TerciuſdecimusLiber

nunꝙͣ inebriant̉. Tormina ſanat. faſtidiuꝫ abigit. Foliorū arentiū farina ſudores inſperſa cohibet. etiaꝫ ⁊ infebre. Vtilis eſt celiacis et ꝓcidētie vuluaꝝ. Sedis vtciis: vlceribus manantibꝰ: igni ſacro fotū. Capill̓ fluētibus folia fungis aduerſantur ex vino trita. Cum cera vero articularibꝰ morbis et collectōnibꝰ Eadem invino decocta diſentericis ⁊ ydropicis potui dant̉ Siccantur in farina: que īſpergitur vlceribuſ: aut emorrove. Purgāt et lētigines p̄therigia et paronichia et epinichida. cōdilomata: teſtes tetra vlcera Item ambuſtacum cerato. Ad aures purulentas. foliis crematis vtūtur ⁊ ſucco decocto Eſt ⁊ mirtꝰ ſilueſtiſ baccis rubētibus: ſed breuitate ſatiua diſtat. Radix eiꝰ in honore ē.decocta vino valet ꝯtra renū dolores pota: et difficilivrine p̄cipue craſſe et grauiter olenti. Sem̄ cum vinopotum vel oleo vel aceto calculos frangit. Idē ī acetoet roſaceo trituꝫ capitis dolorem ſanat. ¶ PlateariusMirtus frigida eſt in primo: ſicca in ſecūdo Et ē frutex: cuius fructus .ſ. mirtilli ꝓprie competunt vſui medicine: ſolia et flores ſecundario. Fructus poſt maturitatē Sole tn̄ deſiccari folia debent Biutiuſ flores ẜuari nequeunt Habent autem virtuteꝫ conſtringendi exponticitate: et confortandi ex aromaticitate. Foliis inaqua pluuiali decoctis: fit fom̄tum ꝯtra inferia: ꝓpterdiſſolutōnem et ꝓfluuium. circa frontem ⁊ timpora: adſomnum ꝓuocandū in febre acuta: et etiā ꝓpter reumaet dolorem capitis ex caliditatē. Cōtra fluxū vel dolorem renū valet miro mō: ſiropus ex floribus vel ex aqͣde coctōnis eaꝝ. Aqua etiā facta ex aqua pluuiali cuꝫfloribus mirti ad modum aque roſacee. multū valet ꝯͣp̄dicta: ⁊ ꝯtra ſincopin. Puluis eius ſuppoſitꝰ: vlceraconſolidat..LXXXII.¶ Iſidorus¶ De piceaIcea ex pinoꝝ genere: differūt tamen vt piniſpecie Nā aliaꝫ picin greci: aliā vocāt peucenquaꝫ nos piceam dicimꝰ: eo ꝙ deſudet picem.Plini. libro. xvi. Picea ē arbor ramoſa: cui ramoꝝeſt ordo ſicut et abieti. Picea montes amat et frigoraferal̓ arbor: et indicio funebri ad fores poſitā: rogiſqꝫvirens. iaꝫ tn̄ et in domoſ tōſili facilitate recepta. Hecpleꝝ plurimā interueniente candida gēma fundit reſinam: thuri taꝫ ſimilē: vt mixta a viſu diſcerni nō poſſitHuius arboris cortex ē in vſu magno. ſicut abietis ⁊fagi ac tilie Gignit quoqꝫ picea canchryn videlicꝫ pilulā in medicina vim vrendi habentē: q̄ poſtꝙͣ folia ceciderint: hieme durat et ꝯtinet nucleum pineis ſimilemIs hieme creſcit: et aperit̉ pilula tota: caditqꝫ cū foliacreſcere ceperīt. Huic etiā arbori folia ſunt breui ſetaet craſſiore: duraqꝫ ſicut cyp̄ſſis Rami vero pene ſtatīa radice modici: velut brachia lateribuſ īherēt. Piceamīꝰ ē alta ꝙͣ larix. totiſ pannicul̓ mīoribꝰ atꝫ gracilioribus: habet nucleos minimoſ ac nigros. ꝓpter qd̓ grecipthirophoron eā appellabāt In eadē quoqꝫ nūcamētaſunt maribꝰ ꝯp̄ſſiora: minuſqꝫ roſcida reſina Ut auteꝫpix exeat: aꝑitur picea a ꝑte ſolari: nō plaga ſed vulnere corticis ablati: cum plurimū hiatu bipedali: vt a terra cubito cum minimū abſit: nec ip̄o corpori parcitur:vt in ceteris qm̄ abſtula vel haſtula in fructu eſt. Ueꝝhec terre ꝓxima laudatur. altior amaritudinem affertPoſtea hūor om̄is ē tota ꝯfluit in vlcus. Habet piceafolia pungentia: nulloqꝫ flore exhilaratur Protinꝰ em̄fructus a floribus gignitur Abies quidem circa ſolſticium floret Pinꝰ et picea germinatōe. xv. fere diebuspue niūt. Sem̄ vero et ip̄e poſt vergilias reddūt. piceaet pinus et alnus ad aquaꝝ ductus in ſcobos cauaturobrute terra plurimis annis durāt cito vero ſeneſcuntſi nō integant̉. ¶ Idem in libro. xvii. Umbra picearuꝫquacunqꝫ attigerit eſt venenū. ¶ Idem in libro. xxiiii.

