſcūt̉Interualla pedalia ſint: vndiqꝫ ſulco dodentrali Ex hͦſeminario tranſferunt̉ in aliud: bipedali interuallo plꝰbiennio Sunt et ꝓpagines nulli qͥdem faciliores. Nudata ſiquidē tota radice in ſulco ꝓſternit̉: ⁊ tūc ex cacumine ſup̄ terrā relicto alia quoqꝫ ab radice renaſcitur.ſed trāſlata neſcit hoſpitari: pauetqꝫ nouitatē. bienniofere poſtea proſilit.¶ De ceraſo et eius cultura..VII.Actor.Eraſus eſt arbor. vt legitur. haſtilibꝰ apta: cuius gūmi ore detētum et glutinoſum arteriasenit huiꝰ fructus ceraſum dicit̉. ¶ Pliniꝰ li.xv. Ceraſi in egipto nulla cura gigui potuere Inter p̄mas ſunt que in pomis colono annuā gratiā referunt.Uirgilius ceraſis vlmum inſitum dicit. Laurea veroceraſa non ingrate ſunt amaritudinis inſita lauro.¶ Idē in li. xvi. Ceraſus aquoſis gaudet mōtibꝰ ſicutaceritilia et fraxinus. Huic cortex ſimilis ē libris. Pſambucum floret ceraſus ſicut ⁊ pirus et prunus. Ramoſarum arborum ceraſus excreſcit in trabes. xl. cubitoꝝ. ⁊ eqͣli ꝑ totum reperitur craſſitudīe duoꝝ cubitoꝝ
Iuxta romā egre ꝓueniūt caſtanee: ceraſi quoqꝫ. Humor et cortici eaꝝ eſt: qui ſanguis eaꝝ intelligi debet:ficis lacteus: ceraſis vero gūmoſus. Lenticia eſt platano: ſed mādida. ceraſo ſiccior: ſed pōderoſior. ceraſus ⁊faguſ celeriter īareſcunt. Alternāt vero fructuſ qͥbꝰ ēlignū ſicctꝰ: vt oliue. magiſ ꝙͣ qͥbꝰ ē carnoſus: vt ceraẜIdeꝫ lib. xvii. Sem̄ inſerere docuit nat̉a raptū: autūramē d̓uorato: ſolidoqꝫ alui tēpore mādido: fecūdo fimimedicamīe in mollibꝰ arboꝝ lecticis abiecto. l̓ ventisquoqꝫ ī aliquas corticū rimas trāſlato. Unde vidimꝰin ſalice ceraſum: et in lauro platanū: et in ceraſo lauꝝet baccas ſil̓ diſcolores Ceraſi libro dempto: findūturque ſole et pꝰ brumā īſerunt̉. Teraſi quidē ⁊ amigdalehabent vbiqꝫ ſtatutū tp̄s anni circa brumā ſerendi vl̓inſerēdi. Iteꝝ ceraſus et talea ⁊ vitis corticē mittuntnō vitalē nec ꝓximū corpori: ſꝫ euꝫ qui alio ſubnaſcēteexpellit̉. Umbre ſunt enormes ceraſis: ſicut et lauris.Ceraſoſ āt p̄coceſ facit: et matureſcere cogit: ordeaceaſtipula radicibus admotā ¶ Palladiꝰ libro. ii. Menſeianuario ceraſus agreſtis optīe inſeritur. ¶.VIII.¶ De cidonio.¶ Diaſcorides.Idoniā vel cidonius ē arbor maloꝝ cidonioꝝHuiꝰ folia virtutē habēt medicinalē: collectaet in lintheolo poſita mūdiore: purgata ī vaſevitreo mittunt̉. Dehinc oleo recentiſſimo vas vſqꝫ adfauces īpletur: ac pelle cooꝑtuꝫ in loco vmbroſo ſiccat̉Flos eius viridis et ſiccus in cathaplaſmatibꝰ ē ſtipticus Tūores oculoꝝ et ſanguinē tollit. fluxui matriciscum vino bibitus ſubuenit. ¶ Palladius lib. ii. Mēſeianuario tuberes inſerunt̉ cidonio ¶ Idē lib. iii. Cidoniis ſerendiſ pleriqꝫ tēpora diuerſa dixerunt. tn̄ michivſu cōꝑtum eſt: in italia circa vrbeꝫ m̄ſe februario: velinchoate martio. plātis cidonioꝝ radicatas ī paſtinato ſolo tenuiſſe: adeo velociter: vt ſepe ſequēti anno. vtfrugi. gauderent: ſi poſite maioris ſtatuſ fuiſſent locisſiccis et calidis. Extremo octobri vel nouēbri īchoāteponāt̉. Amāt cidonia locuꝫ frigidū: humectuꝫ. ſꝫ in tepido ſtatuantur. opus eſt ill̓ rigatōne ſuccurri. Fer̄t tn̄ſtatim mediocris ſitus inter naturā frigoris ⁊ caloris⁊ in planis et decliuibus ꝓuenire: magis tn̄ inclinataet denexā deſiderant Serūt aliqui cacumībuſ et talea:ſed tardius in vtroqꝫ ꝓuentus. Ita ponēde ſunt largearboris cidonee. ne alterā quātientē vento: ſtillicidiuꝫtāgat alterius. Dum mīor ē l̓ ponitur: iuuetur ſtercoremaiori: nec n̄ cinere. l̓ certe puluere ſemel toto āno radicibus miſſo. Naꝫ pōa in his et cito matura et maiorisincrem̄ti aſſiduus efficit. Rigāde ſunt quotiens celeſtis negat̉ infuſio: et circūfodiende. Locis calidis octobri m̄ſe et nouēbri. frigidis: februario et martio. Niſicircumfodiat̉ aſſidue: aut ſteril̓ efficit̉: aut poma eꝰ degenerāt. putāda eſt. ſicut ꝓbaui. et a viciis oībus liberāda. Si arbor egra eſt. amurca eqͣliter aqua mixta radicibus dꝫ affundi. aut calx viua temperata cū terra .ſre ſina locularis pici liquide mixta: truco arboris allinivel ablaqueate arbori circa radices impariſ nūeri pōacidonie ꝓ magnitudīe eiuſ ponēda et obruenda firmāt̉Quod anis ſingul̓ factuꝫ: cuſtodiet a viciis: ſꝫ arborislōge derogabit etati Menſe februario cidonia inſerūtur melius in trunco: ꝙͣ in cortice. Recipiūt in ſe ſurculos ꝓpe om̄is generis: punici: ſorbi: oīmqꝫ maloꝝ: quemeliora ꝓducūt. Inſeratur auteꝫ nouelle arbores: quibus ſuccus in cortice eſt. Si maior eſt circa radicē melius inſeretur: vbi cortex et lignum beneficio ſoli adherentis humeſcit.¶IIX.De citro et eiꝰ natura. ¶ Pliniꝰ li. xiii.Itrus eſt arbor apud mauroſ athlāti motiſ cō¶ltines: qͥbus arbor et cedri plurima: et menſaꝝ