Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTerciuſdecimus

et ꝯfert vlceribus et veſice. Cortex etiā eius ventremretinet. Cortices folioꝝ eiꝰ ſi bibātur ꝯfer̄t dolori ep̄atis Uermis viridis qui ē ī pino: exiſtit in natura virtute cantaridis Diaſcorides Arboris pini aliā picialiam greci peucen vocant. et ſpecie quidē differūt: ſꝫvnius virtutis ſunt. Cortex eius virtuteꝫ habet redargͣuentem .i. ſtipticaꝫ. Attritōnibꝰ medetur. Et cathaplaſmatibus mixta vulneribus corporis et cōbuſturiscicatrices ducit Bibita ventrem ſtringit et ſanguinisfluores cariemqꝫ ſuꝑfluam reprimit. Folia eiuſ eiuſdēſunt virtutis: ſed paulo minoris: que tuſa et cathaplaſmatibꝰ addita: tūores ſpargūt. Trita et ī aceto bibitaepaticiſ ꝓſunt Lignū etiā cortici ſimile ī virtute fumuſeꝰ ꝓpter attram̄tum ſcriptoꝝ recenſ colligitur. vtilis ētibie. prurigines palpebrarū cōpeſcit: lacrimaꝫ oculisſiccando ſuſpendit. Ambroſiꝰ. vbi ſupͣ. Lacrimula LXXXV.pinus vulpes ſibi medetur. De pinaſtro Pliniꝰ libro. xvi.Inaſter nichil aliud eſt ꝙͣ pinꝰ ſilueſtris: miraquidē altitudine: et a medio ramoſa: ſicut pinꝰin vertice. copioſiorem dat iſta reſinā. Gignit̉et in planis. Eaſdem arbores alio nomine: oram eſſeytalie: quas ſtipulaſ vocari arbitrantur pleriqꝫ: ſꝫ graciles ac ſuccinctōres: et enodes liburnicaꝝ ad vſus: pene ſine reſina. Huic quoqꝫ arbori decidūt folia: ēex illis generibus cognataꝝ arborum ī europa que piceꝫ ferunt ad vina condienda. Sunt enim ſex videlicetpinus et pinaſter ac picea larix et abieſ tēda. Ex quibus pinus atqꝫ pinaſter folium habent capillamentiꝰ p̄tenue: longū et aculeatum mucrone. Hec aūt oīagenera .ſ. que piceꝫ ferūt accenſa fulgine immodica: repente carbonē eruptōis crepitu expuūt: eiaculāturqꝫ lōge excepta que ardet larice Ideꝫ ī libro. xv.Eſt genus pinee nucis qd̓ pityia vocat e pinaſtris: aduerſus tuſſim remedii ſingularis: nucleos in melle decoctos taurini vocant aquicelos. LXXXVI.De piſtacia et pithio Iſidorus.Iſtaciā dicitur: eo cortex eiꝰ pomī nardi piſtici habeat odorem Huius virtus auſtera eſtet ſtiꝑtica. In cibo autē ſūpta ſtomacho fit accōmoda Pliniꝰ. li. xiii. Siria peculiares habet arbores: in nucum genere piſtacia nota: aduerſuſ ſerpentum morſuſ traduntur cibo et potū ꝓdeſſe Palla.lib. tercio In m̄ſe februario piſtācie ꝑlata ſtatim pōtinſeri et plāta caſtaneaꝝ aſpergi. Idem in libro. xi.Piſtacie ſerūtur autūno m̄ſe octobri et ſobole et nūcibus ſuis. Sed meliꝰ ip̄a piſtacia iuncta ponūtur maſfemina. Marem dicūt cui ſub coreo: velut oſſei lōgi vidētur latere teſticuli Quid dilgentius voluerit ſerere:ꝑtuſos qualiculos ſtercorata terra repletoſ parabitet in his piſtacia terna conſtituet: vt ex oībus germenquodcūqꝫ ꝓdeat vbi ꝯualuit: plāta trāſferat̉ mēſefebruario: amat locum calidum ſed humectatum: et rigatōne gaudet. et ſoli īſeritur therebintho m̄ſe februario vel martio: vt alij. ſed et amigdalo inſeri poſſe autumauer̄t Palladius libro. xxiiii. Pithius eſt frutexſimil̓ picee flore paruo purpureo. quā quidā ī titimallinumerant genere. Bilem et pituitam aluū detrahitradix decocta Folia eiꝰ in aceto decocta cutis emēdātfurfures. māmas quoqꝫ mixto ture decocto Torminaac ſerpentum ictus et in totū collectōnes incipientes. De platano et eiꝰ natura. Iſidorus. LXXXVII.Latanus a latitudine folioꝝ dicta ē: Uel quiaarbor ip̄a patula et ampla eſt: platos greIcilatum vocāt. Huiꝰ arboris et nom̄ formāexp̄ſſit ſcriptura dicēs Quaſi platanuſ dilatata ſum inplateis. Eſt aūt tenerrimis foliis ac mollibus et vitiū