Picee et laricis folia trita. et in aceto decocta: dentiūdolori ꝓdeſt. Ciniſ corticem eiuſ intertrigini ⁊ ābuſtiſpotꝰ aluū ſiſtit. Urinā mouꝫ. Suffitu vuluas corrigitpicee folia priuatiꝫ iocinori ſunt vtilia: dragme pondere in aqua mulſa pota Beniqꝫ ſiluaſ illas dumtaxat: q̄pice ac reſine gratia radātur vtiliſſimas eē ptiſicis autumant. Uel his qui longa egritudine vireſ non recolligūt.¶ LXXXIII.¶ De pino et eius natura.¶ Iſidorus.acutū antiqui dicebant. Hāc alii picin aliamInus ab acumine folioꝝ dicta eſt Pinū enimgreci peucen vocant: quā nos piceam dicimuseo ꝙ picem deſudꝫ In inſul̓ germanie huiꝰ arboris lacrima electꝝ gignit. Butta em̄ defluēſ rigore vl̓ tēpore in ſoliditatē dureſcit: et gemnā facit. De qualitateſua ⁊ nomen accipiens .i. ſuccinū: eo ꝙ ſuccus arborisſit. Pinus creditur ꝓdeſſe cunctis que ſub ea ſerunturſicut ficꝰ nocere omnibꝰ. Nuclei aūt pinoꝝ. vt ait ypocrates. nimis calidi ſunt venerē ꝯmouēt: ſtomachū etrenes calefaciūt: vrinā purgāt: ex dulci vino potati vētrem cōmouēt. ¶ Ambro. Pinus comātes ſunt et inalta ſe cacumina efferūt: pinus et olea ſemꝑ indum̄tūſuū ſeruāt: ſꝫ tam̄ folia ſua ſepe cōmutāt: nec ea quaſidiuturna ſed quaſi ſuccedanea p̄tendunt. Arbores ſuepulcritudinem ꝑpetui veſtituſ integritate muneris obumbrātes. ¶ Palladius li. xxii. Pinus niſi in ſiccitatenō durās: cui ꝯtra celereꝫ putredinē comꝑi in ſardiniahoc genere ꝓuideri: vt exciſe trabes eiꝰ aut in piſcinaqͣlibꝫ: anno toto merſe laterent: pꝰ operi future: aut harenis obruerent̉ in litore. aut agreſtionē qua recte eſſꝫalternis eſtibus recipcans fructus allueret ¶ Areſto.in libro de plātis Pinus multos habet cortices ī quaſicut et in palma ſem̄ deficit: cū fuerīt debiles. ¶ Pli.libro. xv. Pinea corona apud hiſtrū victores coronantur. ¶ Idem libro. xvi. Pinus eſt arbor in cacumīe ramoſa: cui folia ſunt vt cedro cappillata Scādula fit exomnibꝰ arboribus que fundūt reſinā: ſed minīe durāsp̄terꝙͣ e pyrio. Ex arboribus picem ad vina ꝯdiēda ferentibus. Pinus ⁊ pinaſter foliū habēt capillam̄ti mōp̄tenue lōgū ⁊ aculeatā mucrone. Fert aūt pinꝰ reſineminimū: ex ip̄is nūcibus interdū. Et larix ylex ⁊ piceanullo flore exhilarant̉ nec verſicolore nūcio ꝓmittuntannos natales ve pomoꝝ recurſuſ. ꝓtinus enim floresgignūt fructus. Iteꝝ arbores quedā tribus ānis fer̄tante maturitatē fructus. ex quibus etiā in admiratōnemaxima eſt pinus. Habet em̄ fructum mature ſcentemhabet et āno ꝓximo vētuꝝ ad maturitatem. Ac deind̓tercio. Nec arboꝝ vlla auidiꝰ ſe ꝓmittit: quo em̄ mēſenux ex ea decerpit: eodē alia matureſcit. Que āt ī arbore ſe diuidūt zamīe vocāt̉: ledūtqꝫ ceteraſ: niſi d̓trahāt̉pinꝰ quadriꝑtitos venaꝝ curſus habet: bifidos ve: ul̓omnīo ſimpliceſ. Pinꝰ āt et cip̄ſſꝰ aduerſꝰ cariē: tineaſqꝫ ſūt firmiſſime Pinꝰ ⁊ picea et alnꝰ ad aquaꝝ ductꝰintus cauantur. obrute vero terra plurimis durāt ānisEedemqꝫ ſi n̄ integātur cito ſeneſcunt. mirūimmoduꝫfortiores ſi hūor quoqꝫ extra ſuꝑſit. ¶. LXXXIIII.¶ De virtute ipſiuſ in medicinia ¶ AuicennaInus eſt arbor in cuiꝰ cortice ē ſtipticitas plurima. vnde ſanat abraſionē qn̄ ponitur ſuꝑ eāvt emplaſtꝝ Confert etiā corticalibuſ: et eiuspuluerizatō ꝯfert aduſtioni aque calid̓. Cōſol idat etiāloca ꝑcuſſionis Sed eius folia ad hec ꝯueniētiora ſuntqm̄ huidiora ſunt. Puluerizata faciūt coherere vulnera ¶ Gargariſmus ex decoctōne corticis eius attrahitflegmā plurimū. Et cum aceto valet ad doloreꝫ dētiūFumus eius ꝯfert caſui palpebraꝝ et corroſioni āgulilacrimal̓. Granū eius ꝯfert tuſſi ātique: et retinet menſtruū Fructus eiꝰ cū ſemīe cucumeris in vino: ꝓuocat