Druckschrift 
1 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberTerciuſdecimus

Actor. Eadem videtur arbor eſſe malomella: quemella: de qua dicetur infra licet iſidorus de his ſeꝑatīloquatur: ac duabꝰ ponere videat̉. C. LXXVIII. De mirica.Iſidorus.Irice quam latini tamariciā vocat: ex amaritudīe noīata eſt: qꝛ guſtus eꝰ nimis amarusA Y eſt. Hec in ſolitudine ſaxoſo humo naſciturex qua etiā arbore maleficis artibus odia ꝯcitari dicūtur Ambroſiꝰ. In miricibus natura exp̄ſſit figuraꝫī ꝑte calliditatis. Sicut em̄ duplicis cordis viri vbiqꝫp̄ſto ſunt: et gratiam atqꝫ ſimplicitatem ad bonos p̄tēdunt. vicioſis ſeminum verbis glutinātur. Sic et in locis inaquoſis et ī deſertis quodā vſu cōtrario hec virgulta naſcunt̉. Unde et hieremias dubia morū ex miſterio miricibus comparat Pliniꝰ libro. xxiiii Miricem quam et amaricen vocat: arbitrantur quidamtamaricam: ſed ad lienem p̄cipua: ſi ſuccus eiꝰ in vinobibat̉: hoīni ſplenetico cibū potūqꝫ dāt ī vaẜ ex ea fac̄tis. Hoc qͦqꝫ affirmāt ſi ex ea factis alueis bibāt ſuesſine liene īueniri: Uulgꝰ hāc infelicē arborē vocat: co nichil ferat: nec ūꝙͣ ſerat̉. Chorītꝰ circa ē regiobrianeā vocat. Eiuſqꝫ duo genera facit: ſilueſtrē plāeſterilē: ſꝫ altera ē mitior: fert ī egipto ſyriaqꝫ abūdanter lignoſum fructum maiorem galla: aſperum guſtu:quo medici vtūt̉ vice galle in compoſitōnibꝰ quas antheras vocāt Lignū aūt et flos et folia et cortex in eoſdem vſus adhibetur: qͣnꝙͣ remiſſiora. Datur ſanguinēreiicientibus cortex tritus et ꝯtra ꝓfluuia feminaruꝫCeliacis quoqꝫ Idē tuſuſ impoſitꝰ collectōes īhibꝫFolioꝝ decocto ad dolorem dentiū auriū ſalubris ēRadix ad eadē: ſil̓it̓ folia. Sem̄ aduerſuſ ſpalāgias etaraneaſ bibit̉ efficax ē ꝯͣ ſerpentū morſꝰ: p̄ter aſpidumNecnō morbo regio phthiriaſi lēdibuſqꝫ decoctū īfuſū ꝓdeſt Actor. Nota pli. geneſtā et miricā duabus arboribꝰ ꝯputat: nos tam̄ eandeꝫ miricā dicimꝰ:quā vulgus geniſtam vocat Tamaricā aūt vl̓ tamariſcum aliud:: de quo infra. Diaſcorides Mirice elixatura paſſariis adhibita matriciſ hūores ꝓhibēdo ꝯſtrīgit: pediculos ac lēdes peremit. cinis eꝰ ſil̓iter m̄ſtruaſtringit Folioꝝ elixatura cum vino bibita ſplenis dolorem compeſcit. dolori dentium ſubuenit. Ex eiuſ lignocalix efficitur in quo vtiliter bibitur. CXXIX. De mirabolano Auicenua.Irabolanus eſt arbor magna: et quod eſt ſupͣip̄aꝫ ē calidum in .ii. ſiccum ī fine primi Aqua folioꝝ eiꝰ interficit pediculos: et ꝓlongat capillos Floſ eꝰ aꝑit opilatōneſ cerebri Fructꝰ eꝰ valdenociuus eſt pectori: et ſtomacho malꝰ eſt. Succꝰ extremitatum eius cuꝫ melle venenis oībus reſiſtit. Et ſuccus fortaſſe eius etiam interficit. Areſtotileſ in lib.de vegetabilibꝰ. Oībus autem arboribꝰ primo plātate fuerint dn̄abitur amaritudo pōticitas: quia fructus in principio bene digeſtus eſt. Digeſtio em̄ eſtcum calore et hūore. Mirabolanoꝝ tn̄ arboꝝ fructusin principio cum apparent: dulces ſunt. Conſequenterpotici: et ī cōpletōne amari. arbor em̄ rara ē: et ī horadigeſtionis cuꝫ ſint meatꝰ ampli: ſequit̉ calor humorēet maturat fructum. ideo in principio dulciſ ē Deindecalor attrahit ſiccitatem ſimilem: et anguſtat meatuset poros: Uincūtqꝫ frigiditaſ ſiccitaſ calorē hūorēAlteratur ergo fructuſ ad pouticitatē Deinceps aſcēdit calor natural̓ ſurſum: et adiuuat eque calor ſoliſ extrinſecus. Uincent ergo calor et ſiccitas et erit fructꝰamaruſ Plini. libro. xii. Mirabolanuꝫ troglodytiset thebayde et arabie ꝯn̄e eſt: naſcens vnguento: vt ipſo noīe apparet Fructus magnitudine auellane nucisEx his arabia naſcēs candida ſiriaca appellat̉. Cōtrain thebayde nigra. Illa olei bouitate: ſed thebaycā co