ſi milibus. Plini. libro. xii. Quis miretur arborēvmbre gratia tm̄ ex alieno petitam orbr. Platanus eaeſt. hec mare yonium in dyomedis inſulā tenuiſ eiuſdem tumuli gratia primum inuecta. ī ſiciliā trāſgreſſaatqꝫ inter primas ytalie donata: etiā ad marinos vſqꝫꝑuecta: ac tributariū etiā detinens ſolū: vt gentes vectigal etiā vnibra pendāt: tm̄qꝫ poſtea īcreuit honoriſvt mero infuſo enutriātur. eadē nūc ī athenis cubitoꝝ.xxxvi. vnius a radice ramos antecedente. nūc eſt in licia clara ſocia gelidi fōtis amenitate itineri appoſita:domicilii modo caua. lxxxi. pedum ſpecu vertice numeroſo ſe ꝓtegenſ ramoꝝ arboribꝰ vaſtis: inſtar agroslongis obtinens vmbris. Eſt gortine in inſula chretaiuxta fontem platanus vna inſignis: vtriuſqꝫ monum̄tis līgue: nūꝙͣ folia dimittens. Statimqꝫ illi grecie fabuloſitas ſuꝑfluit: iouem ſub ea cuꝫ europa ꝯcūbuiſſeEſt aūt hoīm natura nouitatiſ auida. ml̓ta genera platanis adiicere: qn̄quidē arboris huius cōmendatioalia maior eſt: ꝙͣ eſtate ſolem arcere: hieme admittere. Idem in libro. xv. Inopia cogit aliqn̄ luminū cauſaoleū fieri et ē platani baccis aqͣ et ſale maceratis. Uirgiliꝰ dicit platanū inſitā ceraſis Idē libro. xvi. Gigꝭnitur in platano cāchrin pilula videlicet in medicinavim vrendi habēs poſtꝙͣ folia ceciderint: hieme durāsnucleū ſimileꝫ pineis ꝯtinēs. Platāno ſunt folia diuiſaradices copioſe. primo quidem fauonio germīat cornꝰfeſtinat et platanus. Arbores ꝓſtratas reſtitui pleꝝqꝫet quadā terre cicatrice viueſcere vulgare eſt: Hoc platanis familiariſſimū que plurimum ventoꝝ cōcipiuntꝓpter denſitatem ramoꝝ: quibꝰ āputatiſ onere leuiatoin ſua ſcrobe reponūtur. Eſt lenticia platano: ſed madida: ſicut alno: ſiccior aūt vlmo fraxino. LXXXVIII. De virtute ip̄iꝰ ī medicīa Diaſcorides.Latanus eſt arbor frigide huideqꝫ ſubſtantieet ideo folia eiuſ viridia trita impoſita inflamata genuā curant. Cortex et pile ſepo veladipe vlcera vſta ſanāt Item platani folia mollia elixata cum vino cathaplaſmata oculorum reuma ſuſpēdunt et tūores reprimunt. Sem̄ eiꝰ cum vino bibitummorſibus venenaticis occurrit. Axungia mixta ꝯbuſtionibus medetur. Huius flos ſi in facie ſederit maculāfacit. ac ſi in aurē intrauerit: auditum ꝑdere facit Iteꝝeius folia tenera cum aceto medētur hūidis gīgiuis:dentiūqꝫ dolori: quia coherentiſ virtutiſ ſunt Solūt ionibus etiā epythimatibꝰ mixta medentur Plinius īlibro. xxiiii Platani aduerſant̉ veſꝑtilionibꝰ. pilule earum in vino pote ꝓſunt oībus ſerpentiū et ſcorpionuꝫvenenis: et ambuſtis. Tuſe etiā cum aceto acri magiſqꝫ ſcillitino: ſanguinē omnē ſiſtunt: et lentiginē et carcinomata addito melle emendāt. Cortex in aceto dētiūremedium eſt: Folia aūt tenerrima decocta ī vino albooculoꝝ vicio. Cinis pilularuꝫ ſanat ābuſta igni vel frigore. Cortex eius ē vino ſcorpionū ictꝰ reſtrigit. Foliaet cortex illiniūtur collectōnibꝰ et ſuppuratōnibꝰ decoctū eoꝝ. lanugo folioꝝ et ocul̓ et auribꝰ inutilis eſt. LXXXIX. De populo et eiꝰ natura. Iſidorus.naicatur. Cuius genus duplex. Naꝫ altera ēOpulus dicta eſt: eo ex eiuſ calce multitudoalba: altera nigra. Alba populꝰ dicta eſt: quiafolia eꝰ vna parte ſunt alba: altera viridia. Eſt ergo bicolor habens qͣſi noctis et diei notas. Benerat etiā reſinā electꝝ noīat̉ circa eridanū fluuiū: vt alij memorantur in finibus ſyrie Ambroſiꝰ. Bicolor ē populꝰarbor videlicꝫ coronis vmbroſa victricibꝰ Pliniꝰ li.xvi. Mōtes amat ppl̓s ſicut et buxꝰ: nec niſi ī aquoſisprouenit populꝰ: ſicut nec ſalix nec alnus Unitas vero