pia. Inter hec trogloditica vtiliſſima eſt. Idem ī li.xxiii. Palma que mirabolanū fert ī egipto ꝓbatiſſima habet modo reliquaꝝ in balanis oſſa: aluum acſes cit ī vino auſtrio: vulneraqꝫ ꝯglutīat LXXX. De mirto Iſidorus.Irtꝰ a mari dicta ē: eo magis arbor litoreaſit. Unde virgiliꝰ. Litora miretis letiſſima. etamātes littora mirte Hanc libri medicoꝝ aptāſcribunt mulieꝝ neceſſitatibus plurimis Palladiuslib. iii. Mēſe februario ex baccis mirti et lauri ſeminaria ſunt facienda: ſi facta fuerīt colenda Ex libro.nat rua reꝝ. Mirtus eſt arbor que calores nimios autfrigiorā corporiſ tēperare dicitur Hec alio noīe tamaricia vocat̉: cuiꝰ decoctio vel ex eius ligni vaſe bibitiovalet ꝯtra opilatōnes ſplenis et epatis. Eſt et mirtusparua frutex potius ꝙͣ arbor in humidis lociſ naſcenscuiꝰ flos eſt odoris iocūdiſſimi: et ponitur in potibꝰfiūt ex aqͣ frum̄to vel ordeo. Ambroſiꝰ. Riꝑe flūinuꝫ ad verbū dn̄i ſe mirtis veſtire ꝓperauer̄t Gloſaſuꝑ iſaiam. xli. Mirtus eſt arbor aromatica: que feſſaꝯſolidat et reꝑat m̄bra. Areſtotiles in libro de plātisQuedā in primis naſcūt in figura plāte granoꝝ: et poſtea fiūt arbores: vt plāta que d̓r bacca capraꝝ. qn̄qꝫmirtꝰ etiā: et malꝰ et pirus. Haꝝqꝫ ml̓ti et ſuꝑflui ſuntſtipites ex eaꝝ radicibꝰ. Cum aūt frigus vicerit plantam colorabit eam tantū occultatōne caloris in medioplante et frigoris exteriꝰ in extremitatibꝰ eiꝰ apparitōne. Indeqꝫ folia glauca ſūt: nec cadūt vt mirti ac oliue Idem in libro de aīalibus. Prope aluear apum plātare ꝯuenit mirtum et amigdalum Plinius libro. xii.Ueneri ſolet eſſe dicata mirtus ſicut herculi populus. Idē libro. xv. Succoꝝ natura p̄cipuam habet admiratōneꝫ in mirto: qm̄ ex vna oīm olei viniqꝫ bina genera ſunt Ideꝫ mirtidanū Aliꝰ aūt vſus bacce fuit apudātiquos: āteꝙͣ piper reꝑiretur: libe obtinens vicē quo etiā generoſo obſonii noīe inde tracto: qd̓ etiā nūcmirtatuꝫ vocatur. Eademqꝫ origine aproꝝ ſapor commendat̉: plerūqꝫ additis mirtis ad intinctꝰ Arbor ip̄ain europa tetriore celo: quod a cerauntis mōtibꝰ īcipitprimum celcei in elpenoris tumulo viſa traditur. eiqꝫnomē grecum remanet: quo ꝑegrinā apparet. Idin li. xvi Folia mirto ꝯcaua ſunt: et decidūt Fructuvero fert mirtꝰ lateribꝰ ramoꝝ cacuminibus.LXXXI. De medicīali virtute ip̄iꝰ DiaſcoridesIrta frigidā habꝫ in ſe extenuatoriā ſubſtātiācalefacit et fortiter deſiccat Una ē alba: alteranigra. Folia eaꝝ et ſemen ſuccꝰ ſtiptica ſuntNigra vero plꝰ ſtringit. Unde ſanguineꝫ excreantibꝰvel reiicientibuſ vtiliter datur. Stomaticiſ conuenienseſt et vrinam mouet: ſcorpionū morſibꝰ ꝓdeſt Cocturaeius nigro vino mixta: capilloſſtringit polline verotritici tuores oculoꝝ cōpeſcit. Egilopiſ etiā vtil̓ ē Grana eius ꝯtuſa et exp̄ſſa vinū faciūt: qd̓ facit ꝯtra ebrietatem. quia coherentis virtutis eſt. Ualet et ad furfures caꝑitis: et ad caua vulnera ſi frequēter inde lauentur Plinius in libro. xxiiii. Mirtus ſatiua candidaminꝰ vtil̓ eſt medicine ꝙͣ nigra. Sem̄ eiꝰ medetur ſanguinem excreantibus. Item ꝯtra fungos in vino potumvel pridie ꝯmāducatum odorem oris ꝯmendat. Daturet diſentericis denarii pōdere ī vino Ulcera difficilia īextremitatibꝰ corꝑiſ ſanat vīo ſubferuefactū Imponitur lippitudini polenta. Et cardiacis in māma ſiniſtra. et ꝯtra ſcorpioniſ ictꝰ in mero. et ad veſice viciacapitiſqꝫ doloribꝰ Et egilopis āteꝙͣ ſuppurēt. Itē tūoribꝰ Succus ſeminis aluū ſiſtit: vrinā cit. Ad eruptōnem puſtulaꝝ pituiteqꝫ cum cerato illinitur Et contraſphalangias. Oleum eſt et vinum ex eadem mirto quo